Rodzaje filtrów przeciwsłonecznych

Co roku wprowadzane są nowe kosmetyki, które mają zapewnić skórze właściwą ochronę przed słońcem, jednocześnie pozwalając uzyskać złocistą opaleniznę. Chcąc się opalać bezpiecznie, trzeba poznać skład preparatów i wybierać odpowiednie kosmetyki przeciwsłoneczne.

Promieniowanie ultrafioletowe jest najistotniejszym czynnikiem zewnętrznym wpływającym na wygląd skóry oraz na przyśpieszenie procesów jej starzenia się. Filtry przeciwsłoneczne są związkami chemicznymi wykorzystywanymi w kosmetyce, których głównym zadaniem jest ochrona skóry przed szkodliwym działaniem tego promieniowania.

Ze względu na zakres pochłanianego przez filtry promieniowania ultrafioletowego można podzielić je na filtry absorbujące cały zakres promieniowania (UVA i UVB) oraz absorbujące je w sposób selektywny (najczęściej w zakresie UVB).

Główny podział filtrów przeciwsłonecznych opiera się na ich mechanizmie działania i wyróżnia filtry fizyczne (mineralne) oraz filtry chemiczne.

Filtry fizyczne

Działają na zasadzie odbicia lub rozproszenia oraz jako półprzewodniki, które pochłaniają promieniowanie UV i uwalniają je w postaci ciepła. Ich cząsteczki są na tyle duże, że nie posiadają zdolności wnikania do warstw naskórka, tylko tworzą na powierzchni skóry film ochronny – powłokę będącą zaporą dla promieniowania UV. Do tej grupy należą tlenek cynku – Zinc oxide oraz dwutlenek tytanu – Titanium dioxide. W kosmetykach występują w postaci zmikronizowanej, chroniąc przed promieniowaniem UVB oraz przed częścią widma UVA. Są bardzo dobrze tolerowane przez skórę i rzadko wywołują reakcje nadwrażliwości, dlatego polecane są szczególnie dla dzieci oraz dla osób ze skórą wrażliwą lub alergiczną – wówczas są stosowane jako samodzielna bariera. Najczęściej występują w połączeniu z silikonami, krzemionką oraz z filtrami chemicznymi, gdyż pojedynczo nie wykazują wysokiej ochrony przed szkodliwym działaniem słońca i wymagają częstej aplikacji kosmetyku na skórę.

Filtry chemiczne

Ich działanie opiera się na absorbowaniu energii niesionej przez promieniowanie słoneczne, posiadają zdolność wnikania w głąb naskórka. Największą grupę stanowią filtry chemiczne chroniące przed promieniowaniem w paśmie UVB. Najczęściej stosowane są Ethylhexyl Methoxycinnamate i Octyl Methoxycinnamate (nazwy handlowe to Parsol MCX, Octinoxate), występują one także w składzie kremów pielęgnacyjnych i kosmetyków do makijażu. Również używane są Octyl Salicylate, 4-Methylbenzylidene Camphor, Octisalate (Ethylhexyl Salicylate).

Przy wyborze kosmetyków należy kierować się wysokością faktora SPF (dopasowanego do fototypu skóry), którego obecność na etykiecie świadczy o zawartości filtra UVB, oraz skontrolować na liście składników filtry chroniące przed UVA, do których należą m.in.: Oxybenzone (Benzophenone-3) i Buthyl Methoxydibenzoylmethane (Parsol 1789, Avobenzone).

Filtrami działającymi w zakresie UVA i UVB są filtry najnowszej generacji: Terephthalylidene Dicamphor Sulfonic Acid (Mexoryl SX) i Drometrizole Trisiloxane (Mexoryl XL), a także Tinsorb M.

Podsumowanie

Największą skutecznością charakteryzują się te preparaty, które zawierają mieszankę kilku różnych filtrów (przeważnie jeden filtr fizyczny i kilka chemicznych), zapewniające ochronę przed całym spektrum promieniowania UV i zawierające dodatek w postaci przeciwutleniaczy (wit. E, C, A), które przeciwdziałają powstającym podczas opalania wolnym rodnikom i regenerują podrażnioną przez słońce skórę.

Agnieszka Hubert
ah@farmacjaija.pl

Promieniowanie UVA i UVB

Promieniowanie UVA przenika do skóry właściwej, uszkadzając włókna kolagenowe i sprężyste, uszkadza strukturę DNA i powoduje długotrwałe przebarwienia. Jest odpowiedzialne za wywoływanie efektu opalenizny bez wcześniejszego zaczerwienienia skóry. Działa przez cały rok, niezależnie od pogody. Ma zdolność przenikania przez szyby i ubrania. Szkodliwe efekty działania UVA są zauważalne dopiero po paru latach, gdyż jego dawki kumulują się w organizmie. Jest główną przyczyną fotostarzenia się skóry.

Promieniowanie UVB ma silne właściwości rumieniotwórcze i jest odpowiedzialne za poparzenia skóry. Wzmaga syntezę melaniny, sięga jedynie do najpłytszych warstw naskórka.

„Farmacja i Ja" czerwiec 2011