Przywództwo to działanie, nie stanowisko

Zajmowana w firmie pozycja kierownicza jedynie formalnie robi z nas lidera. Zyskanie szacunku podwładnych zależy przede wszystkim od nas samych - dlatego warto się uczyć W tak małej organizacji, jaką jest apteka, kluczem do sukcesu jest przede wszystkim zespół ludzi, którzy potrafią doskonale współpracować i z pasją wykonywać swoje obowiązki. Jeżeli mówimy o zespole, to nie sposób nie zastanowić się nad rolą kierownika lub właściciela apteki, którego głównym zdaniem jest przewodzenie zespołowi w drodze do sukcesu.

Rola lidera

Jeżeli pełnimy funkcje kierownicze, jesteśmy liderami - z powodu zajmowanego stanowiska. Jednak to dopiero nasze działania decydują o tym, czy zespół, któremu przewodzimy, zrobi wszystko, aby wspólnie osiągnąć sukces.

W aptece rolę lidera powinien przejmować kierownik, który ma ciągły kontakt z zespołem i dzięki temu może mu skutecznie przewodzić. Główne zadania, które powinien wziąć na siebie, to: integracja zespołu, edukacja, wspieranie potrzeb oraz bardzo ostatnio popularna technika pracy z ludźmi i ich rozwijania - coaching.

Bycie liderem to nie tylko działania, ale również postawa. Kształtują ją takie elementy, jak wizerunek zewnętrzny i sposób komunikacji (zarówno werbalnej, jak i niewerbalnej). Te elementy budują ocenę osoby kierownika i powinny zapewniać mu zarówno pewność siebie, jak i szacunek pracowników. Sposób komunikacji przywódcy powinien być natomiast taki, aby wyrażał zdecydowanie, to bowiem daje podwładnym poczucie bezpieczeństwa i wsparcie.

Integrowanie pracowników

Integrowanie zespołu to jedna z podstawowych funkcji przywódcy. Zgrany zespół pracuje lepiej, skuteczniej i - co najważniejsze - dobrze czuje się w pracy. Szczególnie ten ostatni efekt integracji jest bardzo ważny, ponieważ na rynku powoli uspokaja się proces nagłych i znaczących podwyżek wynagrodzeń i coraz częściej pracownicy aptek zmieniają pracę nie ze względu na lepsze wynagrodzenie, lecz w poszukiwaniu lepszej atmosfery pracy. Mając to na uwadze, powinniśmy podejmować wszelkie działania, dzięki którym w aptece będzie panowała przyjazna atmosfera. Takie działania to przede wszystkim bieżące dążenie szefa zespołu do tworzenia przyjacielskich relacji w grupie, pozytywna komunikacja, a w długim okresie - skuteczne rozwiązywanie konfliktów pomiędzy pracownikami.

Oprócz bieżącej pracy i dążenia do budowania dobrej atmosfery lider powinien zaplanować systematyczne działania integracyjne. Wiąże się to z ustaleniem terminów oraz okazji, które w danym roku posłużą nam do zacieśniania więzi w zespole. Klasycznym terminem są oczywiście najbliższe święta Bożego Narodzenia i tradycyjne już spotkania, podczas których dzielimy się opłatkiem i mamy chwilę dla siebie. Inne okazje to: imieniny, dzień kobiet, Wielkanoc, rocznica otwarcia apteki. Każdy kierownik może sporządzić sobie własny kalendarz i zaplanować, co w związku z każdą z okazji chciałby zrobić.

Starajmy się planować takie działania z dużym wyprzedzeniem. Mamy wówczas możliwość ich dobrego przygotowania, co sprawi, że będą efektywne. Z ciekawych przykładów, jakie obserwowałem, mogę wymienić wyjście na kręgle zorganizowane przez właścicieli apteki z okazji 5. rocznicy powstania placówki. Muszę przyznać, że kiedy byłem w aptece prawie rok po tym wydarzeniu, wszyscy nadal ciepło wspominali tę imprezę. Innym ciekawym przykładem była niedzielna wycieczka rowerowa z ogniskiem i pieczeniem kiełbasek, którą również zorganizował i sponsorował kierownik apteki przy wsparciu właścicieli. Pomysły można mnożyć i każdy z Państwa z pewnością zaproponuje coś kreatywnego.

Wspieranie potrzeb

Każdy pracownik ma swoje własne pragnienia towarzyszące pracy i w większości przypadków nie spieszy się, aby poinformować o nich swojego przełożonego. Najczęściej znane Państwu pragnienie to oczekiwanie podwyżki. Jest ono bardzo istotne, ale wyłącznie od kondycji finansowej apteki zależy, czy i w jakim stopniu można je zaspokoić.

