Zjednoczone Emiraty Arabskie. Apteka ze złotymi klamkami

W stolicy Dubaju, ulubionego emiratu gwiazd, przepych stał się tak wszechobecny jak piasek i upał. W tym turystycznym raju nawet apteka może być wystylizowana na pałac szejka.

Pod koniec sierpnia w Dubaju wszyscy muzułmanie bacznie obserwowali Księżyc. To on daje znak do rozpoczęcia Ramadanu, dziewiątego, szczególnego miesiąca w kalendarzu muzułmańskim. W Dubaju, drugim największym emiracie Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Ramadan rozpoczął się na początku września. Kto nie śledził zmian faz Księżyca, o jego rozpoczęciu dowiedział się z mediów. Każdego dnia gazety i radio podają co do minuty czas, w którym należy przestrzegać postu.

Według wierzeń, to właśnie w dziewiątym miesiącu roku objawiono muzułmanom pierwsze wersy świętej księgi Koranu. Upamiętniając to wydarzenie, wyznawcy islamu poszczą, modlą się i starają się ograniczyć obowiązki zawodowe, by mieć więcej czasu na kontemplowanie swojej drogi do Boga. Od wschodu do zachodu słońca powstrzymują się od jedzenia, picia, palenia tytoniu i kontaktów seksualnych. W czasie Ramadanu zmienią się godziny otwarcia niektórych urzędów, sklepów oraz aptek, jedynie szpitale pracują jak zawsze. Wiele aptek zostanie otwartych później niż zwykle, ale za to będą czynne dłużej, nawet do późnych godzin nocnych.

Apteka jak hipermarket

Kto odwiedzał miasto Dubaj kilkanaście lat temu, dziś nie potrafiłby rozpoznać tej metropolii zamieszkiwanej przez ponad 3 miliony ludzi reprezentujących około 150 narodowości. Tempo rozwoju Dubaju można przyrównać tylko do niepojętego w Europie tempa zmian urbanistycznych w rozwijających się regionach Chin.

Emirat Dubaj, w odróżnieniu od innych wchodzących w skład Zjednoczonych Emiratów Arabskich, nie czerpie obecnie największych zysków z wydobycia ropy naftowej, której podstawowe złoża wyczerpały się już jakiś czas temu. Dziś podstawy ekonomii to turystyka oraz usługi finansowe (handel zagraniczny nie jest opodatkowany, a port morski będący ważnym węzłem na trasach komunikacyjnych jest bezcłowy).

Obok niezwykłych, interesujących architektonicznie budowli, w tym wizytówki miasta, czyli jedynego na świecie siedmiogwiazdkowego hotelu, przybyszowi rzuca się w oczy przede wszystkim wielokulturowość miasta. Większość mieszkańców emiratu Dubaj stanowią przyjezdni, głównie z Azji - Hindusi, Pakistańczycy, Turcy i Filipińczycy. To właśnie oni prowadzą sklepy, pracują w niezliczonych hotelach, restauracjach oraz aptekach. Językami urzędowymi emiratu są arabski i angielski, więc turyści nie mają najmniejszych problemów z porozumiewaniem się.

Pierwsza wizyta w dubajskiej aptece może być dużym zaskoczeniem. Większość należących do sieci aptek dba o to, by przynajmniej jedna z siedzib była wyjątkowo reprezentacyjna. W Dubaju można odwiedzić na przykład dwupiętrową aptekę rozlokowaną na powierzchni równej polskiemu hipermarketowi oraz aptekę z pozłacanymi klamkami (Dubaj jest największym światowym eksporterem złota, które w mieście można kupować na... sztaby).

W mieście Dubaj nie ma żadnego problemu ze znalezieniem apteki, podobnie jak w całym kraju. W stosunkowo niewielkim państwie działa około 1,4 tys. aptek. Emiraty są na czele listy państw arabskich, w których konsumpcja leków w przeliczeniu na liczbę mieszkańców rośnie najszybciej. Niestety, rynek wciąż nie nadąża za szybkimi zmianami demograficznymi.

W dubajskiej aptece Polak nie znajdzie leków, które zna z rodzimych półek. - Pierwsza rzecz, która zaskoczyła mnie w aptece, to duża ilość leków wydawanych bez recepty - opowiada Alina, Polka mieszkająca w Dubaju. - Nawet pigułki antykoncepcyjne można po prostu wybrać z półki i zapłacić za nie w kasie, podobnie jak za plaster lub syrop. Po drugie - zadziwia przestronność i wygoda panująca w aptekach, rzadko w którym kraju arabskim panują tak wysokie standardy. Po trzecie - wybór leków jest niestety niewielki. Część medykamentów trzeba po cichu przywozić w bagażu z Polski. Brakuje na przykład leków stosowanych w hormonalnej terapii zastępczej, czasem odnoszę wrażenie, że nikt tu o niej nie słyszał - kończy Alina.

Każdy lek sprzedawany w Zjednoczonych Emiratach Arabskich musi uzyskać aprobatę miejscowego Ministerstwa Zdrowia, a ponieważ procedura jest skomplikowana, wiele znanych w Polsce medykamentów nie przechodzi sita przepisów.

Profesjonaliści i ignoranci

Duża część przyjezdnych narzeka na obsługę w dubajskich aptekach. Niektórzy Europejczycy zarzucają miejscowym aptekarzom brak profesjonalizmu i nieumiejętność udzielania fachowych porad. Pochodząca z Francji biolog Amelie Pignot zmagająca się z chronicznymi bólami kręgosłupa przyznaje, że znalezienie odpowiedniej apteki zajęło jej kilka tygodni. Woli pojechać do innej dzielnicy niż pójść do pobliskiej apteki, gdzie większość pracowników nie potrafi jej udzielić podstawowych informacji - jak zażywać przepisane leki, unikać skutków ubocznych i niewłaściwych interakcji.

