Na wakacjach nie patrz na zegarek

Wypoczynek nie może być ani kolejnym obowiązkiem, ani zabijaniem czasu. O tym, jak odpoczywać, by odpocząć, i kto nie powinien jeździć na zagraniczne wycieczki, rozmawiamy ze specjalistką terapii Barbarą Kozakiewicz.

Farmacja i ja: Jak wypoczywać, by wypocząć?

Barbara Kozakiewicz: Przede wszystkim - inaczej, niż się pracuje. Jeśli pracujemy w biegu, powinniśmy zwolnić, zapewnić sobie spokój - najpierw sen, potem relaks w wannie, czas na lekturę, nawet oglądanie telewizji, spacer. Jeśli nasza praca ma monotonny rytm, w czasie wypoczynku musimy zagwarantować sobie różnorodność. Konieczne jest stymulowanie się rozmaitymi bodźcami - raz ryby, raz grzyby, raz impreza organizowana przez miasto, a raz spacer lub jazda na rowerze. Bez aktywności trudno mówić w ogóle o wypoczynku. Ale to wszystko musi być relaksem, a nie kolejnym obowiązkiem, projektem.

Pani jako terapeuta wie, jak trudno oderwać się w weekend od problemów z tygodnia. Można sobie wyobrazić farmaceutę, który po pracy zamiast spacerować lub czytać kryminały, analizuje męczące go przypadki...

Człowiek, który jest dobry w tym, co robi, i odpowiedzialny, musi znaleźć przestrzeń na analizowanie tego, co dotyczy jego życia zawodowego - czy podjąłem dobrą decyzję, czy powinienem zrobić tak, a może inaczej. To normalne. Ale kiedy ta przestrzeń rozrasta się, nie pozostawiając miejsca na inną aktywność - to już jest pracoholizm. Co wtedy robić? Trzeba iść na terapię. Dopalacze, napoje energetyczne, środki przeciwbólowe, alkohol nigdy nie rozwiążą tego problemu.

Jeśli jednak zmęczony człowiek zdobędzie się na autorefleksję, że niewłaściwie pracuje i źle wypoczywa, i podejmie decyzję o wyjeździe w Bieszczady, gdzie nic nie będzie zakłócać mu spokoju, może nie czuć się na takim urlopie szczęśliwy...

A dlaczego? Może się przecież okazać, że właśnie tam odzyska spokój. Oczywiście, trzeba pamiętać, że aklimatyzacja do nowych warunków wymaga czasu, a my, wyjeżdżając, zabieramy wszystkie problemy ze sobą. Jeśli jesteśmy nieszczęśliwi w Warszawie, będziemy nieszczęśliwi i w Rzymie, i w Bieszczadach. Ludzie często myślą, że jak zmienią miejsce, wyjadą do innego miasta, wyemigrują do innego kraju, to zmniejszy się ich poczucie nieszczęścia. To niemożliwe. Jeśli jednak na urlopie w Bieszczadach czujemy się źle, oznacza to, że nie umiemy się tam stymulować. Nie za bardzo wiemy, po co tam przyjechaliśmy, co mamy zrobić. Odpoczynek bierny jest nudą. A nuda generuje frustrację i zmęczenie.

Ale pełen wrażeń urlop też może być źródłem nowego przemęczenia.

Oczywiście, wyjazd w dalekie kraje na krótki czas jest męczący. Pakowanie, lotnisko, podróż, aklimatyzacja - i to wszystko w tydzień, dwa. Poza tym często układamy sobie tak bogaty plan wypoczynku, że nie mamy szans nadążyć z jego realizacją, co nie tylko męczy fizycznie, ale jest źródłem stresu. To naturalne, że jadąc do nowego dla nas kraju, chcemy zobaczyć jak najwięcej. Ale takie przeładowane wrażeniami wakacje też są źródłem zmęczenia.

Ile powinien trwać urlop?

Aby człowiek właściwie wypoczął, potrzebuje około trzech tygodni. W pierwszym odsypia, próbuje zapanować nad skutkami zmęczenia, przeżywa problemy związane z pracą, aklimatyzuje się. W drugim - wypoczywa. W trzecim - już pojawiają się myśli o powrocie. A świadomość końca wolnego czasu znowu włącza myślenie zadaniowe „muszę odpocząć".

Dzisiaj o tych, którzy wsłuchują się w siebie, mówi się, że są egoistyczni, a o tych, którzy wypoczywają - że leniwi...

...naprawdę? A ja ich określam jako bardzo mądrych.

Rozmawiała: Inga Kazana

„Farmacja i ja”, lipiec - sierpień 2009