W świecie hałasu słuch ginie

Świat głuchnie - pogarszający się słuch u coraz młodszych osób to wynik nie tylko ich słabszego zdrowia, ale przede wszystkim wszechobecnego hałasu, odtwarzaczy, słuchawek i zbyt głośnej muzyki z nich płynącej.

Coraz młodsze osoby mają poważnie uszkodzony słuch, który niszczą w dużej mierze na własne życzenie. Można wymienić dwie podstawowe przyczyny powstawania ubytków w słyszeniu. Pierwsza to stan zdrowia i częste infekcje górnych dróg oddechowych, szczególnie ucha środkowego, co dotyczy głównie dzieci. Natomiast później, u młodzieży i dorosłych, ubytek słuchu jest powodowany w wielu przypadkach uszkodzeniami w obrębie ucha wewnętrznego wywołanymi hałasem.

Słuchać z głową…

By zobrazować to zjawisko – podczas przerwy w szkole hałas na korytarzu dochodzi nawet do 100 decybeli. Dla porównania dźwięk emitowany przez startujący odrzutowiec osiąga wartość 120 decybeli. Dla ucha hałas na przerwie jest więc niewyobrażalnym obciążeniem, z którym zmaga się codziennie podczas przebywania w szkole. Jeśli zatem do hałasu, na który dzieci są narażone w szkole dołożyć ten, płynący z słuchawek – uszkodzenia ucha wewnętrznego są nieuniknione.

Najnowsze technologie pozwalają na rejestrowanie dźwięków o wiele głośniejszych i ostrzejszych niż nawet dziesięć lat temu. Jakość odtwarzanej muzyki jest więc o wiele lepsza – dźwięki są czystsze, mają głębszą barwę, są coraz doskonalsze. Pokusa, by się w nich „zanurzyć” jest ogromna. Mimo że technika idzie do przodu, nasze uszy wciąż są takie same, a żadna technologia niestety nie zwiększyła ich możliwości.

Na co dzień słuchowi zagraża nawet oglądanie telewizji i słuchanie radia – monitoring głośności reklam wykazał w ostatnim czasie, że reklamy są emitowane ponad dwa razy głośniej niż pozostałe audycje i programy. Hałas atakuje nas zewsząd.
Co możemy zrobić, by w niesprzyjających warunkach, kiedy codzienny hałas, płynący z otoczenia (głośnych ulic centrów miast, dróg szybkiego ruchu, w okolicy których coraz częściej budowane są np. osiedla mieszkaniowe), chronić nasz słuch?

Zatrzymać słuch

Higiena jest bardzo ważna, jednak jeśli jest niewłaściwie pojmowana przynosi więcej szkody niż pożytku. Przede wszystkim nie popełniajmy podstawowego błędu – higiena uszu nie może polegać na próbach czyszczenia ich patyczkami z bawełnianym wacikiem. Tego narzędzia można używać wyłącznie do oczyszczania małżowin usznych, jednak większość z nas stara się za ich pomocą wydobyć nadmiar woskowiny z kanału usznego.

W ten sposób prosty przyrząd staje się niebezpiecznym narzędziem, który sprawia, że woskowina wpychana jest do wnętrza uszu, gdzie zasycha i tworzy czopy utrudniające słyszenie, a ułatwiające powstawanie infekcji.

Ważne, by próbować odizolować się od hałasu – często nie jest to zbyt łatwe, bo mieszkając w centrum miasta raczej nie da się przed nim uciec na dobre. Jednak, na ile to możliwe, trzeba go po prostu unikać. Głośność w telewizorze, radiu lub wieży należy ustawić na możliwie najniższy akceptowany poziom. Warto pomyśleć także o szczelnych oknach tłumiących hałas z ulicy.

Już hałas powyżej 75 decybeli niesie ryzyko ubytku słuchu. Słuchanie zbyt głośnej muzyki, powyżej 89 dB, przez pięć godzin tygodniowo, trwale uszkodzi słuch w ciągu zaledwie pięciu lat – to ustalenia ekspertów z Komitetu Naukowego ds. Pojawiających się i Nowo Rozpoznanych Zagrożeń dla Zdrowia Unii Europejskiej. Stąd pomysł, by dyrektywa unijna nakazywała umieszczanie oznaczeń ostrzegawczych na odtwarzaczach emitujących dźwięki powyżej 100 decybeli.

Inne rozwiązanie sugeruje, by odtwarzacze emitowały dźwięki jedynie do 80 decybeli z możliwością podwyższenia do 100. Zanim to jednak nastąpi, trzeba zdać się na zdrowy rozsądek i po prostu ściszać muzykę w słuchawkach. Jeśli używamy słuchawek, to lepiej takich, które pozostają na zewnątrz małżowin, a nie są „wciskane” do środka.

Czy można żyć w ciszy?

Słuch mamy jeden na całe życie – i mimo iż aparaty słuchowe są coraz nowocześniejsze, lepiej jak najdłużej polegać na swoim własnym słuchu. Słysząc np. tylko na jedno ucho, zrozumiemy, co ktoś mówi. Trzeba jednak pamiętać, że narząd słuchu służy nie tylko temu, by rejestrować dźwięki. Natura nie bez powodu wyposażyła nas w dwoje uszu – dzięki ich współdziałaniu potrafimy prawidłowo określać kierunek dźwięku, odległość, z jakiej go słyszymy, utrzymujemy ciało w równowadze. Uszkodzenie podstawowej funkcji narządu słuchu upośledza również inne. Aparat niestety ich nie zastąpi.

Weronika Bulicz