- W Zjednoczonych Emiratach Arabskich dopiero szkoli się fachowa kadra farmaceutyczna - mówi Dindo Alacion, farmaceuta z Filipin od półtora roku pracujący w Dubaju. - Dwie nowe uczelnie otwarto pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX w., jednak z tego co wiem, nie zgłasza się na nie tylu kandydatów, ilu oczekiwano. Z tego powodu w aptece łatwiej spotkać obcokrajowca. Żeby zyskać prawo wykonywania zawodu farmaceuty, musimy przede wszystkim wykazać się komunikatywną znajomością języka arabskiego. Na pewno zdarza się, że zjawia się ktoś z dyplomem ukończenia rocznego kursu farmacji, a arabski właściciel zatrudnia go jako stażystę, bo po prostu nie ma w kim wybierać. Wśród farmaceutów w Dubaju znajdziemy więc zarówno niezrównanych profesjonalistów, jak i ignorantów. Sam nad tym boleję, bo wielu pacjentów potrzebuje fachowych porad. Mówię szczególnie o przyjezdnych i tak podstawowych sprawach, jak dobór odpowiedniego do pogody ubioru, konieczności picia dużych ilości wody, smarowania skóry, okrywania głowy. Aż trudno uwierzyć, ile osób cierpi na udary słoneczne lub poparzenia tylko dlatego, że nie ma kto zwrócić im uwagi.

Przepraszam, czy tu rozdają?

Dumą Ministerstwa Zdrowia Zjednoczonych Emiratów Arabskich jest program ubezpieczeń, który obejmuje wszystkich zatrudnionych na terenie kraju. Od początku 2008 r. pracodawcy mają obowiązek ubezpieczać pracowników u jednego z kilku dostępnych ubezpieczycieli (podstawowy pakiet ubezpieczeniowy pracownik może rozszerzyć, ale już z własnych środków). Dzięki temu opieka zdrowotna ma być dostępna dla większej liczby obywateli niż poprzednio, a poza tym system ma być nieskomplikowany i wygodny, by nikt nie musiał tracić niepotrzebnego czasu w trosce o swoje zdrowie.

Brytyjczyk Eddie Mulraney, który w Dubaju od trzech lat prowadzi interesy w branży związanej z odsalaniem wody morskiej (woda, która płynie z kranów w Dubaju, pochodzi z morza), podczas pierwszej wizyty w miejscowej aptece przeżył szok. - Stałem w niewielkiej kolejce z kilkoma opakowaniami kremów z filtrem w dłoni i obserwowałem, jak są obsługiwani klienci. Żaden z moich poprzedników nie zapłacił za leki! Dopiero farmaceuta wyjaśnił mi, że większość z ubezpieczonych zatrudnionych w Dubaju nie potrzebuje gotówki podczas wizyty w aptece, bowiem rozliczenie odbywa się pomiędzy ubezpieczycielem a apteką. Umowy z niektórymi ubezpieczycielami pozwalają na zakup wszystkich wypisanych przez lekarza medykamentów bezgotówkowo, inne pozwalają na bezgotówkowy zakup tylko wybranych produktów.

Ramadan karim!

To, że w Zjednoczonych Emiratach Arabskich trwa Ramadan, widać w Dubaju prawie na każdym kroku. Nawet na oficjalnej stronie internetowej stowarzyszenia studentów farmacji jako pierwsze ogłoszenie pojawia się zaproszenie na wspólne czytanie Koranu i prelekcję na temat miesiąca mającego się zakończyć trzydniowym świętem. W kraju, w którym rekord ciepła wynosił ponad 50°C, powstrzymanie się przez kilka godzin od picia może się okazać niebezpieczne dla zdrowia. Studenci przypominają więc, że post ma służyć jedynie lepszej kontemplacji spraw wiary, a nie umartwianiu, zatem należy pamiętać o możliwości odstępstw od zasad w razie pogorszenia stanu zdrowia. Muzułmańskie pozdrowienie w czasie Ramadanu brzmi w tłumaczeniu „Szczęśliwego Ramadanu!". Zatem - Ramadan Karim!

Szkolenia dla wybranych

W Zjednoczonych Emiratach Arabskich nie ma jeszcze obowiązku ustawicznego kształcenia farmaceutów. Wprowadzenie takiego programu jest dopiero rozważane w urzędzie odpowiedzialnym za politykę zdrowotną w emiracie. Na początek programem mają zostać objęci wybrani farmaceuci, którzy będą mogli bezpłatnie skorzystać z dwudziestogodzinnego szkolenia. W kolejnych latach oferta szkoleniowa ma się stopniowo poszerzać. Twórcy programu proponują też dokładniejszą weryfikację kandydatów starających się o licencję na wykonywanie zawodu w Dubaju. Doktor Mohammed Abu El-Khair z Ministerstwa Zdrowia na oficjalnej stronie internetowej poświęconej opiece zdrowotnej promuje program, w którym profesjonalizm i wiedza naukowa mają się stać wizytówką każdej apteki, jako przyszłość emiratu.

Program ubezpieczeń zdrowotnych obejmuje wszystkich zatrudnionych na terenie kraju. Po niezbędne leki można udać się do apteki bez gotówki, bowiem rozliczenie odbywa się pomiędzy ubezpieczycielem a farmaceutą.

Autor: Sylwia Skorstad

„Farmacja i Ja”, wrzesień 2008