Leasing czy kredyt? Oto jest pytanie

Środki finansowe przeznaczone na rozwój firmy mogą pochodzić z kapitału własnego lub zewnętrznego. Najpopularniejszymi formami pozyskania środków są kredyt bankowy i leasing. Każda z opcji ma swoje wady i zalety. To, którą wybierzemy, zależy od kondycji finansowej, charakteru działalności i historii firmy.

Myśląc o rozwoju apteki, należy zastanowić się, na czym konkretnie ma on polegać. Czy ma to być przebudowa, remont czy zakup nowego wyposażenia? Może chodzi nam o założenie drugiej placówki i potrzebujemy wydzierżawić nowy lokal? A może myślimy o zakupie nowego samochodu?

Jeśli cel jest sprecyzowany, czas wybrać formę finansowania. Pierwsza i najczęstsza odpowiedź to: środki własne. Po co kredyt lub leasing, kiedy przychody firmy są na tyle wysokie, że pozwolą na dzierżawę lokalu, rozbudowę apteki i zatrudnienie jeszcze jednej osoby? Dysponując początkowo wystarczającą ilością pieniędzy, możemy ulec iluzji, że finansowanie zewnętrzne to zbędny zabieg. W końcowej fazie inwestycji taki sposób myślenia może doprowadzić do utraty płynności. Koszty całego przedsięwzięcia pochłoną większość wolnych środków, w wyniku czego może pojawić się później problem nawet z płaceniem podatków lub pensji. Lepszym rozwiązaniem jest finansowanie zewnętrzne, w ramach którego mamy do wyboru dwa najpopularniejsze rozwiązania: kredyt lub leasing.

Mniejszemu drożej

Pierwsze pytanie, jakie pojawia się przy wyborze pomiędzy leasingiem a kredytem, to: co jest droższe, czyli gdzie będzie wyższe oprocentowanie. Z zasady leasing jest droższy od kredytu (obrotowego i inwestycyjnego). Wynika to z faktu, że kredyt na dobrych warunkach udzielany jest średnim i dużym firmom z poważnym zapleczem finansowym i ugruntowaną pozycją rynkową. Dla zdecydowanej większości podmiotów – firm mniejszych, krócej działających na rynku (2-3 lata), o niskich obrotach i zabezpieczeniach budzących wątpliwości banku – warunki kredytowania są gorsze (wyższe oprocentowanie), a w wielu sytuacjach wręcz nie ma możliwości jego otrzymania.

Co to oznacza w praktyce? Siła negocjacyjna apteki działającej na rynku drugi rok, mającej około 1 mln zł obrotu rocznego i funkcjonującej w wynajmowanym lokalu jest bez mała zerowa w porównaniu z np. siecią aptek należącą do giełdowej spółki. Ten ostatni podmiot nie tylko otrzyma kredyt na dobrych warunkach, ale może wręcz przeprowadzić „przetarg” wśród banków na wysokość oprocentowania i marżę. O takich klientów banki zabiegają – ryzyko niewypłacalności kredytobiorcy jest małe, obsługa – wieloletnia, a szanse na sprzedaż dodatkowych usług, np. prowadzenia konta, oferty VIP-owskiej dla prezesa i kart kredytowych – duże.

Dla dawcy kapitału mała firma, zorganizowana w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, ma dwoistą naturę: jako podmiot gospodarczy i osoba prywatna. Dlatego też często banki od jednoosobowych firm wymagają przedstawienia stanu finansów osobistych oraz posiadanego majątku.

Przy przyznawaniu kredytu bank bierze pod uwagę: wielkość obrotów, zysk, branżę, historię firmy, pozycję rynkową, zasięg działania, cel finansowania i rodzaj zabezpieczenia (co w razie niemożności jego spłaty będzie zbywalnym zastawem). Jest to tzw. zdolność kredytowa. Jeśli przedsiębiorstwo spełnia wszystkie warunki, co przy obecnej zachowawczej polityce jest coraz trudniejsze, pieniądze są przyznawane.

Po udzieleniu kredytu bank cały czas szczegółowo kontroluje, jak dysponuje się środkami – czy trafiają na cel zapisany w biznes-

planie, i czy generują zakładane dochody. Jest to dodatkowa forma obrony banku przed zapaścią kredytobiorcy i wstrzymaniem spłat rat i odsetek.

Prościej się nie da

To, że o kredyt niełatwo, nie znaczy, że nie warto się o niego starać. Jednak jeśli planowany rozwój apteki ma opierać się również na zakupie środków trwałych, warto zastanowić się nad leasingiem.

W Polsce najpopularniejszy jest leasing operacyjny, czyli zakup przez leasingodawcę środka lub usługi i użyczenie go. W zamian instytucja pobiera comiesięczny czynsz, czyli raty. Dlaczego warto wybrać leasing? Korzyści jest wiele.

