Niebezpieczne wychłodzenie organizmu

Przy niskiej temperaturze łatwo o wychłodzenie organizmu. Jest ono niebezpieczne, może bowiem prowadzić do osłabienia odporności organizmu, przeziębienia, a w skrajnych przypadkach zagraża życiu.

Trzy układy organizmu – układ nerwowy, układ hormonalny i układ odpornościowy – tworzą najważniejszy system, zwany siecią neuro-hormonalno-odpornościową. Jest on odpowiedzialny za prawidłowy przebieg procesów przemiany materii (metabolizmu). Metabolizm tkankowy daje niezbędną do życia energię, dostarcza elementy budulcowe do napraw i regeneracji tkanek, a także umożliwia obronę organizmu przed zagrożeniami infekcyjnymi. Optymalną temperaturą dla utrzymywania w organizmie metabolizmu na właściwym poziomie jest temperatura 36,6°C. Jest ona też niezbędna do prawidłowej pracy pozostałych układów organizmu, w tym układu krążenia, pokarmowego, oddechowego i wydalniczego. Organizmy stałocieplne z trudem tolerują wahania ciepłoty nawet o kilka stopni, zarówno in plus, jak i in minus. Przegrzanie lub wychłodzenie organizmu powoduje szereg zaburzeń w pracy sieci neuro-hormonalno-odpornościowej.

Skutki wyziębienia organizmu

Jednym z najczęściej spotykanych objawów przechłodzenia organizmu jest przejściowy spadek odporności, który stanowi otwartą drogę do rozwoju infekcji, najczęściej w drogach oddechowych i na powierzchni błon śluzowych. Bakteryjne i/lub wirusowe infekcje powodują lokalny rozwój stanu zapalnego, objawiający się przekrwieniem, obfitą wydzieliną w górnych i dolnych drogach oddechowych (katar, kaszel). Pobudzenie nerwowych ośrodków termoregulacji powoduje wzrost ciepłoty ciała, przyspieszenie krążenia krwi, postępujące zaburzenia metabolizmu. Występują też bóle stawowo-mięśniowe i bóle głowy.

Wrogowie i sprzymierzeńcy odporności  organizmu

Organizmy są w różnym stopniu podatne na niekorzystne skutki zaburzeń termoregulacji. Te ze sprawnym układem odpornościowym, dysponującym rezerwami wszystkich typów komórek odpornościowych, rzadziej ulegają przeziębieniowym infekcjom. Na stan sprawności i zasoby rezerw układu odpornościowego mają wpływ liczne czynniki: poczynając od genetycznych, poprzez środowiskowe aż na stylu i sposobie życia kończąc. Na ten ostatni element każdy może mieć wpływ, zarówno korzystny, jak i negatywny. Korzystne są: racjonalne odżywianie, dostosowany do warunków zewnętrznych ubiór (na cebulkę), dużo ruchu na świeżym powietrzu, uprawianie sportu w rekreacyjnym zakresie. Odporność zdecydowanie obniża przesiadywanie w fotelu przed telewizorem i komputerem. Przeciwnikami sprawności odpornościowej są również używki, tytoń, alkohol, stres, konflikty i nadmierna eksploatacja naszych możliwości fizycznych i intelektualnych. Warto też wspomnieć o higienie, która jest ważnym elementem dbania o zdrowie. Każdy, we własnym zakresie, może sporo zrobić dla swego zdrowia.

dr hab. Wanda Stankiewicz,
adiunkt Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii w Warszawie

"Farmacja i Ja", styczeń 2011