Dłuższe urlopy rodzicielskie. Zmiana w Kodeksie pracy

Obowiązki administratora danych osobowych

Zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych pod pojęciem przetwarzania danych rozumieć należy jakiekolwiek operacje wykonywane na danych...

Naświetlanie w Skandynawii

Czy wiesz, że w krajach skandynawskich w okresie zimowym jest zalecane korzystanie z solariów? Ma to zapobiegać objawom depresji wynikających z braku światła dziennego.

Różowa recepta ze zniżką

Lek wydawany na różową receptę zgodnie z przepisami może być zapisany na 1-miesięczną kurację. Jak postąpić, kiedy na recepcie opakowanie – jedyne...

Od 1 stycznia 2012 r. mama i tata będą mogli więcej czasu spędzić ze swoim malutkim dzieckiem. Urlop ojcowski wydłuży się o tydzień, a dodatkowy macierzyński – o dwa tygodnie.

Najważniejszym uprawnieniem rodzicielskim przysługującym kobiecie zatrudnionej na umowę o pracę jest urlop macierzyński. Jego wymiar w nowym roku nie zmienia się i, jak dotychczas, wynosi:

• 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka,

• 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci w czasie jednego porodu,

• 33 tygodnie w przypadku urodzenia trojga dzieci w czasie jednego porodu.

Urlop ten rozpoczyna się automatycznie od dnia narodzin dziecka.

Dodatkowy macierzyński

Po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego matka lub ojciec dziecka mogą jednak korzystać z dodatkowych, dobrowolnych tygodni urlopu macierzyńskiego (nie są one obowiązkowe, tak jak część macierzyńskiego). W 2011 r. ich wymiar wynosił do dwóch tygodni (w przypadku urodzenia jednego dziecka) oraz do trzech tygodni (w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka). Od 1 stycznia 2012 r. został on wydłużony:

• do czterech tygodni (w przypadku urodzenia jednego dziecka),

• do sześciu tygodni (w przypadku urodzenia co najmniej dwojga dzieci w czasie jednego porodu).

Dodatkowy urlop jest udzielany jednorazowo w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności, bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego. Pracownik musi złożyć wniosek o jego udzielenie najpóźniej na siedem dni przed jego rozpoczęciem. Wniosek można jednak zawsze złożyć z większym wyprzedzeniem (np. trzytygodniowym). Pracodawca nie może odmówić przyjęcia wniosku i udzielenia urlopu (nie ma do tego prawa). W praktyce zdarza się jednak, że wielu pracowników zapomina o tych procedurach i składa wniosek po terminie, np. z sześcio- albo dwudniowym wyprzedzeniem. W takiej sytuacji pracodawca może w obliczu prawa odmówić udzielenia dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Z drugiej strony nie ma jednak prawnych przeszkód, aby uwzględnił on wniosek złożony po terminie.

Dla kogo dłuższy

Prawo do dłuższego dodatkowego urlopu zyskują osoby, które rozpoczęły go w 2012 r., ale nie tylko. Pracownik, który rozpoczął go do 31 grudnia 2011 r. i korzystał z dodatkowego urlopu macierzyńskiego 1 stycznia 2012 r., także może dłużej pobyć z dzieckiem. Trzeba pamiętać, że o te dodatkowe tygodnie (maksymalnie dwa lub trzy) trzeba złożyć oddzielny wniosek, w terminie nie krótszym niż trzy dni przed rozpoczęciem korzystania z tej części urlopu. Jeśli jednak dodatkowy urlop macierzyński kończył się 31 grudnia 2011 r., pracownik nie zyskał prawa do jego wydłużenia.

Dwa tygodnie dla taty

W 2012 r. wydłużeniu ulegnie także urlop ojcowski z jednego do dwóch tygodni. Taki urlop przysługuje do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia albo do upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko siódmego roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

Urlopu ojcowskiego udziela się na pisemny wniosek pracownika, składany w terminie nie krótszym niż siedem dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Takie dwa tygodnie można wykorzystać tylko jednorazowo. Nie jest możliwe wykorzystywanie urlopu w częściach (czyli jego dzielenie) albo korzystanie z niego w mniejszym wymiarze. Oznacza to, że zapracowany tata, chcący spędzić ze swym nowo narodzonym synem 3 dni, nie będzie mógł skorzystać z urlopu ojcowskiego w okrojonym zakresie.

Może pójść na cały dwutygodniowy urlop tacierzyński lub po prostu nie brać go wcale. Tata, który 1 stycznia 2012 r. korzysta z tygodniowego urlopu ojcowskiego, ma również prawo do części urlopu odpowiadającej różnicy między wymiarem podwyższonym a dotychczasowym, czyli dodatkowego tygodnia. Oznacza to, że prawo do dłuższego pobytu mieli ci ojcowie, którzy rozpoczęli urlop tacierzyński 27 grudnia lub później.

Pracodawca udzielał im go po wykorzystaniu urlopu w dotychczasowym wymiarze, ale tylko na pisemny wniosek. W tym przypadku konieczne jest złożenie takiego wniosku co najmniej 3 dni przed rozpoczęciem tej części urlopu.

Wymiar urlopów rodzicielskich w 2011 R. i w 2012 r.

Urlop macierzyński:        2011 r.      2012 r.

Jedno dziecko                  20 tygodni    20 tygodni
Dwoje dzieci                     31 tygodni    31 tygodni
Troje dzieci                       33 tygodnie   33 tygodnie

Dodatkowy urlop macierzyński

W przypadku urodzenia
jednego dziecka                  do 2 tygodni   do 4 tygodni

W przypadku urodzenia 
więcej niż jednego dziecka  do 3 tygodni  do 6 tygodni
przy jednym porodzie       

Urlop ojcowski

Niezależnie od liczby dzieci    1 tydzień   2 tygodnie   


Podstawa prawna:
Art. 12-15 ustawy z 6 stycznia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 237, poz. 1654).

Danuta Niewiadomska

„Farmacja i Ja" styczeń 2012