Ibuprofen – niesteroidowy lek przeciwzapalny

Leki biologiczne

Dzieje medycyny są historią zmian wzbogacających wiedzę człowieka o przyczynach i leczeniu chorób. Niekiedy historia ta dramatycznie przyspieszała....

Jesienne przeziębienia

Ze statystyk wynika, że corocznie w okresie jesiennym co czwarty Polak łapie przeziębienie

Sercowe problemy

Choroba wieńcowa to ciągle jedna z najczęstszych chorób cywilizacyjnych. Jednak w leczeniu jej skutków odnotowano w ostatnich dziesięcioleciach...

To lek skuteczny w leczeniu bólu o różnej etiologii, np. bólu głowy, mięśni, bólów menstruacyjnych. Jest szczególnie ceniony z uwagi na mniejszą liczbę działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego niż podczas stosowania innych NLPZ.

Ibuprofen jest pochodną kwasu propionowego i wykazuje działanie przeciwgorączkowe, przeciwbólowe oraz przeciwzapalne. Leki z jego wykorzystaniem skutecznie zwalczają łagodne i umiarkowane bóle głowy (także migrenowe), gardła, zębów, mięśni, pleców; są pomocne w chorobie zwyrodnieniowej stawów oraz reumatoidalnym zapaleniu stawów. Jako środek przeciwbólowy stosowany w leczeniu zespołu bolesnego miesiączkowania ibuprofen wykazuje nawet większą skuteczność niż aspiryna. Oprócz wymienionych przykładów zastosowania warto wspomnieć o tym, że sól lizynowa podawana dożylnie jest stosowana u noworodków (urodzonych przed 34. tygodniem ciąży) w terapii przewodu tętniczego, który nie uległ zamknięciu.

Skuteczne działanie

Mechanizm działania ibuprofenu polega na hamowaniu aktywności enzymu zwanego cyklooksygenazą (COX). To właśnie przez ten enzym syntetyzowane są prostaglandyny (grupa hormonów działających miejscowo, które regulują procesy fizjologiczne).

Enzym COX występuje w dwóch formach: COX-1 (odpowiada za syntezę prostaglandyn spełniających funkcje fizjologiczne, np. wpływających na tworzenie bariery ochronnej błony śluzowej żołądka, i COX-2 (syntetyzuje prostaglandyny, które wywołują stany zapalne, ból i gorączkę). Hamując aktywność COX-1, ibuprofen może powodować działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, lecz jednocześnie hamując aktywność COX-2 – działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i przeciwgorączkowo.

Hamowanie uwalniania prostaglandyn w mięśniach macicy przekłada się na zmniejszenie częstości i intensywności skurczów macicy u kobiet z pierwotnym zespołem bolesnego miesiączkowania. Poprzez hamowanie czynności skurczowej lek zmniejsza dolegliwości bólowe. Uważa się bowiem, że ich przyczyną jest niedokrwienie mięśni macicy spowodowane nasilonymi skurczami.

Zalecana ostrożność

Z powodu wyjątkowo niskiego poziomu ibuprofenu w mleku matki (0,0008% zastosowanej dawki), krótkiego okresu półtrwania i stosowania u niemowlaków dawek zwykle większych niż dawki obecne w mleku matki, ibuprofen może być stosowany krótkotrwale u kobiet karmiących.

Gdy ibuprofen jest stosowany z innymi lekami z grupy NLPZ, zamiast wzmocnienia działania dochodzi do nasilenia działań niepożądanych. W przypadku zastosowania równocześnie aspiryny w małych dawkach może znosić jej działanie kardioprotekcyjne.

Ponieważ ibuprofen w znacznym stopniu łączy się z białkami osocza (99%), może wypierać z połączeń inne jednocześnie stosowane leki i nasilać ich działanie. Wówczas może się zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych i toksyczność prowadzonej terapii, np. leków przeciwzakrzepowych, soli litu, metotreksatu, glikozydów nasercowych, doustnych leków przeciwcukrzycowych z grupy pochodnych sulfonylomocznika.

Przeciwwskazania

Ibuprofenu nie powinno się stosować w przypadku alergii na kwas acetylosalicylowy lub inny lek z grupy NLPZ. Nie zaleca się stosowania leku przy czynnej chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy, ciężkiej niewydolności wątroby, nerek lub serca, skazie krwotocznej oraz w bólu pooperacyjnym. Ze względu na ryzyko powikłań u płodu i matki leku nie powinny stosować kobiety w ciąży.

Jednak ibuprofen wykazuje mniej działań niepożądanych niż pozostałe nieselektywne NLPZ, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego.

tekst: mgr farmacji Paweł Kozaczuk,

Centrum Informacji o Leku

„Farmacja i Ja”, styczeń 2010