Jak nie odkładać na jutro

Prokrastnacja - syndrom odkładania wszystkiego na jutro

Mars i Wenus w aptece

Podobno mężczyźni są z Marsa, a kobiety z Wenus. Mamy inne mózgi, inaczej myślimy, czujemy, kierują nami odmienne motywacje. Najczęściej o tych...

Naświetlanie w Skandynawii

Czy wiesz, że w krajach skandynawskich w okresie zimowym jest zalecane korzystanie z solariów? Ma to zapobiegać objawom depresji wynikających z braku światła dziennego.

Mama musi pracować

Jeśli ktoś twierdzi, że godzenie pracy zawodowej i obowiązków rodzicielskich idzie mu zupełnie bezkonfliktowo, to oszukuje. Chociaż godzenie dwóch...

Trzeba zrobić remanent. Jutro. Zapłacić faktury. Dobrze, dobrze, ale jutro. Zadzwonić do hurtowni. Dzisiaj? Nie masz ochoty. Odwlekamy i odkładamy, bo zdaje się nam, że dzięki temu teraźniejszość będzie lżejsza i przyjemniejsza. Ale, niestety, nie jest. Co gorsza, przyszłość też taka nie jest.

Warto stosować w życiu powiedzenie: „Co masz zrobić jutro, zrób dziś”. Tyle tylko że – zgodnie z ostrożnymi ob-liczeniami – aż co piąty człowiek nie jest w stanie stosować się do tej maksymy. Dlaczego? Być może przeszkadza mu prokrastynacja, czyli syndrom odwlekania wszystkiego na jutro.

Kim jest typowy „zwlekacz”? Najczęściej to osoba emocjonalna, lubiąca cieszyć się chwilą, żywiołowa, no i oczywiście – nieprzepadająca za robieniem planów, a jeszcze mniej – za stosowaniem się do nich. Kogoś ci to przypomina? Może… Scarlett O’Harę z „Przeminęło z wiatrem”? Hasło „Pomyślę o tym jutro” było jej życiowym mottem. Wyszeptała je nawet wtedy, gdy odszedł od niej jedyny mężczyzna, którego kochała.

Zaśmiecone jutro

Czasem łatwiej odkładamy na jutro coś, co faktycznie w tej akurat chwili jest ponad nasze siły – organizm zresztą sam broni się przed podejmowaniem takich wyzwań. Ale to są rzadkie sytuacje, zwlekamy natomiast notorycznie każdego dnia! I nie dlatego, że podjęcie jakiegoś działania jest ponad nasze siły. Robimy tak dlatego, że nie chce nam się zabierać do czegoś żmudnego i nudnego lub nieprzyjemnego.

Kto i jak zwleka?

Dr Piers Steel z Haskayne School of Business Uniwersytetu Calgary przez wiele lat badał prokrastynację i jej „ofiary”, czyli nałogowych „zwlekaczy”. Odkrył, że takie zachowania odwlekania nie tylko powodują obniżenie nastroju, a jeszcze na dodatek: mają negatywny wpływ na odporność, mogą stać się powodem bezsenności lub problemów gastrycznych, a nawet… przyczynić się do rozwoju otyłości. Hm, nie brzmi to dobrze…

Po co to wszystko, na co? Czas z tym skończyć raz na zawsze, i przestać odkładać. Aby tego jednak dokonać, warto zorientować się, do jakiego typu osób odkładających wszystko na później należymy. Psychologowie wyróżniają bowiem wśród zwlekaczy Antydecydentów, Poszukujących emocji i Unikających. Każdemu z tych typów przydałaby się inna taktyka, by dziś zrobić to, co mają zrobić jutro… A jaka taktyka będzie odpowiednia dla ciebie? Sprawdź to, rozwiązując nasz psychotest (poniżej)!

Jak walczyć z prokrastynacją

• Przyjmij założenie: Twoje życie podzielone jest na odcinki o długości 15 minut. Postaraj się nie zmarnować żadnego kwadransa na myślenie: „Zajmę się tym jutro…”.
• Wyznacz sobie codziennie np. pół godziny, najlepiej o stałej porze, na robienie tego, co przez cały dzień odkładasz. To powinno wystarczyć na sprawy bieżące i nadgonienie zaległości.
• Zastanów się, jakie czynności zazwyczaj odkładasz na później. Co je łączy? Może chodzi o kwestie związane z pieniędzmi, pracą na komputerze, za którą nie przepadasz, czy porządkami? Ten rodzaj zadań, który budzi w tobie chęć zwlekania, musisz starannie planować, dokładnie określać termin wykonania, zapisywać go sobie w kalendarzu i trzymać się go, choćby się waliło i paliło!
• Postaraj się ubarwiać nielubiane zadania, np. przy robieniu zestawień sprzedaży włącz płytę z ukochaną muzyką. Może okazać się, że nie taki diabeł straszny, jak go malują.
• Nie używaj słów: „gdyby”, „być może”, „mam nadzieję”, „jeśli się ułoży” – lokują one poczucie odpowiedzialności za rzeczywistość poza tobą. Mów: „Zrobię wszystko, co w mojej mocy, by oddać zestawienie sprzedaży na czas”, „Tak, wykonam to w terminie”.
• Spróbuj kiedyś podliczyć, ile czasu tracisz, odkładając na przyszłość czynności, które i tak musisz wykonać. Oszacuj – tak w przybliżeniu – ile cennych minut przeciekło ci między palcami, bo przeznaczyłaś je na snucie rozważań w stylu: „Tak, muszę, ale nie chce mi się… Może jutro się zmotywuję…”. Teraz pomyśl, na co mogłabyś je przeznaczyć, co przyjemnego mogłabyś zrobić w tym straconym czasie?

Jagna Kaczanowska
Psycholog, jk@farmacjaija.pl

„Farmacja i Ja" czerwiec 2011