Wiosenne wypadanie włosów

Nadchodzą w życiu takie momenty, kiedy walczymy dosłownie o każdy włos. W walce tej nie jesteśmy jednak zupełnie bezbronni. W drogeriach i aptekach znajdziemy preparaty, które staną się dobrym orężem. Czego jeszcze potrzebujemy? Anielskiej cierpliwości i żelaznej konsekwencji.

Mamy ich około 150 tysięcy i wypadają nam codziennie. Nie każdemu tak samo intensywnie. Dzienny bilans to dla jednych 50, dla innych nawet 150 bezpowrotnie utraconych włosów. Te 150, choć wydaje nam się dużo, to jeszcze fizjologiczna norma związana z procesem ich wzrostu i przechodzeniem od fazy anagenu poprzez fazę katagenu do fazy telogenu. Jeśli jednak zauważamy utratę większej ich liczby - jest problem.

Dlaczego się nie trzymają?

Przyczyny nasilonego wypadania włosów są nieco odmienne u kobiet i mężczyzn. Kobiety tracą włosy, kiedy są nadmiernie przemęczone, kiedy dopada je przewlekły stres (wyzwala on hormon, prolaktynę, który wpływa na wypadanie włosów), kiedy gwałtownie się odchudzają lub kiedy stosują złe diety - czyli ograniczają podaż witamin i minerałów. Problem wypadania włosów dopada je także wtedy, gdy zachwiana zostaje równowaga hormonalna, np. w czasie ciąży czy karmienia piersią. Mężczyznom czupryna przerzedza się z powodów genetycznych - stopniowego, zaprogramowanego, skracania czasu życia cebulki włosowej, lub w wyniku nieprawidłowego jej unaczynienia, co prowadzi do spowolnienia procesów dostarczania jej składników odżywczych. Ważnym czynnikiem łysienia męskiego są też zaburzenia hormonalne - nadaktywność enzymu 5 alfa reduktazy, który prowadzi do zbyt szybkich podziałów komórkowych mieszków włosowych.

Tak naprawdę jednak uchwycenie konkretnej przyczyny nadmiernego wypadania włosów jest trudne. Włosy mogą bowiem wypadać po prostu z powodu osłabienia: chorobą, przemęczeniem, wiosną. Ponieważ jednak są one tymi komórkami, które dzielą się najszybciej, najszybciej też reagują na to, co się dzieje w organizmie. Ich wypadanie może być więc jednym z pierwszych sygnałów, że dzieje się coś niepokojącego. Najlepszą, i jedyną, receptą na poprawienie ich kondycji będzie wtedy wyleczenie choroby pierwotnej i regeneracja organizmu.

Czasami bez badań ani rusz

Gdy wypadanie włosów pojawiło się nagle, jest bardzo nasilone i nie sposób powiązać go z żadnym potencjalnie osłabiającym czynnikiem, należy udać się dermatologa, który zleci badania, ułatwiające diagnozę: trichogram, badania krwi na poziom hormonów i badania mykologiczne.

Trichogram to badanie mające na celu ustalenie, jaki procent włosów jest w każdej z trzech faz wzrostu. Proporcje włosów rosnących i tych znajdujących się w stanie spoczynku pozwolą na ocenienie stanu mieszka włosowego. Badanie poziomu hormonów we krwi zostanie z kolei zlecone, gdy istnieją przesłanki do diagnozy wiążącej nadmierne wypadanie włosów z zaburzeniami hormonalnymi - np. gdy dodatkowym objawem będzie zaburzenie miesiączkowania, nadmierne tycie lub chudnięcie. Badanie mykologiczne natomiast może stwierdzić lub wykluczyć istnienie grzybicy owłosionej skóry głowy, którą - notabene - bardzo trudno zdiagnozować samemu, gdy dba się o codzienną higienę.

Sojusznicy słabych włosów

Cudów nie ma. Żmudną walkę o zachowanie włosów trzeba zacząć od zmiany stylu życia, próby wyeliminowania nadmiernej ilości stresu, znalezienia większej ilości czasu na odpoczynek, ustalenia racjonalnej, zapewniającej wszystkie składniki odżywcze, diety. Jeśli czujemy, że nie radzimy sobie z tym sami, w działaniach muszą wspomóc nas lekarze: psycholog i specjalista żywienia.

Sprzymierzeńcami słabych włosów musimy więc uczynić specjalne szampony, odżywki, maseczki, kuracje ampułkowe i toniki do wcierania w skórę głowy. Te ostatnie działają silniej niż szampon czy maska, bo oddziałują nie na włos, a skórę głowy. Zawierają czynne substancje w skoncentrowanej postaci. Ich aktywne związki pobudzają proces regeneracji komórek w skórze głowy, przez co włosy stają się bardziej odporne na czynniki powodujące ich wypadanie. Mogą zawierać syntetyczne związki chemiczne (tj. aminexil czy minoxidil) lub wyciągi roślinne (np. fitobioginę, wyciąg z kory chinowca, kleomy pospolitej, ekstrakt ze skrzypu, czarnej rzodkwi czy pokrzywy). Stosowanie tych specyfików wymaga systematyczności i cierpliwości. Szybkości działania możemy oczekiwać od preparatów liftingujących, a nie od kuracji przeciwdziałających wypadaniu włosów.

Pomocną metodą przy wypadających włosach jest mezoterapia - intensywna kuracja polegająca na ostrzykiwaniu skóry głowy preparatem o działaniu stymulującym ich wzrost. Zwykle przeprowadza się 2-3 serie 8-12 zabiegów wykonywanych co parę dni. Włosy przestają wypadać i często, co widoczne jest po paru miesiącach, rosną gęstsze.

