Mechaniczne i chirurgiczne metody usuwania blizn

Blizny powstałe po urazach, wypadkach albo też chorobach dermatologicznych to bardzo trudny i ważny problem dermatologii estetycznej i chirurgii plastycznej. W zależności od umiejscowienia i wyglądu mogą powodować ograniczenie aktywności pacjenta, uniemożliwiając mu pełny zakres ruchów lub też powodować duży dyskomfort psychiczny oraz obniżenie jakości życia. Zwłaszcza blizny zlokalizowane w miejscach widocznych, na twarzy, grzbietach dłoni lub dekolcie są źródłem stygmatyzacji, szczególnie młodych kobiet.

Usuwanie blizn jest zawsze zabiegiem trudnym i musi być podejmowane przez doświadczonego lekarza, posiadającego specjalizację z zakresu dermatologii, chirurgii lub chirurgii plastycznej.

Stosowane w świeżych bliznach opatrunki uciskowe, plastry silikonowe, masaże zapobiegają przerostom oraz zmiękczają tworzący się kolagen. Tego typu zabiegi mogą być stosowane już po 2-3 tygodniach od urazu albo zabiegu.

Blizny dokonane dzielimy na blizny zanikowe, blizny przerosłe oraz keloidy. Blizny zanikowe powstają najczęściej w wyniku przebiegu trądziku zwykłego, ospy wietrznej. Mają nieregularny kształt, leżą w poziomie skóry zdrowej lub nieco niżej. Podstawowe postępowanie w przypadku takich blizn to peelingi wykonywane przez lekarza dermatologa bazujące na pochodnych witaminy A (YellowPeel, Cosmelan) lub kwasie trójchlorooctowym (TCA). Zabiegi te polegają na średniogłębokim złuszczaniu naskórka, pobudzeniu skóry do regeneracji , przez co blizny stają się płytsze i zdecydowanie mniej widoczne. Zabiegi te nie są bolesne, wymagają jednak kilkudniowej regeneracji, podczas której widoczne jest zaczerwienienie i złuszczanie.

Przy głębszych bliznach warto zabiegi złuszczające połączyć z mezoterapią, czyli ostrzykiwaniem skóry preparatem zawierającym kwas hialuronowy i witaminy potrzebne skórze do regeneracji. Zabieg taki wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, należy jednak liczyć się z niewielkimi siniakami, które mogą powstać w miejscu wkłuć. Przy bardzo głębokich bliznach polecamy zabiegi z wykorzystaniem lasera, najnowsze to urządzenia emitujące falę o długości 1550nm, tzw. Fraxel lub mozaick, tóre nie naświetlają jednorodnie powierzchni skóry, ale „dziurkują” ją tysiącami mikroskopijnych „igieł”. Powstają fragmentaryczne, mikroskopowe uszkodzenia skóry spowodowane podgrzaniem tkanek, które są bodźcem do jej głębokiej regeneracji. Zastosowanie techniki Fraxel ogranicza znacznie czas rekonwalescencji po zabiegu w porównaniu do tradycyjnie wykorzystywanych laserów, czyli powodujących poparzenie całej powierzchni skóry.

Chirurgicznie usuwa się blizny przerosłe, które nie mają tendencji to patologicznego rozrostu. Najczęściej zabieg chirurgiczny poprzedza się ostrzyknięciem blizny preparatami glikokortykosteroidów w celu zmiękczenia i ograniczenia wielkości blizn. Zabiegi chirurgiczne gwarantują lepszy wygląd nowopowstałej blizny, zmianę jej lokalizacji i kształtu.

Najtrudniejszym wyzwaniem są tzw. bliznowce czyli keloidy – blizny, które przerastają poza obszar urazu, w sposób niepohamowany, patologiczny. Często kształtem nawet nie przypominają pierwotnego uszkodzenia. Zmiana ta kwalifikowana jest jako nowotwór łagodny skóry. Postępowanie w przypadku takich blizn musi się ograniczyć przede wszystkim do profilaktyki. Osobami podatnymi na powstawanie keloidów są osoby rasy czarnej, mające tendencję do tworzenia się na skórze zmian typu włókniaków. Okolicami, gdzie najczęściej powstają tego typu zmiany, są ramiona, klatka piersiowa, płatki uszu.

U osób mających tendencję do tworzenia się keloidów nie wykonuje się „zbędnych” zabiegów okaleczających jak tatuaże i piercing. W przypadku powstania blizny należy zrobić wszystko, aby zapobiec jej nadmiernemu przerostowi (opatrunki uciskowe, presoterapia, plastry silikonowe). Keloidy mające więcej niż 6 miesięcy ostrzykuje się preparatami glikokotykosteroidów.

Godnymi rozważenia są także zabiegi z wykorzystaniem interferonu gamma lub coraz bardziej popularnej terapii fotodynamicznej. Zabiegi te przeprowadza się w wyspecjalizowanych ośrodkach. Zabieg chirurgiczny w takim przypadku wykonuje się jedynie w ostateczności – nowopowstała blizna może stać się kolejnym bliznowcem.

Osiągnięcia nowoczesnej chirurgii plastycznej i medycyny estetycznej umożliwiają pomoc pacjentom borykającym się z problemem blizn. Decydując się jednak na wybór danej metody należy skonsultować się ze specjalistą, omówić możliwe powikłania zabiegowe, rozważyć możliwe do osiągnięcia efekty. Tylko bardzo rozważne podjęcie decyzji uchroni pacjenta od rozczarowania, a co za tym idzie jeszcze większego obniżenia samopoczucia i większej stygmatyzacji życia.

dr n med. Danuta Nowicka
specjalista dermatolog

„Farmacja i Ja" październik 2011

Przeczytaj takźe temat: Farmaceuci testują: preparaty do usuwania blizn.