Akcja: regeneracja

Wczesną wiosną zaczynamy narzekać na jakość włosów. Na matowienie, niepodatność na układanie, wzmożone wypadanie. Co właściwie dzieje się z naszymi włosami po zimie? Dlaczego są w tak złej kondycji?

Tak naprawdę nie wiadomo, czy wiosną rzeczywiście musi wypadać nam więcej włosów. Nie podlegamy - jak zwierzęta - sezonowej utracie owłosienia i zmianie sierści na letnią. Faktem natomiast jest, że po zimie nasze włosy nie wyglądają dobrze: źle się układają, są matowe, często połamane i rozdwojone na końcach. Zimowa dieta, nękające nas częściej infekcje, noszenie grubych czapek, mróz i wiatr na dworze oraz przesuszone powietrze w klimatyzowanych pomieszczeniach - dają się im we znaki i w efekcie wpływają na wygląd naszej fryzury.

Po pierwsze więc: dieta. Kondycja włosów w dużym stopniu zależy od tego, co jemy. Zimą, gdy na naszych talerzach jest mniej świeżych warzyw i owoców, włosom zaczyna brakować witamin

A, B, C i E żelaza, fosforu. W efekcie stają się suche i trudne do ułożenia. Po drugie: leki. Nękające nas zimą infekcje nierzadko wymagają zastosowania antybiotyków. One, jak każdy lek, nie są obojętne dla naszych włosów. Doświadczone fryzjerki nawet po zapachu kosmyków są w stanie rozpoznać, która z klientek przeszła właśnie kurację antybiotykową. I wreszcie: noszenie czapek, szalików, golfów - aczkolwiek nie ma wpływu na wypadanie włosów, powoduje mechaniczne ich uszkadzanie, łamliwość, rozdwajanie końcówek.

Zanim postanowimy radykalnie rozwiązać problem niezdrowo wyglądających włosów, podejmując decyzję o ich obcięciu, udajmy się najpierw do lekarza dermatologa, który fachowo oceni stan skóry głowy i zdiagnozuje, co jest przyczyną ich złej kondycji, a potem do fryzjera-specjalisty, który wskaże odpowiedni sposób ich pielęgnacji.

Po poradę do specjalisty

- Kluczem do prawidłowej pielęgnacji włosów jest fachowa diagnoza skóry głowy i włosów - mówi dr Witold Owczarek współpracujący z warszawskim Centrum Laseroterapii ELITE. - W praktyce klinicznej ocena pacjenta skarżącego się na kłopoty z włosami musi obejmować pełen wywiad medyczny. Należy wykluczyć niedokrwistość z niedoboru żelaza, zaburzenia hormonalne (nadmiar prolaktyny, niedobór estrogenów), zaburzenia odżywiania, choroby autoimmunologiczne, długotrwałe infekcje z wysoką gorączką oraz choroby skóry. Następnie przeprowadzić dokładne badanie skóry głowy i wykonać trichogram lub trichoskopię (patrz: ramka).

Po wykluczeniu chorób mogących mieć wpływ na stan naszych włosów musimy zwrócić baczniejszą uwagę na sposób ich pielęgnacji. Rady co do użycia najlepszego dla nas szamponu udzieli doświadczony fryzjer. Powinien zapytać się, jak często musimy myć włosy, czy odczuwamy swędzenie skóry głowy, jak wyglądają nasze włosy po umyciu i wysuszeniu, czy i jak często stosujemy zabiegi trwałej ondulacji i farbowania, czy zauważamy niekorzystne zmiany - wzmożone wypadanie, łamliwość, rozdwajanie włosów, łupież. W przypadku występowania któregoś z tych problemów dostaniemy wskazanie do używania szamponu specjalistycznego do określonego rodzaju włosów lub leczniczego - ukierunkowanego na leczenie owłosionej skóry głowy. - Pamiętajmy jednak, że takie preparaty są skierowane do osób mających konkretne problemy i zastosowanie ich bez właściwych wskazań może przynieść rezultaty niepożądane, np. wywołać łupież - przypomina dr Owczarek.

Można się zastanawiać, jak rozumieć właściwości szamponu „regenerujący", „wzmacniający", „nawilżający", skoro jego kontakt ze skórą głowy i samymi włosami jest dość krótki, a sam włos, jako struktura martwa, nie chłonie substancji odżywczych? - W przypadku niektórych substancji aktywnych stosowanych w szamponach wykazano, że nawet krótkotrwały kontakt ze skórą głowy lub łodygą włosa wywiera korzystny efekt nawilżający czy regenerujący - wyjaśnia dr n. med. Carmen Vincent, dermatolog, konsultant Centrum Naukowo-Badawczego Dr Irena Eris. - Łodyga włosa jest strukturą, do której w pewnym stopniu może przenikać zarówno woda, jak i inne substancje chemiczne. Jednakże w tym przypadku najistotniejsza jest odbudowa płaszcza lipidowego pokrywającego łodygi włosowe, chroniącego przed niekorzystnym działaniem czynników zewnętrznych i nadającego włosom piękny wygląd. Oczywiście, dla wzmocnienia efektu terapeutycznego należy stosować dodatkowe preparaty pielęgnacyjne, tj. odżywki, maski etc.

