Faktury z hurtowni a kontrola z NFZ

Czy w czasie kontroli apteki NFZ ma prawo  żądać do wglądu oryginalnych faktur zakupu leków z hurtowni farmaceutycznych?

Nie. Narodowy Fundusz Zdrowia ma uprawnienia do kontroli prawidłowości realizacji recept, a nie rozliczeń apteki z hurtownią farmaceutyczną. Zgodnie z postanowieniami art. 189 Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej z 27 sierpnia 2004 r. (DzU z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) apteki są zobowiązane udostępniać do wglądu recepty. Muszą także przekazywać niezbędne dane wynikające z Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 maja 2007 r. w sprawie recept lekarskich (DzU nr 97, poz. 646 z późn. zm.), a także gromadzić i przekazywać NFZ-owi dane określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 28 września 2004 r. (DzU nr 213, poz. 2167 z późn. zm.).

W praktyce oznacza to, że w czasie kontroli w aptece NFZ sprawdza realizację recept na refundowane leki i wyroby medyczne, kontroluje działania osób wydających leki (w tym prawidłowość zrealizowania i otaksowania recept). Kontrolerzy badają również przestrzeganie terminów realizacji recept, liczbę wydawanych leków i wyrobów medycznych (monitorują np. wielkość wydawanych opakowań). Aby NFZ mógł tego wszystkiego dokonać, apteka powinna wydać kontrolerom recepty i dokumenty związane z otaksowaniem. Przepisy określające zakres danych podlegających kontroli NFZ wskazują, że przedmiotem tych prac nie mogą być działania niezwiązane z wydawaniem leków. Ale uwaga! Należy pamiętać, że NFZ dysponuje środkami publicznymi przeznaczonymi na refundacje recept, dlatego jego kontrole zmierzają do wyjaśnienia, czy dokonywane przez niego refundacje są zasadne. W czasie swoich kontroli, oprócz prawidłowości działań związanych z realizacją recept, NFZ próbuje również ustalić, czy podmioty otrzymują refundację we właściwej wysokości. Chce się dowiedzieć, czy np. apteki nie korzystają z refundacji zamiast uprawnionych do tego świadczeniobiorców. Tak się dzieje w sytuacji, gdy apteki do refundacji przedstawiają kwoty zawyżone. Zdarzają się przypadki, że farmaceuci określają różne ceny leków: inne w przypadkach, gdy są one refundowane przez NFZ (wtedy cena jest wyższa – maksymalnie dopuszczalna) i inne, gdy pacjent pokrywa koszt leku w całości z własnej kieszeni (wtedy oferują ceny niższe – poniżej maksymalnej granicy). W takiej sytuacji tylko analiza dokumentów finansowych może to potwierdzić lub wykluczyć. Wprawdzie przepisy są tak skonstruowane, że w czasie kontroli NFZ nie jest uprawniony do wglądu w dokumenty finansowe apteki i może tylko wnioskować o przedstawienie recept i dokumentację związaną z ich otaksowaniem, to jednak, jeżeli nabierze podejrzeń o zawyżaniu kwot refundacji, może zawiadomić odpowiednie organy. Nieprawidłowości finansowe są ścigane przez organy kontroli skarbowej oraz policję i prokuraturę. Dlategoczasem łatwiej, jeżeli nie ma żadnych nieprawidłowości, wyjaśnić sprawę bezpośrednio z Funduszem Zdrowia i przedstawić dodatkowe dokumenty, niż narażać się na kolejne kontrole innych organów.

Agnieszka Pietraszewska-Macheta,

ekspert Serwisu Prawo i Zdrowie, Wolters Kluwer Polska

„Farmacja i Ja”, marzec 2010