Atrakcyjna jest procedura jego przyznawania. Firma leasingowa nie bada zdolności kredytowej, tylko ocenia ryzyko według tzw. kryteriów wiarygodności leasingowej – uproszczonych w porównaniu z bankowymi. Z tego też względu z leasingu można skorzystać tuż po zarejestrowaniu firmy lub w sytuacji, gdy banki ze względu na niespełnienie kryteriów zdolności kredytowej nie chcą pożyczyć pieniędzy.

Dlaczego leasingodawca może zaoferować taki komfort w zawieraniu umowy i tak szybko i chętnie dostarcza środka trwałego? Wynika to z faktu, że przedmiot, jaki jest leasingowany, pozostaje jego własnością i w chwili niewypłacalności przedsiębiorstwa firma leasingowa po prostu odbiera go i sprzedaje na wolnym rynku. Jedyne zabezpieczenie to weksel własny in blanco podpisany przez korzystającego z leasingu (w razie zapaści poza odebraniem przedmiotu można weksel wypisać na niezapłaconą kwotę i poddać standardowej procedurze windykacyjnej).

Wygoda obsługi

Zaletą leasingu są też niskie koszty obsługi instytucjonalnej, porównywalne do kosztów kredytów hipotecznych. Nie bez znaczenia jest także możliwość dostosowania struktury spłacania rat. Szczególnie ważne jest to dla właścicieli aptek, u których występuje sezonowość sprzedaży (np. zlokalizowanych w miejscowościach wypoczynkowych i mających w ciągu sezonu wysokie obroty, zaś poza nim nawet straty). Leasingodawcy chętnie dostosowują wysokość rat do miesięcznego poziomu obrotów, przez co w miesiącach o mniejszych przychodach można płacić niższą ratę.

Dodatkowym bonusem dla korzystającego z leasingu jest wygoda: wszelkie formalności związane z przyjęciem leasingowanego przedmiotu od dostawcy lub producenta załatwia firma leasingowa (w przypadku leasingu samochodu jest to odbiór, rejestracja i ubezpieczenie).

Tarcza tarczy nierówna

Osobnym tematem jest planowanie finansów, a szczególnie umiejętne dysponowanie środkami i stosowanie optymalizacji podatkowej. Jednym z narzędzi jest tzw. tarcza podatkowa, czyli efekt oszczędności na należnych podatkach poczyniony zgodnie z obowiązującymi przepisami. W ich myśl przedsiębiorca ma prawo do obniżenia podstawy opodatkowania o opłatę wstępną (tzw. czynsz inicjalny – pierwsza wpłata za przedmiot), pełną wysokość raty leasingowej oraz inne opłaty (np. koszty manipulacyjne etc.).

Możliwość ta jest skrupulatnie wykorzystywana przez firmy. Doskonałym przykładem jest leasing samochodu – jeśli właściciel apteki w danym miesiącu spodziewa się wysokich dochodów (a tym samym podatków), planuje z wyprzedzeniem wyleasingowanie auta właśnie wtedy, jednocześnie obniżając wysokość odprowadzanego podatku. Umiejętnie kalkulując, można doprowadzić do stanu, w którym pieniądze zamiast trafić do fiskusa, zostaną „pochłonięte” przez nowy pojazd.

Mniej skuteczną tarczę podatkową można zastosować w wypadku finansowania inwestycji kredytem. Tam do kosztów uzyskania przychodów zalicza się tylko amortyzację środka trwałego oraz odsetki od kredytu. O wysokości stawki amortyzacji i okresie jej trwania decyduje ustawa o podatku dochodowym.

Planując unowocześnienie apteki, nie opłaca się angażować środków własnych. Lepszym rozwiązaniem jest finansowanie zewnętrzne.

Co wybrać?

Zalety leasingu:

• szybka i wygodna procedura przyznawania;
• niewymagana zdolność kredytowa, wystarczą dokumenty rejestracyjne firmy;
• zastosowanie tarczy podatkowej;
• możliwość dostosowania wysokości rat leasingowych do sezonowości przychodów.

Zalety kredytu:

• niskie koszty dla kredytobiorców o ugruntowanej pozycji finansowej;
• większa swoboda w dysponowaniu finansowanym przedmiotem;
• możliwość finansowania bardziej nietypowych inwestycji (niektóre produkty nie mogą być leasingowane).

Artur A. Adamski

redaktor i prowadzący działy inwestycyjne m.in. w PAP, „Życiu Warszawy", „Pulsie Biznesu", „Home & Market", „Gazecie MSP", „Twoim Biznesie"

„Farmacja i ja”, wrzesień 2009