Potrzeb jest znacznie więcej i zadaniem prawdziwego lidera jest ich poznanie. Zdarza się na przykład tak, że jeden pracownik bardzo chętnie zostawałby na dyżurach, a dla innego jest to istna męczarnia. Można wówczas poszukać kompromisu i po wspólnej rozmowie powierzyć pracę na dyżurach głównie temu pierwszemu. Innym razem może się okazać, że pracownik oczekuje z naszej strony więcej akceptacji i pochwał za swoje osiągnięcia i jakość pracy. Brak takich słów jak „gratuluję", „dobrze to zrobiłeś!" może wpływać na niego negatywnie i powodować jego niezadowolenie. Jeszcze innym razem może się okazać, że pracownik z powodów rodzinnych chciałby przez najbliższy kwartał mieć wszystkie wolne soboty. Jeżeli powód jest istotny, a zespół wyraża zgodę, możemy tę prośbę spełnić. Na pewno przyczyni się to do znaczącego wzrostu zadowolenia u pracownika i w przyszłości będziemy mogli liczyć na jego lojalność.

Coaching

Jedną z najważniejszych ról współczesnych liderów zespołów jest ciągła praca nad rozwojem pracowników. Najbardziej efektywną techniką osiągnięcia tego celu jest tzw. coaching, czyli zaplanowany proces rozwoju pracownika oparty na indywidualnej relacji coacha (trenera - np. kierownika apteki) z pracownikiem. Innowacyjność tej metody polega na tym, że kierownik podczas całej swojej pracy, mając kontakt z personelem apteki, udziela mu wskazówek dotyczących wykonywanych prac i reaguje zawsze, kiedy coś wykonywane jest dobrze (pochwała) oraz jeżeli działanie jest sprzeczne ze standardami pracy (pouczenie).

Najczęstszym błędem popełnianym

w organizacjach jest bierność lidera - brak reakcji zarówno na złe, jak i na dobre zachowania. Pamiętajmy, że skuteczność coachingu wynika z faktu, że kierownik reaguje zawsze i niezwłocznie po wystąpieniu określonego zdarzenia. Jeżeli personel wykona coś bardzo dobrze - lider natychmiast chwali wszytkich za osiągnięcia, natomiast jeżeli ktoś popełni błąd, to również natychmiastowo grupa powinna dowiedzieć się, co zrobiła źle i jakiego działania w przyszłości od niej oczekujemy.

Powyższe wiąże się również z ważnym aspektem coachingu, jakim jest zrównoważona informacja zwrotna. Wszyscy mamy tendencję, aby częściej zauważać popełniane przez innych błędy niż chwalić ich za dobre działania. W ideę coachingu wpisane jest dążenie do tego, aby każdy pracownik w długim okresie pracy otrzymywał tyle samo pochwał, ile uwag. W związku z tym, że z pochwałami również w aptekach jest trudno - polecam wszystkim znane stwierdzenie jednego z mistrzów zarządzania ludźmi: „Złap swojego pracownika na robieniu czegoś dobrze!".

Prowadząc wykłady i szkolenia dla farmaceutów z przyjemnością obserwuję rozwój branży w ciągu ostatnich kilkunastu lat. Widzę, że tematy, które jeszcze kilka lat temu były w obszarze wiedzy teoretycznej, są teraz często standardem działania w aptekach. Zachęcam wszystkich do wspólnej pracy nad umiejętnościami zarządzania zespołem aptecznym i do korzystania z narzędzi, które pomogą zacieśniać relacje i podnosić wiedzę oraz jakość pracy ludzi. Pamiętajmy, że przewodzenie to działanie, a nie stanowisko. Życzę Państwu, aby do każdej z Waszych aptek zgłaszali się chętni do pracy, mówiąc, że do przyjścia na spotkanie skłoniły ich wieści o panującej u Was doskonałej atmosferze pracy.

Główne zadania, które powinien wziąć na siebie lider, to: integracja zespołu, edukacja, wspieranie jego potrzeb oraz praca z ludźmi i ich rozwijanie - tzw. coaching.

*Autorem sformułowania użytego w tytule jest Donald H. McGannon, były dyrektor generalny Westinghouse Broadcasting.

Autor: Tomasz Barałkiewicz,

Group Account Director w agencji reklamowej Tequila Polska; jest ekspertem w dziedzinie marketingu farmaceutycznego

„Farmacja i Ja”, październik 2008