Serwis farmaceutyczny
szukaj w farmacjaija.pl


Prawo

Na receptę bez recepty

- 2012-07-31

Technik farmacji i leki psychotropowe

Czy technik farmacji może bez kontroli farmaceuty wydawać na receptę leki psychotropowe? Kwestia dopuszczalności wydawania pacjentom...

Cytryna w herbacie

Herbata z cytryną jest niezdrowa. Bezpośrednim winowajcą uszczerbku na zdrowiu jest aluminium, które odkładając się na przykład w mózgu może prowadzić do choroby Alzheimera.

Ubezpieczenie zawodowe farmaceutów

Aptekarze to jedna z niewielu grup zawodowych, dla których polisy OC kosztują nie więcej niż kilkaset złotych rocznie. Warto wydać te...

Z całą pewnością w trakcie praktyki zawodowej każdy farmaceuta spotkał się z prośbami pacjentów o wydanie im bez recepty leków, które wymagają takiego dokumentu.


Pacjenci uzasadniają te prośby bardzo różnie, począwszy od trudności w dostaniu się do lekarza, braku czasu, nagłej potrzeby zaistniałej na wakacjach, a skończywszy na realnym zagrożeniu życia lub zdrowia pacjenta. Czy we wszystkich okolicznościach farmaceuta może wydać lek bez  recepty? I co, jeśli farmaceuta przekroczył swoje uprawnienia? Jakie grożą mu konsekwencje?


Kto może wydać lek?

Leki dopuszczone do obrotu otrzymują w procesie rejestracji jedną z pięciu kategorii dostępności, w tym m.in. wydawane z przepisu lekarza – Rp, oraz produkty lecznicze wydawane bez przepisu lekarza – OTC. Zgodnie z przepisami lek otrzymuje kategorię „wydawany z przepisu lekarza”, gdy może stanowić bezpośrednie lub pośrednie zagrożenie dla życia albo zdrowia ludzkiego, nawet wówczas, gdy jest stosowany prawidłowo bez nadzoru lekarskiego, albo gdy może być stosowany nieprawidłowo, czego wynikiem może być bezpośrednie lub pośrednie zagrożenie zdrowia ludzkiego.

Tak więc o statusie dostępności leku nie decyduje co do zasady ani lekarz, ani farmaceuta, lecz Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, biorąc pod uwagę kwestie bezpieczeństwa pacjentów. Przepisy nie dają farmaceutom prawa do zmiany kategorii dostępności i wydawania leków z przepisu lekarza bez recepty.

Z art. 96 ust. 1 Prawa farmaceutycznego wynika obowiązek stosowania się farmaceutów do przyznanej kategorii dostępności leków, czyli wydawania leków na receptę wyłącznie po okazaniu recepty przez pacjenta. Jest jednak wyjątek od tej reguły. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu w przypadku nagłego zagrożenia zdrowia lub życia kierownik apteki (i tylko on) może wydać bez recepty lekarskiej produkt leczniczy zastrzeżony do wydawania na receptę w najmniejszym terapeutycznym opakowaniu.

Prawo to nie dotyczy środków odurzających, substancji psychotropowych i prekursorów grupy I-R. Wydanie leku bez recepty kierownik apteki musi odnotować na recepcie farmaceutycznej, która powinna zawierać nazwę  leku, dawkę, przyczynę wydania, tożsamość i adres pacjenta, datę, podpis i pieczątkę kierownika.

Ocena, czy rzeczywiście występuje nagłe zagrożenie życia lub zdrowia pacjenta uzasadniające wydanie leku bez recepty lekarskiej, należy do kierownika na podstawie jego wiedzy i doświadczenia zawodowego. W przypadku gdy pomimo zaistnienia przesłanek kierownik apteki odmówi wydania leku pacjentowi, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności zawodowej. Taka odmowa może również skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą i obowiązkiem zapłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, jeśli pacjent takiej krzywdy doznał1.

Przekroczeniem uprawnień jest wydanie pacjentowi leku na receptę bez recepty w sytuacji, gdy nie zachodzi nagłe zagrożenie życia lub zdrowia. Kierownik może także wówczas zostać pociągnięty do odpowiedzialności dyscyplinarnej.


Konsekwencje dla apteki

Naruszenie prawa przez kierownika może ponadto skutkować konsekwencjami dla samej apteki. Zezwolenie na prowadzenie apteki może być bowiem cofnięte, jeśli nie usunięto w ustalonym terminie uchybień wskazanych w decyzji wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Tak więc jeśli tego rodzaju naruszenie przepisów powtarza się mimo zaleceń, apteka może utracić zezwolenie na prowadzenie działalności.

Analogiczne konsekwencje występują, gdy to farmaceuta niebędący kierownikiem apteki wyda lek na receptę bez dokumentu, nawet w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta.

Moim zdaniem zbytnim rygoryzmem byłoby, gdyby odmówić prawa realizacji recept farmaceutycznych zastępcy kierownika apteki, który został wyznaczony przez kierownika na czas jego nieobecności zgodnie z art. 88 ust. 4 Prawa farmaceutycznego. Mogłoby to bowiem stanowić rzeczywiste zagrożenie dla pacjenta.


Małgorzata Brzozowska
radca prawny

„Farmacja i Ja" lipiec-sierpień 2012

Komentarze czytelników (2)
09.01.2013 22:10
~seq
recepty
zgodnie z interpretacją prawnika Naczelnej Izby Aptekarskiej każdy farmaceuta może wystawić receptę farmaceutyczną, nie tylko kierownik apteki. gdyby było inaczej, kierownik apteki musiałby być obecny w aptece od otwarcia do zamknięcia i na dyżurze. zarówno przepis o receptach farmaceutycznych, jak i o obecności farmaceuty w aptece, odnoszą się do tego samego rodzaju farmaceuty - trudno, by chodziło tu tylko o kierownika apteki. na pewno nie chodzi tu jednak o technika farmaceutycznego, który nie ma prawa tytułować się farmaceutą...
10.01.2013 15:22
~recepta
recepty farmaceutyczne
Otóż to, każdy farmaceuta ma takowe uprawnienie, absolutnie nie odgadnę skąd Autorka artykułu wzięła takie dezinformujące dane...
« poprzedni Prawo (40 z 162) następny »
« poprzedni Prawo (40 z 162) następny »
  • Ostatnio dodane
  • Najczęściej czytane

Mapa farmaceutów

Masz aptekę,
hurtownię leków?
Dodaj swoją lokalizację
na naszej interaktywnej
mapie.

Wyślij e-kartkę...

swojej rodzinie,
znajomym, bliskim
i współpracownikom...
a może nam?
1 2