Francja. Apteka w mieście zakochanych

W lutym Paryż zapełnia się turystami, którzy chcą spędzić święto zakochanych w mieście kojarzącym się z miłością, a w paryskich aptekach wzrasta sprzedaż prezerwatyw i preparatów na potencję. I choć Francuzi deklarują, że walentynki nie są dla nich ważne, aptekarze wiedzą swoje.

Podobno do Paryża po raz pierwszy nie wolno pojechać samemu, bo uroki miasta najlepiej odkrywać we dwoje. Zakochani w pierwszą romantyczną podróż powinni się wybrać właśnie do stolicy Francji, bo mawia się, że właśnie tam miłość rozkwita najpełniej. Paryż od lat cieszy się sławą magicznego miasta i stał się w kulturze masowej niekwestionowaną stolicą zakochanych.

Niewątpliwie przyczyniły się do tego kręcone tu filmy. Zdaniem niektórych, romantyczną sławę zyskał m.in. dzięki obrazowi „Pod dachami Paryża". Jawił się w nim jako miasto, w którym nawet biedacy są mistrzami w radowaniu się drobiazgami. Za to w kultowym „Ostatnim tangu w Paryżu" pokazano go jako miejsce miłości niczym nieskrępowanej, zaś we współczesnej, niezwykle romantycznej „Amelii" - jest miastem, w którym cuda zdarzają się tym, którzy potrafią kochać. Inni twierdzą, że nawet bez pomocy filmowców Paryż stałby się symbolem miłości, bowiem spacerując we dwoje po Montmartre lub Polach Elizejskich można odnaleźć emocje i wrażenia niedostępne nigdzie indziej.

Mieszkańcy Paryża mają na temat niepowtarzalnego klimatu tego miasta różne zdania. Marie, która w stolicy Francji mieszka od dzieciństwa, deklaruje, że nie chciałaby mieszkać i pracować nigdzie indziej. Pracuje w aptece nieopodal sławnej Dzielnicy Łacińskiej.

Studiowanie pacjentów

Marie jest technikiem farmacji. Ukończyła dwuletni kurs, który uprawnia ją do pracy w aptece, a obecnie w trybie zaocznym realizuje program studiów, dzięki którym zyska dyplom. Na razie przygotowywać i wydawać leki na receptę może jedynie pod kontrolą „pharmacien titulaire", czyli dyplomowanego farmaceuty.

W ciągu ostatnich tygodni jednym z jej głównych zadań jest zbieranie informacji o pacjentach. Francuskie Towarzystwo Farmaceutyczne (ONdP) zaleciło farmaceutom w regionie Ile-de-France zapisywanie na elektronicznych kartach pacjentów danych, które mogą się okazać przydatne podczas wizyt we wszystkich placówkach związanych z ochroną zdrowia. W komunikacie ONdP czytamy: „Miarą kompetencji farmaceuty jest jego wiedza o lekach, jednak ta okazuje się niewystarczająca, jeśli brakuje informacji o pacjencie. Pacjent powinien być w miarę możliwości tak samo dogłębnie studiowany, jak podawane mu lekarstwo".

Na karty pacjentów trafiają informacje o wieku, wadze, wzroście, alergiach, posiadanych schorzeniach, przebytych urazach, a także niektóre, istotne podczas leczenia, wyniki badań laboratoryjnych. Wprowadzać nowe dane mogą nie tylko lekarze, ale i farmaceuci - to prawo wywalczyło dla nich ONdP. Jak mówi Marie, od kilku lat działająca zarówno w krajowym, jak i studenckim stowarzyszeniu farmaceutów, jest to tylko krok na drodze do walki o szersze kompetencje. Francuskie Towarzystwo Farmaceutyczne prowadzi kampanię mającą na celu przyznanie farmaceutom uprawnienia do kwestionowania recept wydawanych przez lekarzy. Gdyby ich propozycja zyskała uznanie ustawodawców, farmaceuta mógłby zmienić decyzję lekarza lub odmówić wydania leków, jeśli według jego oceny decyzja lekarza byłaby błędna. Choć propozycja nie jest nowa, dyskusje między środowiskiem lekarzy i farmaceutów nie milkną.

Luty ociepla uczucia

Pytamy Marie, czy z punktu widzenia aptekarza Paryż jest miastem miłości i czy coś zmienia się w lutym, jeśli chodzi o sprzedaż produktów przeznaczonych dla dwojga. Okazuje się, że w paryskiej aptece nadejście walentynek zwiastuje... wzrost sprzedaży prezerwatyw. - Ogólnie prezerwatywy najlepiej sprzedają się latem, jednak ich sprzedaż wzrasta również przed wszystkimi dniami wolnymi, np. Wielkanocą, Świętem Narodowym czy Halloween - mówi Marie. - Ta tendencja nie omija walentynek, choć we Francji nie są one bardzo popularnym świętem. Nic nie zmieniamy w ekspozycji, prezerwatywy są blisko kasy, kilka rodzajów do wyboru, a sprzedaż i tak wzrasta mniej więcej o jedną czwartą. Najlepiej sprzedają się małe opakowania prezerwatyw ze środkiem plemnikobójczym oraz specjalne serie walentynkowe, które producenci wysyłają do nas pod koniec stycznia.

