Gwarancja jakości

Dokonując zakupu towarów na potrzeby prowadzonej apteki, warto pamiętać o uprawnieniach, jakie wynikają z gwarancji jakości - instrumentu zabezpieczającego interes prawny kupującego w przypadku wystąpienia wad rzeczy sprzedanej.

Gwarancja jakości jest dobrowolnym zastrzeżeniem zawartym w umowie sprzedaży. Mamy z nią do czynienia, gdy jako kupujący otrzymaliśmy od sprzedawcy dokument gwarantujący jakość sprzedanej rzeczy. Wyróżnia się dwa rodzaje gwarancji:

• handlową, w przypadku której gwarantem jest sprzedający,
• gwarancję fabryczną – gdzie  za jakość zakupionej rzeczy odpowiada producent.

Bardzo często gwarancja mylona jest z rękojmią. Tymczasem, o ile uprawnienia wynikające z rękojmi za wady przysługują kupującemu z mocy samego prawa, o tyle z gwarancją jakości mamy do czynienia jedynie wtedy, jeżeli kupujący otrzymał od sprzedającego dokument gwarancyjny.

Obowiązki gwaranta

Wystawca dokumentu (sprzedawca lub producent) jest gwarantem jakości sprzedawanej rzeczy. Co do zasady odpowiedzialność z tytułu gwarancji obejmuje jedynie wady fizyczne powstałe z przyczyn tkwiących w samym przedmiocie.

Ponieważ jednak regulacje te mają charakter dyspozytywny, co oznacza, że dopuszczalne jest odmienne uregulowanie na mocy umowy stron – nic nie stoi na przeszkodzie, aby gwarant przyjął na siebie szerszy zakres odpowiedzialności niż określony w kodeksie cywilnym, w takim wypadku powinien on zostać szczegółowo opisany w przekazanym dokumencie gwarancyjnym.

Warto zatem pamiętać, aby nabywając specjalistyczny sprzęt do apteki lub kasę fiskalną, sprawdzić, czy dołączony został dokument gwarancji oraz co wynika z jej treści: kto odpowiada za jakość zakupionego towaru, za jakie przypadki odpowiada gwarant oraz jaki jest sposób dochodzenia swoich praw w przypadku problemów z nabytą rzeczą.

Prawa kupującego

W przypadku wadliwości rzeczy kupujący w ramach gwarancji może dochodzić:

• naprawy rzeczy,
• wymiany na nowy egzemplarz.

Sposób dochodzenia ww. roszczeń gwarancyjnych najczęściej jest szczegółowo uregulowany w samym dokumencie gwarancyjnym. W razie braku takich regulacji zastosowanie mają wprost przepisy kodeksu cywilnego. Zgodnie z nimi w przypadku ujawnienia się wad fizycznych rzeczy kupujący, powołujący się na uprawnienia gwarancyjne, powinien dostarczyć rzecz na koszt gwaranta do miejsca wskazanego w gwarancji (np. do autoryzowanych serwisów) lub miejsca, w którym rzecz została wydana przy udzieleniu gwarancji (np. hurtownia, sklep, w którym nabyliśmy towar), chyba że z okoliczności wynika, że wada powinna być usunięta w miejscu, w którym rzecz znajdowała się w chwili ujawnienia wady.

Gwarant zobowiązany jest w odpowiednim terminie dostarczyć rzecz wolną od wad czy to w wyniku naprawy, czy wymiany na swój koszt kupującemu. Co istotne, kupujący może skutecznie skorzystać z uprawnień gwarancyjnych niezależnie od faktu wykonania uprawnień przysługujących mu z tytułu rękojmi za wady.

Musimy jednak pamiętać, że możliwość powołania się na odpowiedzialność z tytułu gwarancji uzależniona jest od ujawnienia się wady fizycznej przed upływem okresu gwarancyjnego. Termin gwarancji jakości najczęściej wskazywany jest wprost w samym dokumencie gwarancyjnym. Jeżeli nie określono w nim terminu, przyjmuje się, że kupujący może dochodzić roszczeń wymiany albo naprawy wadliwej rzeczy w ciągu roku od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana. Co istotne, termin gwarancji ulega także przedłużeniu o czas, w którym kupujący nie mógł wskutek wady korzystać z zakupionej rzeczy. Jeżeli gwarant uzna roszczenia klienta i dostarcza mu zamiast rzeczy wadliwej rzecz nową albo dokona istotnych napraw, termin gwarancji zaczyna biec od nowa, tj. od dnia dostarczenia nowej rzeczy bądź zwrócenia rzeczy naprawionej.

Wyłączenie stosowania

Pamiętajmy jednak, że gwarancja jakości przysługuje nam jedynie w przypadku, gdy zakupiliśmy rzecz związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, np. na potrzeby prowadzenia apteki; nie możemy się natomiast na nią powoływać w przypadku zakupów dokonywanych na własne potrzeby, wtedy bowiem traktowani jesteśmy jako konsumenci i korzystamy z odrębnych regulacji.

Katarzyna Adamkiewicz
Młodszy Specjalista ds. Prawnych w USP Zdrowie
ka@farmacjaija.pl

„Farmacja i Ja" czerwiec 2011