Po czacie: Opieka farmaceutyczna

31 maja spotkaliśmy się na czacie – „Opieka farmaceutyczna w Polsce”. Jak zwykle nie na wszystkie pytania udało się od razu odpowiedzieć. Poniżej publikujemy najważniejsze tematy poruszone podczas gorącej dyskusji.

Czy są prognozy na to, aby opieka farmaceutyczna była kiedykolwiek w Polsce refundowana?

W USA zajęło to 15 lat. Biorąc pod uwagę, że pierwszy tego rodzaju program w Polsce – FONTiC (Farmaceutyczna Opieka w Nadciśnieniu Tętniczym i Cukrzycy) był uruchomiony w roku 2006, można mieć nadzieję, że nastąpi już całkiem niedługo. Oczywiście najpierw musimy uzasadnić, że opieka farmaceutyczna się w Polsce opłaca, dlatego już zaczęliśmy nad tym pracę. Ważni są farmaceuci, którzy na początku zechcą prowadzić opiekę farmaceutyczną za darmo, przecierając tym samym szlaki i pomagając udowodnić jej efektywność kosztową – to jedno z założeń programu FONTiC.

Ile aptek w Polsce prowadzi opiekę farmaceutyczną?

W programie FONTiC jest około 30 aptek, ale niewiemy, czy są jakieś apteki, które prowadzą opiekę poza tym programem i – co ważne – czy dokumentują to, co robią. Dokumentacja to jeden z ważnych elementów opieki, tylko na jej podstawie można będzie udowodnić, że jest to usługa opłacalna.

W jaki sposób apteka może przyłączyć się do programu FONTiC?

Wystarczy zgłosić się na stronie www.font.edu.pl, a potem przejść internetowe szkolenie. Zarówno szkolenie, jak i korzystanie z naszej bazy danych jest bezpłatne. Farmaceuta za odbyte szkolenia i wdrożenie w swojej aptece opieki
farmaceutycznej otrzymuje również punkty edukacyjne.

Obecnie wymagamy objęcia programem pięciu pacjentów i opieki nad nimi przez minimum 6 miesięcy. Dla przykładu, aby uzyskać podobny certyfikat w jednym z amerykańskich programów opieki farmaceutycznej, warunkiem było prowadzenie aż 50 pacjentów. Po spełnieniu warunków przystąpienia do programu FONTiC farmaceuta otrzymuje 15 twardych punktów edukacyjnych. Nie jest wymagane wprowadzanie opieki farmaceutycznej zaraz po zaliczeniu szkoleń – można rozpocząć ją po dłuższym lub krótszym czasie i otrzymać należne punkty.

Czy aby prowadzić opiekę farmaceutyczną szkolenia internetowe muszą przejść wszyscy pracownicy apteki?

Wystarczy, jeśli tylko jeden farmaceuta przejdzie szkolenie, ale wtedy to tylko on może prowadzić opiekę farmaceutyczną. Każdy farmaceuta, który ukończy szkolenia, otrzymuje swój własny login i hasło do bazy danych FONTiC, z którego może korzystać tylko on. Można wręcz powiedzieć, że program opieki farmaceutycznej jest bardziej związany z farmaceutą niż z apteką, w której pracuje. Znam przypadki, kiedy pacjenci pokonywali duże odległości za swoimi farmaceutami, kiedy ci zmieniali miejsce pracy.

Czy do gromadzenia danych wrażliwych w ramach opieki farmaceutycznej, jeśli nie przekazujemy ich nigdzie poza aptekę, wystarczy zgoda pacjenta?

Niestety, nie wystarczy sama zgoda pacjenta. Apteka musi uzyskać zgodę Głównego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Sama rejestracja takiej bazy danych trwa niedługo, jednak wiąże się to z wypełnianiem mnóstwa dokumentów. Ułatwieniem tej procedury jest przystąpienie do programu FONTiC, którego baza już jest zarejestrowana w GIODO, dlatego praca czysto urzędnicza jest zupełnie wyeliminowana.

Czy opieka farmaceutyczna może być formą programu lojalnościowego – apteka kieruje ją tylko do swoich stałych pacjentów?

Z prawnego punktu widzenia takie wyjście jest prawdopodobnie możliwe, jednak warto zastanowić się nad aspektem etycznym takiego postępowania. Jeśli apteka prowadzi opiekę w ramach programu FONTiC, to zakładamy, że udział jest bezpłatny zarówno dla farmaceutów, jak i pacjentów.

Czy to prawda, że w programie FONTiC pacjent musi wyrazić zgodę na poinformowanie bądź nie lekarza o udziale w nim?

Program jest dobrowolny, dlatego musimy uszanować prawo pacjenta do podejmowania wszelkich decyzji. Dzięki temu pacjenci czują się bezpieczniej i nie tracimy tych, którzy nie chcą informować o programie swojego lekarza. Zawsze mogą zmienić zdanie.

Czy farmaceuci biorący udział w programie FONTiC zapewniają swoim pacjentom spotkania w osobnych pomieszczeniach, jak to sugeruje definicja opieki farmaceutycznej?

W definicji opieki farmaceutycznej, jaka znajduje się w ustawie o izbach, nie ma dokładnego zapisu o oddzielnym pomieszczeniu, dlatego nie sprawdzamy dokładnie, w jaki sposób apteki sobie z tym zagadnieniem radzą. Najczęściej spotkania z pacjentami odbywają się w gabinecie kierownika. Zdajemy sobie sprawę z tego, że brak pomieszczenia i niesprzyjające warunki lokalowe mogą stanowić pewien problem. Można próbować przeprowadzać takie rozmowy przy pierwszym stole, jednak zawsze ważne jest, aby zapewnić pacjentowi komfort i dyskrecję.

"Farmacja i Ja" sierpień 2011