Oświadczenia żywieniowe i zdrowotne

Przedstawiliśmy już Państwu te elementy znakowania suplementów diety, które muszą się znaleźć na opakowaniu. Producenci mogą jednak umieszczać na nich dodatkowe informacje, zwane oświadczeniami żywieniowymi i zdrowotnymi.

Producenci nie mają pełnej swobody w kształtowaniu treści oświadczeń umieszczanych na produktach. Muszą być one zgodne z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności oraz z dyrektywą 2000/13 w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich UE w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych. Odnoszą się one do każdego rodzaju żywności, w tym również do suplementów diety.

Nie wszystko dopuszczalne

Oświadczenie żywieniowe to każde stwierdzenie, które w sposób bezpośredni lub pośredni informuje o szczególnych właściwościach produktu wynikających z faktu, że zawiera on określony składnik, zawiera ten składnik w zmniejszonej lub zwiększonej ilości lub nie zawiera go w ogóle. Można stosować tylko te oświadczenia żywieniowe, które są zawarte są w załączniku nr 1 do rozporządzenia 1924/2006. Np. oświadczenie „Źródło błonnika pokarmowego" lub każde równoznaczne można stosować tylko wtedy, gdy produkt zawiera co najmniej 3 g błonnika na 100 g lub 1,5 g na 100 kcal. Stwierdzenie, że dany produkt jest źródłem witamin lub składników mineralnych może być użyte, gdy zawiera on znaczącą ilość tych składników. Dla witamin i składników mineralnych, które mają ustalony poziom zalecanego dziennego spożycia znaczący poziom wynosi 15% ZDS.

Oświadczenia zdrowotne dzielą się na:

1. dwołujące się do roli składnika, jaką odgrywa w organizmie; do funkcji psychologicznych lub behawioralnych oraz do odchudzania i kontroli wagi ciała,
2. dotyczące zmniejszenia ryzyka wystąpienia choroby,
3. dotyczące zdrowia i rozwoju dzieci.

Do 31 stycznia 2010 r. ma powstać wspólnotowy wykaz oświadczeń odwołujących się do roli składnika w organizmie. Do tego czasu producenci mogą stosować tego rodzaju oświadczenia pod warunkiem, że znajdują one potwierdzenie w ogólnie uznanych danych naukowych. Aby napisać na opakowaniu suplementu diety: „wapń jest niezbędny dla prawidłowego rozwoju kości", producent powinien dysponować dowodami naukowymi potwierdzającymi, że wapń, w ilości, w jakiej jest zawarty w produkcie, jest rzeczywiście do tego niezbędny.

Ryzyko Choroby

Oświadczenie o zmniejszeniu ryzyka choroby to każde oświadczenie, które bezpośrednio lub pośrednio stwierdza, że dany produkt bądź jego składnik znacząco zmniejsza jakiś czynnik ryzyka w rozwoju choroby. Tego rodzaju oświadczenia nie mogą jednak naruszać zakazu przypisywania żywności właściwości leczniczych lub profilaktycznych. Dopuszczalna zatem będzie informacja: „Jednym z czynników ryzyka wystąpienia osteoporozy jest niedobór wapnia w diecie. W związku z tym wapń zawarty w produkcie zmniejsza ryzyko wystąpienia osteoporozy". Natomiast oświadczeniem zabronionym będzie zdanie: „Produkt zapobiega osteoporozie".

Wciąż bez rozstrzygnięć

Rozporządzenie nie zawiera definicji oświadczeń dotyczących zdrowia i rozwoju dzieci. Nie ma również określonej górnej granicy dzieciństwa.

Czytelna informacja

Zarówno oświadczenia dotyczące zmniejszenia ryzyka choroby, jak i dotyczące zdrowia i rozwoju dzieci mogą być stosowane pod warunkiem uzyskania indywidualnego zezwolenia na wpisanie do wspólnotowego wykazu dopuszczalnych oświadczeń. Wniosek o wpisanie oświadczenia musi być odpowiednio udokumentowany danymi naukowymi.

Rozporządzenie 1924/2006 wymaga również, żeby wszystkie oświadczenia były sformułowane w sposób zrozumiały dla przeciętnego odbiorcy.

W następnym artykule zaprezentujemy Państwu kwestie dotyczące innych niż suplementy diety środków spożywczych, które można nabyć w aptece.

Małgorzata Puchalska

radca prawny w US Pharmacia.

„Farmacja i ja”, styczeń 2008