Szczepionka

Czy ośrodek zdrowia ma prawo odmówić podania pacjentowi szczepionki zakupionej w aptece? I jak apteka może zabezpieczyć siebie i pacjenta przed taką sytuacją?

Niedawno zaostrzone przepisy zabroniły ośrodkom zdrowia sprzedawać szczepionek, gdyż tylko apteka może handlować artykułami medycznymi i lekami. Niektóre ośrodki w odpowiedzi na to zaostrzenie, które poskutkowało dla nich stratami, zaczęły odmawiać szczepienia szczepionkami kupionymi w aptekach, tłumacząc to brakiem kontroli nad zachowaniem „łańcucha zimna”. Wysuwany przez podmiot leczniczy argument, że może on podać jedynie szczepionkę, którą sam zakupił i przechowuje, jest niezasadny.

Zdarzają się bowiem przypadki zastosowania przez lekarza lub pielęgniarkę np. przeterminowanej szczepionki nabytej i przechowywanej w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego. Z drugiej strony, przy zakupie szczepionki pacjent jest (a przynajmniej powinien być) instruowany w aptece o sposobie jej przechowywania. Ponadto jest wiele leków, które wymagają określonego przechowywania, a które pacjent sam zażywa, gdyż nie ma obowiązku podawania tych leków w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego.

W przedmiotowej sprawie, postępowanie polegające na tym, że pacjent kupuje szczepionkę w aptece, a szczepi się tam, gdzie taką usługę wykonują, jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami. Należy zauważyć, że ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (DzU nr 112, poz. 654) przewiduje, że podmiot leczniczy nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego, ale jedynie osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia.

Nie ma natomiast przepisu ogólnie zobowiązującego podmiot leczniczy do udzielania świadczeń zdrowotnych (oczywiście inaczej sprawa wygląda w przypadku świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych na podstawie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia). Osoba, której odmówiono udzielenia świadczenia, może zwrócić się do kierownika placówki z wnioskiem o wyjaśnienie tej sytuacji, może także skierować  pismo do Rzecznika Praw Pacjenta albo skorzystać z usługi podania szczepionki w innym ośrodku lub przez lekarza prowadzącego praktykę lekarską

dr nauk prawnych Mariusz Kondrat

„Farmacja i Ja" październik 2011