Sprzedaż środków na potencję dostępnych na receptę przed walentynkami rośnie tylko nieznacznie, wzrasta za to popyt na dostępne bez recepty preparaty zwiększające popęd seksualny i łagodzące niewielkie problemy z erekcją.

- Zdaniem starszych kolegów podejście pacjentów do leków z tej grupy bardzo się zmieniło w ciągu ostatnich lat - mówi Marie. - Łatwiej dziś w Paryżu spotkać pacjenta, który bez skrępowania mówi o tabletkach na potencję, niż takiego, który czuje się zażenowany. Panie kupują partnerom preparaty na zwiększenie potencji w prezentach świątecznych i walentynkowych, a panowie wykazują się coraz większą wiedzą. Pytają, czy preparat nie zaszkodzi sercu, jakie są interakcje z innymi lekami. Moim zdaniem, w kwestii edukacji zdrowotnej na tym polu mnóstwo dobrego zrobił popularny u nas film „Lepiej późno niż później", w którym bohater świetnie grany przez Jacka Nicholsona mało nie umiera wskutek niewłaściwego stosowania Viagry.

Czy w Paryżu sprzedaje się więcej „miłosnych produktów" niż w innych europejskich stolicach? Tego Marie nie wie. Bardzo trudno miarodajnie porównywać międzynarodowe statystyki, ponieważ francuski rynek leków różni się od hiszpańskiego, polskiego lub greckiego. We Francji większość leków OTC jest częściowo refundowana, zatem sprzedaje się ich więcej niż np. w Polsce. Francuzi przodują w statystykach europejskich jako konsumenci lekarstw. W żadnym innym państwie europejskim nie kupuje się tylu leków na depresję, opakowań środków przeciwbólowych i tabletek na kłopoty ze sprawnością seksualną, jednak trudno wyciągać z tego jednoznaczne wnioski. Za dobrą sprzedaż Viagry i Cialisu, a także środków poprawiających kondycję seksualną, mogą odpowiadać tak samo wyjątkowe zapotrzebowanie na nie, przystępna dzięki refundacji cena, jak i niewielka dostępność na skutecznie zwalczanym czarnym rynku.

Paryskie love story

Ministerstwo Zdrowia Francji latem 2008 r. dopuściło niektóre produkty lecznicze do sprzedaży samoobsługowej. Apteka, w której pracuje Marie, skorzystała z takiej możliwości. Szef Marie uważa, że pacjent powinien mieć możliwie jak największy wybór i najchętniej wybiera takie apteki, które zapewniają swobodę, dyskrecję i nienarzucające się doradztwo personelu. Pacjenci mogą do woli przebierać w takich produktach jak: środki przeciwbólowe, przeciwkaszlowe, zapobiegające przeziębieniu i łagodzące jego objawy, preparaty stosowane w dolegliwościach przewodu pokarmowego i żołądka, krople do oczu oraz środki stosowane w nikotynowej terapii zastępczej. Porównują ceny, możliwe działania niepożądane, czytają ulotki informacyjne. Zdaniem przedstawicieli francuskiego ministerstwa zdrowia zwiększanie dostępności leków OTC sprzyja poprawie świadomości zdrowotnej oraz samoleczeniu.

Większość aptekarzy popiera te zmiany, choć nie brakuje głosów krytyki. Jeden z aptekarzy opublikował na portalu farmaceutycznym artykuł, w którym przekonuje, że handel lekami „bez słów" zagraża bezpieczeństwu społeczeństwa. W samoobsługowej aptece nie trzeba zamienić z farmaceutą ani słowa, by zakupić śmiertelną dawkę leków przeciwbólowych. Fakt, że są kraje, w których leki OTC sprzedaje się i na stacjach benzynowych, i w kioskach z gazetami, autor podaje jako przykład nieodpowiedzialności. Dlatego namawia kolegów po fachu do doradzania pacjentom również w samoobsługowych aptekach.

Marie pomysł samoobsługowej apteki się podoba. Kiedy pacjent podchodzi do kasy, ma czas, żeby z nim porozmawiać. Pyta o kupione lekarstwa i o stan zdrowia. Jeśli uda się jej znaleźć coś, co jak dotąd nie zostało zapisane na elektronicznej karcie zdrowia, wprowadza to do systemu. Podczas jednej z takich rozmów poznała obecnego narzeczonego. Dobierali opaskę elastyczną na staw skokowy, której chłopak potrzebował po przebytym złamaniu. Historię złamania nogi podczas nieszczęsnej wyprawy narciarskiej w Alpach opowiedział jej już nie w aptece, a w pobliskiej kafejce. Odtąd dla Marie i Seraphina Paryż stał się naprawdę miastem miłości.

Sylwia Skorstad

Jak dzieła sztuki

Prawdziwej paryskiej apteki nie sposób przeoczyć. Z daleka na ulicy można rozpoznać charakterystyczne neony z zielonym krzyżykiem. Niektóre przypominają małe dzieła sztuki - tu seledynowy krzyż farmaceutyczny opleciony niebieskimi gwiazdkami symbolizującymi Unię Europejską, tam krzyż wpisany w tło herbu miasta. W lutym niektóre neony zdobią ramki w kształcie serduszek, zrobione choćby z choinkowych lampek.

Autor: Sylwia Skorstad

„Farmacja i ja”, luty 2009