Prezes na obcasach

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu kobieta na wysokim stanowisku zdawała się należeć wyłącznie do świata science fiction. Dziś raźny stukot butów na wysokich obcasach słychać zarówno w małych firmach rodzinnych, jak i w wielkich międzynarodowych korporacjach.

Przez tysiące lat status płci wyznaczało kryterium siły. To dzięki niej mężczyźni zdobywali pokarm, terytorium i władzę. Wraz z rozwojem cywilizacji i nauki zaczął równać się z nią intelekt. Dzięki temu piękne i słabsze fizycznie kobiety stają do bardziej wyrównanej konkurencji. Jak sobie radzą w męskim dotąd świecie, w zawodach od lat przypisywanym mężczyznom?

Grząska podłoga

W roku 1986 socjologowie Carol Hymowitz i Timothy Schellhardt wprowadzili do języka potocznego pojęcie szklanego sufitu, zwanego też grząską podłogą. Jest to najważniejsze ze zjawisk utrudniających drogę kobiety po szczeblach kariery. Kiedy mężczyzna decyduje się na karierę, to... po prostu ją robi. Kobieta natomiast musi borykać się z trudnościami zawodowymi, jednocześnie spełniając inne role społeczne - matki i żony.

Mimo wszystko przybywa pań na wysokich stanowiskach. Z badań wynika, że kobiety, które zrobiły karierę w biznesie, posiadają wzór, silny autorytet w kimś z rodziny. To samo dotyczy kobiet posiadających zapracowane matki, które wyznaczają im obowiązki i zakres odpowiedzialności od najmłodszych lat. Ponieważ coraz więcej pań ceni pracę zawodową na równi z odgrywaniem roli żony i matki, w świat biznesu będą wchodzić kolejne pokolenia córek silnych kobiet. Wtedy nie trzeba będzie ustawowo regulowanych parytetów płci, by zarządy spółek lub miejsca w sejmie zapełnić po równo.

Na straży wielkich pieniędzy

Aby osiągnąć sukces w jakiejkolwiek dziedzinie, potrzeba wykwalifikowanej załogi, tak samo jak nowoczesnych technologii. Kto chciałby pominąć kobiety, musiałby zrezygnować z połowy kompetentnych specjalistów obecnych na rynku pracy. Kobiety ze swoją starannością są pożądanymi pracownikami w wielu branżach. Nawet informatyczna poddaje się sile ich profesjonalizmu.

W branży IT panie zatrudniane są najczęściej na stanowisku menedżera. Same zainteresowane chwalą sobie brak blokad w tej dziedzinie i możliwość szybkiego rozwoju. Przykładem tego, że wielkie koncerny cenią sobie kobiety na stanowiskach, jest między innymi Carla Fiorina - szefowa Hewlett Packard w latach 1999-2005. Po rozstaniu z gigantem komputerowym zajęła się karierą polityczną. Również internetowe portale, takie jak e-Bay (Meg Whitman), Google (Marissa Mayer) i wiele innych, stają się wielkimi firmami pod sterami kobiet. Microsoft do rozkręcenia nowego portalu Facebook zatrudnił Sheryl Sandberg, byłą sekretarz skarbu w administracji prezydenta Billa Clintona. Jej działania i dalekowzroczność pomogły wcześniej wzbogacić się firmie Google.

Nawet w krajach, w których kobieta ma tradycyjnie niski status społeczny, zdarzają się wyjątki na miarę obyczajowego cudu. Najciekawszym przykładem jest pierwsza bizneswoman Arabii Saudyjskiej - Samira Al Kuwaiz - zarządzająca finansami funduszu inwestycyjnego Osool Capital. Amerykański koncern PepsiCo zawojowała natomiast hinduska menedżer - Indra Nooyi. Z kolei Sherry Liu, przewodnicząca Motoroli w Chinach, drogę na szczyty kariery rozpoczęła z 20 dolarami w kieszeni i bez znajomości języka angielskiego!

Polski wzór

Za damę polskiego biznesu uważa się Irenę Eris, która w 1983 r. założyła firmę kosmetyczną. Obecnie marka jest liderem w branży, a jej szefowa jedną z najbogatszych Polek. Jej kosmetyki wysyłane są do 24 krajów, do marki należy też 25 innych koncernów kosmetycznych i dwa hotele spa. W Centrum Naukowo-Badawczym należącym do firmy prowadzi się badania, których wynikami interesują się naukowcy nie tylko w Europie.

Helena Rubinstein, z pochodzenia krakowianka, rozpoczynała karierę w Australii w 1890 r. od... szukania męża. W ciągu trzech lat rozkręciła biznes, a w czasie I wojny światowej przeniosła się do Ameryki. Jej produkty to jedne z najlepiej sprzedających się kosmetyków na świecie.

Najbogatsza Polka Grażyna Kulczyk (prawniczka z wykształcenia) wiele lat stała w cieniu męża i zajmowała się dziećmi. Samodzielnie wkroczyła do biznesu, kierując m.in. siecią dealerów Volkswagena i działalnością na rzecz sztuki. Za największe osiągnięcie uważa jednak otwarcie Starego Browaru w Poznaniu. I słusznie, Centrum Biznesu i Sztuki jest obecnie jednym z najbardziej rozpoznawalnych obiektów tego typu na świecie.

Pani polityk

Jak pokazuje praktyka, kobiety doskonale znajdują się również w polityce. W Finlandii większość tek ministerialnych od kilku kadencji obejmują panie, również kobieta od dwóch kadencji pełni urząd prezydenta. Przed spotkaniem z drobną i elegancką sekretarz stanu powołaną przez Georga W. Busha, Condoleezzą Rice, tremę odczuwa niejeden polityk. Na polskiej scenie politycznej działają, m.in. Hanna Gronkiewicz-Waltz - wieloletnia działaczka polityczna, obecnie prezydent Warszawy, oraz Manuela Gretkowska - założycielka Partii Kobiet.

Przykłady zdolnych i bogatych kobiet, które śmiało sięgają tam, gdzie jeszcze 50 lat temu byli sami mężczyźni, można mnożyć. Za kilkanaście lat nie będzie to potrzebne, bowiem obecność pań w biznesie stanie się oczywista. Jak ich obecność w rodzinie.

Beata Maciejewska

„Farmacja i ja”, styczeń 2009