Nie odchudzimy cię w miesiąc

Zacisnąć zęby i przeżyć dzień o szklance wody. Zdaniem trzech dietetyków z Centrum Dietetyki Stosowanej w Białymstoku, którzy rozmawiali z nami na temat metod odchudzania - są lepsze pomysły na walkę z nadwagą.

Farmacja i Ja: Tyje się łatwo i, można powiedzieć, przyjemnie, ale odchudzanie to już droga przez mękę. Jak uprzyjemnić sobie zrzucanie nadmiernych kilogramów?

Mgr Marta Jastrzębska: Po pierwsze: nie zakładać, że czeka nas droga przez mękę! Zbyt wielu Polaków kojarzy odchudzanie z głodówkami, stosowaniem drastycznych diet opartych na przykład na piciu wody i zjadaniu jednego odtłuszczonego jogurtu dziennie. Takie metody nie zmienią naszego trybu życia, nie wyeliminują złych nawyków żywieniowych, nie nauczą, jak gotować zdrowo, smacznie i niskokalorycznie. Po wtóre: kto traktuje odchudzanie jak przerażające zadanie do wykonania, zapewne mu nie sprosta. Kto podejdzie do tego jak do fascynującej przygody, wygra zdrowsze życie.

Czy nadwaga jest zawsze skutkiem naszych zaniedbań żywieniowych?

Mgr Remigiusz Filarski: Nadwagę generuje nie tylko niewłaściwe odżywianie i brak ruchu. Ponieważ nadmiar kilogramów jest efektem zaburzeń w wydzielaniu różnych determinujących apetyt substancji wewnątrzustrojowych, silna wola często okazuje się niewystarczająca w walce z ciągłą chęcią jedzenia. Dlatego rozpoczynając odchudzanie, zawsze trzeba porozmawiać z lekarzem pierwszego kontaktu, który zleci wykonanie odpowiednich badań. Dopiero po wyeliminowaniu czynników chorobowych jako przyczyny otyłości lub nadwagi, można rozpocząć walkę z niechcianym tłuszczem. Wiedzy potrzeba nam bardziej niż silnej woli.

Jak zatem zacząć walkę z nadwagą w rozsądny sposób?

Mgr Marta Jastrzębska: Niezmiernie istotna jest nauka regularnego spożywania posiłków oraz przygotowywania potraw z zastosowaniem zalecanych technik kulinarnych - gotowania w wodzie i na parze, pieczenia w folii lub rękawie, duszenia bez wcześniejszego obsmażania. Tak samo ważne jest poznanie wartości odżywczych i specyfiki różnych rodzajów pożywienia. Warto wiedzieć, na przykład, że spożywanie warzyw jest zalecane przez dietetyków nie tylko z powodu ich niskiej kaloryczności, ale również ich właściwości obniżania cholesterolu oraz zapewniania uczucia sytości w żołądku dzięki pęcznieniu błonnika. Zaczynając liczyć kalorie, trzeba też wiedzieć, że alkohol zawiera ich tyle samo co słodycze.

Co można doradzić tym, którzy pomimo starań nie są w stanie schudnąć?

Mgr Radosław Majewski: W pierwszej kolejności powinni zapytać samych siebie, czy rzetelnie stosowali się do zaleceń dietetyka i czy mieli wystarczająco dużo ruchu. Jeśli nie mają sobie nic do zarzucenia, powinni skonsultować się lekarzem, najlepiej specjalistą endokrynologiem lub bariatrą w celu wyeliminowania zaburzeń metabolicznych i hormonalnych lub podjęcia odpowiedniego leczenia. Osoby, które pomimo wielu starań nie mogą schudnąć, najczęściej poddaje się leczeniu farmakologicznemu, leczeniu operacyjnemu polegającemu na założeniu opaski na żołądek bądź - w skrajnych wypadkach - resekcji żołądka.

Nadwaga i otyłość to czasem wynik nie kłopotów endokrynologicznych, a konstrukcji psychicznej. Dlaczego jedni w sytuacjach stresowych objadają się, a inni na jedzenie nie mogą nawet patrzeć?

Mgr Remigiusz Filarski: Stres można interpretować w dwojaki sposób. Ten związany ze strachem objawia się brakiem apetytu. Ten związany ze smutkiem, rozterkami, niską samooceną skutkuje objadaniem się. Osoby „zajadające" problemy, spożywając ulubione produkty spożywcze w pewien sposób się nagradzają, sprawiają sobie przyjemność. Przynosi to chwilową ulgę, ale nie dość, że nie pomaga rozwiązać prawdziwego problemu, to jeszcze tworzy kolejny - obniżenie poczucia własnej wartości i atrakcyjności z powodu otyłości.

Jakie rady dają najczęściej Państwo osobom zgłaszającym się po pomoc w odchudzaniu?

Mgr Radosław Majewski: Nie odchudzajcie się po to, by ładniej wyglądać na zbliżających się imieninach albo podczas planowanego przyjęcia. Zmieńcie raczej dietę, aby żyć dłużej i zdrowiej, cieszyć się sobą i rodziną. Jednocześnie też, przy okazji zmiany jadłospisu, uczcie się, jak sobie nie szkodzić, a dostarczać ciału prawdziwych, długotrwałych przyjemności.

Zbyt wielu Polaków kojarzy odchudzanie z głodówkami lub stosowaniem drastycznych diet [...]. Kto traktuje odchudzanie jak przerażające zadanie do wykonania, zapewne mu nie sprosta.

Rozmawiała Sylwia Skorstad

„Farmacja i Ja”, październik 2008