Odżywka, maska, ampułka

Odżywka jest preparatem, który (w zależności od rodzaju) może nawilżać włosy suche, wygładzać kręcone, wzmacniać słabe, nabłyszczać matowe. Stosowanie odżywek ma jednak sens tylko wtedy, gdy dobierzemy je do naszego rodzaju włosów i nałożymy na właściwie oczyszczoną skórę głowy i włosy. - Zaaplikowanie najlepszej odżywki, która nie odpowiada potrzebom naszych włosów, w najlepszym wypadku nie przyniesie deklarowanych przez producenta efektów, sfrustruje niepotrzebnym wydatkiem i zniechęci do dalszego stosowania - mówi dr Carmen Vincent. Odżywkę najczęściej spłukujemy po około minucie. Co do odżywek bez spłukiwania - istnieją dwie szkoły. Jedna mówi, mimo wszystko, o bezwzględnym ich spłukaniu, by nie obciążać osłabionych włosów. Druga, pozostająca w zgodzie z instrukcją na opakowaniu - pozwala ją pozostawić jako cienką warstwę ochronną.

Maska jest kosmetykiem o działaniu intensywniejszym niż odżywka. Najczęściej nakładamy ją na umyte włosy (choć istnieją jednak maski do stosowania przed myciem) i pozostawiamy na włosach przez kilkanaście minut pod foliowym czepkiem owiniętym dodatkowo ręcznikiem. Zastosowanie maski poprawia strukturę włosa i nawilża skórę głowy. Stosując wszelkiego rodzaju środki do pielęgnacji włosów, trzeba pamiętać o umiarze. Nadmiar kosmetyków szkodzi włosom tak samo jak ich brak. Dlatego fryzjerzy powtarzają: nie lejmy na włosy zbyt dużo szamponu lub odżywki. Ich ilość możemy zwiększać tylko wtedy, gdy mamy włosy długie lub bardzo gęste.

O umiarze nie musimy pamiętać, stosując kuracje ampułkowe. W jednej dawce znajduje się dokładnie tyle substancji aktywnych (witamin, minerałów), ile potrzeba do jednorazowego użycia. Stosując je, trzeba mieć na uwadze, by nie wcierać ich intensywnie w skórę głowy, a delikatnie wklepywać. Tarcie nie wzmacnia włosów, tylko je wyciera i kruszy.

I na koniec - stosowanie domowych, babcinych sposobów na wzmocnienie włosów (np. papki z jajek, nafty) raczej nie przyniesie spektakularnych wyników. A na efekty całościowej kuracji włosów, działania szamponów, odżywek, ampułek, toników trzeba poczekać. W zależności od rodzaju problemu od 4 tygodni do 6 miesięcy.

Jak właściwie pielęgnować włosy?

MYCIE

Wbrew częstej opinii, włosy powinnyśmy myć tak często, jak jest to potrzebne. Możemy nawet codziennie. Ważne, by używać szamponów z łagodnym systemem myjącym, takich, które na opakowaniu mają napis „do częstego stosowania". Po zmoczeniu włosów najpierw myjemy skórę głowy, delikatnie ją masując, a nie trąc lub drapiąc paznokciami, a dopiero potem włosy. Jeśli są długie, ugniatamy je, a nie trzemy jak pranie wykonywane ręcznie. Po myciu musimy dokładnie je wypłukać, najlepiej chłodną wodą, która zamknie łuski włosa. Resztki szamponu pozostawione na włosach tylko pogarszają ich wygląd i fatalnie wpływają na skórę głowy.

CZESANIE

Do lamusa odszedł już pogląd, że piękne włosy możemy sobie zapewnić dzięki długiemu ich szczotkowaniu. Dziś wiemy: im krócej, delikatniej czeszemy włosy, tym lepiej, bo mniej je szarpiemy, męczymy i zmniejszamy ryzyko uszkodzeń mechanicznych. Mokre włosy rozczesujemy grzebieniem o szerokim rozstawie ząbków, takim, który nie ma wypustek mogących uszkodzić włosy, albo szczotką o plastikowych lub drewnianych kolcach.

SUSZENIE

Wśród porad dotyczących pielęgnacji włosów dominuje ta, mówiąca o złym wpływie suszenia włosów gorącym powietrzem suszarki. Pod wpływem gorąca otwiera się łuska włosa i do jego wnętrza mogą dostawać się zanieczyszczenia. Najlepiej zostawić włosy do naturalnego wyschnięcia. Ale jest druga strona medalu. Włosy, szczególnie długie, schną dość wolno, a wilgotne są wyjątkowo podatne na uszkodzenia. Najlepiej suszyć je więc chłodnym powietrzem suszarki.

OCHRONA

Na rynku pojawiło się dużo preparatów na bazie jedwabiu. Dzięki ich użyciu włosy stają się błyszczące i elastyczne. Proteiny jedwabne wnikają w uszkodzone włosy, wypełniają braki, a na powierzchni tworzą warstwę ochronną. Polecane są do włosów, które poddajemy działaniu lokówki albo prostownicy.

Warto wiedzieć

• Trichogram to badanie około 100 wypadających włosów, mające stwierdzić, w jakiej fazie jest każdy z utraconych przez nas włosów. Jeśli dominują włosy stare, pacjenta diagnozuje się w innym kierunku niż wtedy, gdy w badaniu dominują włosy młode.
• Trichoskopia to badanie polegające na komputerowym badaniu włosów i powierzchni skóry głowy.

Autor: Maria Gottlieb

„Farmacja i ja”, luty 2009