Jak pomóc włosom rosnąć zdrowo?

• Podczas mycia masuj skórę głowy.
• Używaj łagodnych szamponów (zwłaszcza przy suchych włosach) i osobnej odżywki; sprawdzaj skład na etykiecie: lepiej, gdy szampon ma np. w składzie składnik zwany: sodium laureth sulfate niż sodium lauryl sulfate.
• Jeśli masz problemy ze skórą głowy, unikaj szamponów z dodatkiem olejów roślinnych - częściej wywołują zapalenia skóry, łagodniejsze są oleje mineralne; spośród olejów roślinnych najlepsze właściwości ma olejek jojoby.
• Używaj szczotek i grzebieni o zaokrąglonych zębach, unikaj tworzyw sztucznych, które elektryzują włosy.
• Unikaj ostrego słońca, chlorowanej wody (w basenie).

Włos powstaje na poziomie korzenia, który stanowi niewidoczną jego część ukrytą w skórze. Na korzeń składa się cebulka włosa i brodawka skóry właściwej. Cebulka włosa odżywia go, dostarczając mu za pośrednictwem siatki naczyń krwionośnych witamin, mikroelementów i innych składników odżywczych niezbędnych dla jego rozwoju. Brodawka natomiast reguluje cykl wzrostu włosa - im lepsze w niej mikrokrążenie, tym szybszy wzrost.

Życie włosa dzieli się na trzy następujące kolejno po sobie fazy - anagenu, katagenu i telogenu, w czasie których włos rośnie, żyje, w końcu zatrzymuje się w rozwoju i wypada. Każdy z nas posiada zaprogramowany kapitał od 20 do 30 cykli takiego wzrostu. Oznacza to, że z jednego mieszka, zanim on obumrze, może wyrosnąć 30 włosów. Więcej nie.

W fazie anagenu włos rośnie (ok. 1,5 cm miesięcznie), a cebulka włosowa jest bardzo aktywna. W fazie katagenu mieszek włosowy przechodzi w stan uśpienia, a proces podziałów komórkowych ustaje. Faza ta trwa krótko, około 3 tygodni, i obejmuje mniej więcej 1% włosów na naszej głowie. W fazie telogenu włos umiera, będąc stopniowo wypychanym przez kolejny nowotworzony, i wypada.

Trzy etapy życia włosa

Włos powstaje na poziomie korzenia, który stanowi niewidoczną jego część ukrytą w skórze. Na korzeń składa się cebulka włosa i brodawka skóry właściwej. Cebulka włosa odżywia go, dostarczając mu za pośrednictwem siatki naczyń krwionośnych witamin, mikroelementów i innych składników odżywczych niezbędnych dla jego rozwoju. Brodawka natomiast reguluje cykl wzrostu włosa - im lepsze w niej mikrokrążenie, tym szybszy wzrost.

Życie włosa dzieli się na trzy następujące kolejno po sobie fazy - anagenu, katagenu i telogenu, w czasie których włos rośnie, żyje, w końcu zatrzymuje się w rozwoju i wypada. Każdy z nas posiada zaprogramowany kapitał od 20 do 30 cykli takiego wzrostu. Oznacza to, że z jednego mieszka, zanim on obumrze, może wyrosnąć 30 włosów. Więcej nie.

W fazie anagenu włos rośnie (ok. 1,5 cm miesięcznie), a cebulka włosowa jest bardzo aktywna. W fazie katagenu mieszek włosowy przechodzi w stan uśpienia, a proces podziałów komórkowych ustaje. Faza ta trwa krótko, około 3 tygodni, i obejmuje mniej więcej 1% włosów na naszej głowie. W fazie telogenu włos umiera, będąc stopniowo wypychanym przez kolejny nowotworzony, i wypada.

Krótkowłosa blondynka i długowłosa brunetka

Wyobraźmy sobie krótkowłosą blondynkę i długowłosą brunetkę. Czyje wypadające włosy będą bardziej widoczne na dnie wanny czy na łazienkowej posadzce? Czyich włosów zdjętych ze szczotki będzie więcej?

Zanim więc zaczniemy panikować, że nieuchronnie za miesiąc wyłysiejemy, weźmy na spokojnie pod uwagę długość i kolor naszych włosów, które, opadając nam z głowy, mogą być po prostu bardziej lub mniej widoczne.

Czy wiesz, że nie jest prawdą, iż...

• Skracanie włosów czy wręcz obcinanie ich na krótko, powszechnie uznawane za nasilające porost, w rzeczywistości nie ma na niego żadnego wpływu.
• Częste mycie nie powoduje wypadania włosów. Włosy można myć nawet dwa razy dziennie, pod warunkiem że używamy odpowiednich, jak najbardziej łagodnych szamponów.
• Farbowanie nie osłabia włosów i nie prowokuje szybszego łysienia. Mieszanka do farbowania ma bezpośredni kontakt tylko z włosem, nie z korzeniem. Złej jakości farba ma wpływ na zniszczenie struktury włosa, ale nie na jego wypadanie. Niezwykle rzadko zdarzają się alergie kontaktowe na preparaty koloryzujące czy utrwalacze do trwałej. I wtedy możemy zobaczyć na żywo scenę z „Misia": włosy wychodzą z głowy garściami.
• Noszenie czapki zimą nie ma wpływu na ilość włosów, które wypadają nam wiosną. Może mieć jedynie wpływ na ich wygląd: połysk, suchość, przetłuszczanie, podatność na ułożenie.

Karolina Porecka

„Farmacja i ja”, kwiecień 2008