Błąd w sztuce aptekarskiej

Farmaceuta może zostać pociągnięty do odpowiedzialności na kilku płaszczyznach: zawodowej, pracowniczej, cywilnej oraz karnej

Część etatu, część urlopu

Tekst dotyczący urlopów zamieszczony w letnim numerze „Fij" sprowokował z Państwa strony wiele pytań. Najczęściej pojawiającym się było to...

Jesienne przeziębienia

Ze statystyk wynika, że corocznie w okresie jesiennym co czwarty Polak łapie przeziębienie

Technik i magister niefarmaceutyczny

Czy technik farmacji zatrudniony w aptece może posługiwać się pieczątką i identyfikatorem z napisem „mgr”, jeśli równocześnie skończył studia...

Błąd w sztuce aptekarskiej, czyli postępowanie sprzeczne z regułami  i zasadami postępowania zawodowego, określonego wiedzą i praktyką farmaceutyczną, podobnie jak w sztuce medycznej, skutkuje karą.

Wpoprzednim numerze „Farmacji i Ja” przedstawiłam w zarysie zasady odpowiedzialności apteki za szkodę wyrządzoną przez działanie błędnie wydanego produktu leczniczego, błędnie sporządzonego leku recepturowego lub aptecznego, wydanie produktu niezarejestrowanego w Polsce, wycofanego z obrotu, przeterminowanego albo wadliwie przechowywanego. Obecnie przyszła kolej na omówienie zasad odpowiedzialności farmaceuty z tych samych powodów, czyli za tzw. błąd w sztuce aptekarskiej1.

Farmaceuta może zostać pociągnięty do odpowiedzialności na kilku płaszczyznach: zawodowej, pracowniczej, cywilnej oraz karnej.

Zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 19.04.1991 r. o izbach aptekarskich, farmaceuci podlegają odpowiedzialności zawodowej przed sądami aptekarskimi za postępowanie sprzeczne z zasadami etyki i deontologii zawodowej oraz przepisami prawnymi dotyczącymi wykonywania zawodu. W zależności od ciężaru gatunkowego naruszenia oraz rozmiaru wyrządzonej szkody farmaceuta może być ukarany upomnieniem, naganą, zawieszeniem prawa wykonywania zawodu na okres od trzech miesięcy do trzech lat, a nawet pozbawieniem prawa wykonywania zawodu.

Odpowiedzialność finansowa i karna

Farmaceuta pracownik, który przy wykonywaniu swoich obowiązków służbowych popełnił błąd i wyrządził szkodę osobie trzeciej, co do zasady odpowiada wyłącznie wobec pracodawcy do wysokości trzymiesięcznych zarobków. Jednak pracodawcy, który naprawił szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, przysługuje tzw. roszczenie regresowe do pracownika (np. o zwrot zapłaconego odszkodowania w ramach powyższego trzymiesięcznego limitu). Należy jednak dodać, że jeśli pracownik wyrządził szkodę z winy umyślnej, wówczas jego odpowiedzialność jest nielimitowana. Pracownik ponosi odpowiedzialność w pełnej wysokości.

Jeśli farmaceuta nie jest zatrudniony w aptece na podstawie umowy o pracę, lecz zawarł np. umowę o świadczenie usług, wówczas jego odpowiedzialność cywilna będzie oparta na podstawie art. 415 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, „kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”.

Niekiedy wyrządzenie szkody wydaniem błędnego produktu leczniczego może zostać również zakwalifikowane jako przestępstwo, np. gdyby okazało się, że niedopełnienie obowiązków wyczerpuje znamiona nieumyślnego spowodowania śmierci człowieka, wywołania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub innego naruszenia czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia. Odpowiedzialność za nieumyślne spowodowanie śmierci jest surowa, grozi bowiem za to przestępstwo kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Wprowadzenie produktu leczniczego

Zgodnie z art. 124 oraz 126 Prawa farmaceutycznego już samo wprowadzanie do obrotu produktu leczniczego,  który nie jest zarejestro- wany w Polsce lub dla  którego upłynął termin  ważności, podlega grzyw-nie, karze ograniczenia  wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

W tym wypadku nie musi wystąpić szkoda u pacjen- ta, aby zostać pociągniętym do odpowiedzialności  karnej.

Małgorzata Puchalska;

radca prawny w US Pharmacia

„Farmacja i Ja”, czerwiec 2010