Coś na odporność

Tran

Felczer

Jakie są uprawnienia felczera, jeśli chodzi o przepisywanie leków na receptach? Felczer to zawód spotykany obecnie niezmiernie rzadko, pozwalający...

Jesienne przeziębienia

Ze statystyk wynika, że corocznie w okresie jesiennym co czwarty Polak łapie przeziębienie

Antybiotyk na później

Czy lekarz może wystawić receptę na antybiotyk z datą realizacji późniejszą niż data wypisania recepty, na przykład na trzy miesiące terapii? Na to...

Popularnym środkiem na poprawę odporności, znanym już od wieków, jest tran. W aptece można znaleźć wiele jego rodzajów: islandzki, norweski, z dorsza, z rekina. Skład tranu różni się w zależności od jego pochodzenia, a to ma wpływ na jego działanie. Tran z wątroby rekina ma mniej kwasów omega-3 niż ten otrzymywany z dorsza. Posiada jednak więcej witamin A i D, skwalenu oraz składników pobudzających funkcje szpiku kostnego i układu odpornościowego.

Główne właściwości tranu wynikają przede wszystkim z zawartości w nim witamin A i D – rozpuszczalnych w tłuszczach i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (EPA – kwas eikozapentaenowy i DHA – kwas dokozaheksaenowy).

Organizm nie jest w stanie samodzielnie wytworzyć kwasów EPA i DHA, a są one naturalnymi składnikami budulcowymi mózgu i układu nerwowego. Dlatego tran polecany jest szczególnie dzieciom i młodzieży w okresie dojrzewania, gdyż oprócz podnoszenia odporności, wpływa także na zdolność koncentracji i uczenia się.

Ważnym elementem preparatów wpływających na odporność jest też cynk. Zalecane spożycie dzienne cynku to zaledwie 10 miligramów. Cynk pełni ważną funkcję aktywatora blisko 80 enzymów odpowiedzialnych za przemiany metaboliczne, gospodarkę wapniową organizmu, gojenie się ran oraz stymulację procesów odpornościowych. Na niedobór cynku w organizmie narażone są przede wszystkim osoby nadużywające alkoholu oraz cierpiące na choroby przewodu pokarmowego.

O dodatkową suplementację cynku powinny zadbać osoby odchudzające się, miłośnicy słodyczy, ale także osoby aktywne fizycznie, u których wzrasta zapotrzebowanie na ten pierwiastek.

W składzie preparatów poprawiających odporność można też znaleźć ekstrakty ziołowe. Do najpopularniejszych należy wyciąg z jeżówki purpurowej. Działanie tej rośliny odkryli już indiańscy szamani pod koniec XVII w., a w Europie pojawiła się 200 lat później. Niespełna trzy dekady temu udowodniono immunostymulujące działanie wyciągu z jeżówki, które polega na zwiększaniu aktywności metabolicznej granulocytów, makrofagów i limfocytów. Dzięki temu znalazła ona zastosowanie w leczeniu infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Zażywanie preparatów z jeżówki powinno zawsze odbywać się pod okiem lekarza lub farmaceuty, ponieważ wchodzi w interakcje z lekami immunosupresyjnymi.

Najpopularniejszym składnikiem stosowanym w profilaktyce przeciwprzeziębieniowej jest witamina C. Ma ona działanie antyoksydacyjne i chroni komórki przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, uszczelnia naczynia krwionośne, zwiększa wchłanianie żelaza z pożywienia i usprawnia działanie układu nerwowego.

Coraz częstszym składnikiem omawianych preparatów staje się też beta-glukan. Ten polisacharyd pozyskiwany np. z drożdży aktywizuje makrofagi w organizmie człowieka. Mechanizm tego działania nie został jeszcze w pełni poznany, niemniej udowodniono jego skuteczność w podnoszeniu odporności, szczególnie u pacjentów cierpiących na chorobę nowotworową osłabionych chemioterapią. Beta-glukan można znaleźć również w wielu preparatach odpornościowych dla dzieci.

mgr farmacji Łukasz Waligórski

„Farmacja i Ja" grudzień 2011