Najlepsze zdjęcia naukowe

Model wirusa HIV

Adorator - czyżby zapomniane słowo?

Jeśli ktoś myśli, że przekroczenie określonego wieku jest równoznaczne z brakiem chęci flirtu, chęci przeżycia chwil okraszonych uśmiechem, który...

Jesienne przeziębienia

Ze statystyk wynika, że corocznie w okresie jesiennym co czwarty Polak łapie przeziębienie

W trosce o zdrowy uśmiech

Pielęgnacja zębów to zabieg kosmetyczny, ale też terapia przeciwdziałająca rozwojowi wielu, nawet groźnych (!), chorób. Dzięki nowoczesnym...

Śmiercionośny wirus przypominający dzieło sztuki, sygnał pędzący przez mózg jak błyskawica, nasionko pomidora pokryte rozświetlonym delikatnym puchem – oto najlepsze fotografie i ilustracje naukowe ubiegłego roku. Trzeba przyznać, że zapierają dech w piersiach – więcej piszemy o nich w majowym wydaniu magazynu “Farmacja i Ja”.

Konkurs zorganizowany przez magazyn naukowy "Science" oraz amerykańską organizację National Science Foundation miał za zadanie pokazać, jak piękna może być nauka i jakie tajemnice skrywa przed nami. Do rywalizacji stanęli autorzy prac z całego świata. Trzeba podkreślić, że chodzi o prace, bo komisja oceniała nie tylko fotografie. Pod uwagę brano również wizualizacje komputerowe, ilustracje oraz infografiki. Artyści i naukowcy mieli więc spore pole do popisu. Prace oceniano w czterech kategoriach: Fotografia, Ilustracje, Plakaty Informacyjne / Grafiki oraz Media Nieinteraktywne. Poniżej prezentujemy najlepsze nagrodzone prace związane z medycyną.

1. MODEL WIRUSA HIV
Konkurs 2010 International Science and Engineering Visualization Challenge wygrała komputerowa wizualizacja przedstawiająca wirusa HIV. Opracował ją zespół z rosyjskiej firmy Visual Science pod kierownictwem Iwana Konstantinowa. Wirus HIV jest odtworzony z niezwykłą starannością. Zawiera 17 różnych wirusowych i komórkowych protein, w jego membranie znajduje się także 160 tysięcy lipidowych molekuł ośmiu różnych typów. Wizualizacja powstała na podstawie ponad 100 artykułów naukowych dotyczących HIV, zdjęć rentgenowskich białek wirusa oraz licznych konsultacji z naukowcami. Jest tak dokładna, że może służyć jako materiał edukacyjny dla studentów medycyny. Trzeba też dodać, że jeszcze nigdy ten groźny wirus nie wyglądał tak pięknie jak na tej ilustracji.

2. MAPA POŁĄCZEŃ GENOWYCH
Przedstawiająca mapę połączeń genów wizualizacja przygotowana przez Insuka Lee, Michaela Ahna, Edwarda Marcotte, Seunga Yon Rhee z Carnegie Institution for Science została uhonorowana wyróżnieniem w kategorii Ilustracja. Co dokładnie się na niej znajduje? Obraz genów rośliny Arabidopsis thaliana, znanej lepiej pod nazwą rzodkiewnik pospolity. Czerwone linie oznaczają ważniejsze połączenia, niebieskie - mniej istotne. Zioło to występuje również w Polsce i jest dobrze znane naukowcom. W botanice często stosuje się je jako gatunek modelowy i wykorzystuje do prac laboratoryjnych (zobacz mapę genów).

3. PIĘKNO NANOCZĄSTEK
Połyskliwa pofałdowana powierzchnia mieniąca się wszystkimi odcieniami niebieskiego, przypominająca żel lub jakąś inną elastyczną substancję to nic innego jak sfotografowana pod mikroskopem sił atomowych wybarwiona warstwa milionów nanomolekuł. Na co dzień zespół naukowców z uniwersytetu w Chicago wykorzystuje nanotechnologię do badania właściwości materiałów, a za to zdjęcie badacze otrzymali pierwsze miejsce w kategorii Fotografia. Patrząc na tę ilustrację chyba nikomu nie przyszłoby na myśl, że ogląda niewidoczną gołym okiem nanopowłokę pokrywającą powierzchnię... złota - zobacz.

4. WŁOCHATE NASIONKO
Wiele rzeczy i przedmiotów dopiero pod mikroskopem ujawnia swe ukryte piękno. Nie inaczej jest i w tym przypadku. Pokryta delikatnymi włoskami kulka to nasionko pomidora, które choć na tej ilustracji wygląda imponująco, to tak naprawdę mierzy sobie zaledwie 2 na 3 milimetry. Podświetlone na fotografii włoski wydzielają odstraszający owady śluz, a także odpowiadają za smak pomidora. Za to wykonane pod mikroskopem polaryzacyjnym zdjęcie amerykański lekarz Robert Rock Belliveau otrzymał wyróżnienie w kategorii Fotografia (zobacz fotografię).

5. NEURONY W AKCJI
To jak podróż w głąb mózgu. Mysiego mózgu. Animator Drew Berry i jego koledzy neurobiolodzy z The Walter and Eliza Hall Institute of Medical Research przygotowali niezwykłą komputerową wizualizację, wyjaśniającą w prosty i obrazowy sposób, jak mózg przyswaja informacje. Film zaczyna się od myszy obwąchującej kamerę, następnie widzimy struktury mysiego mózgu i hipokamp - magazyn zapachów i pamięci. Potem na animacji pojawiają się poszczególne komórki mózgu, a w finale możemy zobaczyć nawiązanie połączenia między dwoma neuronami, co symbolizuje zapisanie wspomnienia. Ta praca została wyróżniona w kategorii Multimedia (kliknij i zobacz).

6. TAK ROSNĄ DROŻDŻE
Czy ktoś się zastanawia, jak dzielą się drożdże, na przykład w rosnącym cieście? Proszę bardzo, odpowiedź gotowa. Ta wizualizacja przedstawiająca podział komórki drożdży, opracowana przez naukowców z Uniwersytetu Karoliny Północnej, została wyróżniona w kategorii Ilustracja. Jej komputerowy model powstawał przez dwa lata. Chodziło o to, by jak najdokładniej odzwierciedlić to, co dzieje się z drożdżami w momencie podziału. Zielone mikrorurki za chwilę rozdzielą 16 par chromosomów (przedstawionych na żółto) i tak dokona się ten proces. Badacze sami przyznają, że przedstawione zjawisko nie zostało jeszcze jasno wytłumaczone przez naukę, ale trzeba przyznać, że na tej ilustracji wygląda bardzo efektownie (obejrzyj zdjęcie).

7. ATAK BAKTEROFAGA
To nie kadr z filmu science-fiction, a wizualizacja przedstawiająca atak wirusa bakterofaga na bakterię Escherichia coli. Przygotował ją inżynier Johnathan Heras z firmy Equinox Graphics i otrzymał za to wyróżnienie w kategorii Ilustracja. Co ciekawe, jak przyznał, gdy tworzył tę wizualizację na podstawie samego tylko opisu, miał niewielką wiedzę na temat wirusów. Po prostu tak wyobrażał sobie atak bakterofaga. Gdy potem obejrzał zdjęcia spod mikroskopu, nie krył zdumienia, bo okazało się, że jego model ma wszystkie najważniejsze cechy wirusa, takie jak choćby charakterystyczne podłużne "nóżki" (kliknij i zobacz).

"Farmacja i Ja" maj 2011