Czat - spotkanie z prawnikiem. Prawo pracy bez tajemnic

29 marca spotkaliśmy się na czacie „Farmaceuta jako pracownik – prawa i obowiązki”. Padło wiele pytań i nie na wszystkie nasz ekspert zdążył odpowiedzieć. Dlatego, specjalnie dla Was publikujemy jego odpowiedzi w magazynie i na www.farmacjaija.pl.

Wypowiedzenie w ciąży

Od którego tygodnia ciąży pracodawca nie może wręczyć wypowiedzenia?

W tym przypadku nie istnieje żadne ograniczenie czasowe. Sąd Najwyższy przyjął, że ochrona pracownicy w ciąży przed wypowiedzeniem rozpoczyna się wraz z obiektywnym stanem ciąży (czyli od pierwszego momentu, kiedy kobieta stwierdza, że jest w ciąży). Warto dodać, że nie ma znaczenia dla tej ochrony również fakt, czy pracownica powiadomiła o tym stanie pracodawcę.

Praca w innej placówce

Czy pracodawca ma prawo oddelegowania pracownika do innej placówki, której jest właścicielem? Co z kosztami dojazdu, gdy apteka jest oddalona od macierzystej placówki?

Nie znając szczegółów umowy, bardzo trudno odpowiedzieć na to pytanie, gdyż takie kwestie są zazwyczaj regulowane indywidualnymi ustaleniami pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. Niemniej każdy wyjazd pracownika na polecenie pracodawcy poza stałe miejsce pracy, które powinno być określone w umowie, jest podróżą służbową. Pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Należy również pamiętać, że pracodawca może powierzyć pracownikowi w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, inną pracę niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika. Gdyby taka zmiana miała być dokonana na okres dłuższy niż trzy miesiące, to konieczne jest jej dokonanie w trybie wypowiedzenia zmieniającego.

Koszty dojazdów

Czy pracodawca ma obowiązek dopłaty do kosztów dojazdu do miejsca pracy?

Niestety, pracodawca nie ma obowiązku dopłaty do kosztów dojazdu do miejsca pracy.

Przerwa na posiłek

Czy istnieją przepisy regulujące jakąkolwiek przerwę na posiłek w czasie pracy? Jeśli tak, to jak długa może ona być?

Jeśli dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin, to pracownik ma prawo do 15-minutowej przerwy np. na posiłek, wliczanej do czasu pracy. Niewprowadzenie takiej przerwy lub wprowadzenie przerwy krótszej niż 15 minut stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika.

Pracodawca może również wprowadzić 60-minutową przerwę niewliczaną do czasu pracy przeznaczoną na spożycie posiłku lub załatwienie spraw osobistych. Za czas takiej przerwy nie przysługuje jednak pracownikowi wynagrodzenie. Warto wspomnieć, że prawo do dodatkowych przerw na karmienie dziecka mają karmiące matki.

Godziny nocne

Jakie godziny uznaje się za godziny nocne w kontekście dyżuru nocnego? Jakiej wysokości dodatek za nie przysługuje?

Za godziny nocne uznaje się okres ośmiu godzin pomiędzy godz. 21 wieczorem a 7 rano. Ostatecznie to jednak pracodawca musi doprecyzować, o które 8 godzin chodzi. Za pracę w godzinach nocnych przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia przyjętego przez rząd.

Wolne za sobotę

Czy dzień wolny za przepracowaną sobotę musi być wykorzystany w miesiącu, w którym była ona przepracowana, czy też można skumulować kilka takich dni i wziąć wolne w dowolnym terminie?

Jeśli pracownik świadczy pracę w dniu, który zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy był dla pracownika dniem wolnym od pracy, przy czym praca była świadczona z takich samych przyczyn, które uzasadniają pracę w godzinach nadliczbowych, np. ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy, to w zamian za pracę w takim dniu i w takich okolicznościach pracodawca ma obowiązek udzielenia pracownikowi dnia wolnego od pracy. Dzień wolny powinien być udzielony do końca okresu rozliczeniowego. Przy podstawowym czasie pracy (pięć dni po osiem godzin) okres ten wynosi cztery miesiące. Nieudzielenie czasu wolnego w zamian za pracę w sobotę, mimo że dla pracownika był to dzień wolny od pracy, będzie w większości przypadków prowadziło do przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy, co w konsekwencji oznacza, że pracownikowi będzie przysługiwał 100% dodatek za godziny nadliczbowe.

Praca w niedziele

Czy pracodawca może w ramach ekwiwalentu za przepracowaną niedzielę udzielić dnia wolnego?

Pracownikowi wykonującemu pracę w niedzielę pracodawca obowiązany jest zapewnić inny dzień wolny od pracy. Dzień wolny w zamian za pracę w niedzielę powinien być udzielony pracownikowi w okresie sześciu dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli. W sytuacji, gdy pracownik nie może wykorzystać w tym terminie dnia wolnego, ma szansę zrobić to do końca danego okresu rozliczeniowego. A jeśli i w tym czasie nie jest w stanie tego dnia wykorzystać, przysługuje mu dodatek w wysokości 100% do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedzielę.

"Farmacja i Ja" kwiecień 2011