Dieta w czasie przeziębienia

Żeby szybko wstać z łóżka, chory powinien w trakcie leczenia odpowiednio się odżywiać. Lekkostrawna dieta pomoże szybciej wyzdrowieć, ponieważ jej zaletą jest m.in. wspomaganie układu odpornościowego do walki z atakującymi nas zewsząd drobnoustrojami.

Postępowanie dietetyczne w chorobie powinno być uzależnione od tego, czy mamy gorączkę, czy też nie. Jeśli tak, to powinniśmy zwrócić szczególną uwagę na dostarczenie odpowiedniej ilości energii, białka, węglowodanów (cukrów), witamin i składników mineralnych oraz płynów, które tracone są przez organizm w postaci potu. Najlepiej, aby były to napary z rumianku lub lipy, czarnego bzu, które działają napotnie i przyczyniają się do obniżania gorączki i łagodzenia kaszlu, słaba herbata oraz soki owocowe, warzywne, mleko i napoje mleczne oraz czyste zupy.

W fazie gorączkowania dieta może być papkowata, półpłynna, a w niektórych wypadkach nawet płynna. Nie należy się zbytnio przejmować tym, iż nie chce się nam jeść, jest to bowiem naturalna reakcja organizmu.

Dieta lekkostrawna

Po ustąpieniu gorączki lub podczas jej obniżania wskazane jest stosowanie diety lekkostrawnej – pozbawionej potraw smażonych, wzdymających (np. z warzyw kapustnych,  strączkowych), tłustych, smażonych lub pieczonych z tłuszczem, słonych, gorzkich albo ostro przyprawionych oraz produktów bogatych w błonnik pokarmowy, np. gruboziarnistych kasz, razowego pieczywa.

Serwowane pożywienie i napoje powinny mieć temperaturę pokojową. Pamiętajmy, że właściwe odżywianie w ostrej fazie choroby ma przyspieszyć proces zdrowienia i zapobiec wyczerpaniu się rezerw składników odżywczych, co jest szczególnie istotne w przewlekłych stanach.
Natomiast gdy gorączce towarzyszą zaparcia, powinniśmy dostarczać organizmowi pokarmów pobudzających czynności jelit, np. soków owocowych i warzywnych, kompotów, wody słodzonej miodem, kefiru, jogurtu, świeżo zsiadłego mleka oraz namoczonych w wodzie suszonych śliwek.

Najlepiej pokarmy zmiksowane

Gdy przeziębieniu, grypie towarzyszy ból gardła, postać pokarmów ma duże znaczenie. Jedzenie nie powinno bowiem sprawiać bólu podczas przełykania, dlatego pamiętajmy, że najlepsze będą pokarmy o gładkiej konsystencji (dobrze, jeśli będą zmiksowane). Mogą to być np. budyń, twarożki, jogurty, sorbety, musy, leguminy z serka homogenizowanego, mleczne kaszki, desery, chłodne soki, a według amerykańskich zaleceń – nawet lody.

Pokarmy bardzo gorące, jak np. zupy, kakao, mleko, lub też bardzo zimne, np. koktajle mleczne, nektary owocowe, są szczególnie preferowane przez osoby z bólem gardła lub kaszlem, gdyż przynoszą im ulgę.

Gdy gorączka utrzymuje się dłużej lub kiedy zdrowiejemy, dieta musi być równie odżywcza, ale przede wszystkim bogata w energię i wszystkie inne składniki odżywcze. Źródłem energii powinny być cukry i tłuszcze, a serwowane posiłki powinny być małe, jednak powinniśmy jeść 4-5 razy dziennie.

Niezbędne w diecie

W diecie osoby walczącej z infekcją bardzo cenne i wskazane są pokarmy pobudzające apetyt, o orzeźwiającym smaku, a jednocześnie mobilizujące układ odpornościowy do walki z chorobotwórczymi drobnoustrojami. Stąd też duże znaczenie mają następujące produkty:

• fermentowane napoje mleczne (kefir, jogurt typu bio) to bezcenne źródło dobroczynnych bakterii, czyli probiotyków, które zapewniają rozwój prawidłowej mikroflory, syntezują witaminy oraz chronią organizm przed atakiem bakterii chorobotwórczych. Spożywanie produktów bogatych w probiotyki jest szczególnie ważne w przypadku przyjmowania antybiotyków, które niszczą naturalną florę bakteryjną. Można również pić mleko, pod warunkiem że jest dobrze tolerowane,

• sery twarogowe (białe), z których można przyrządzić np. pasty – źródło białka i wapnia – ale także serki homogenizowane,

• tłuste ryby gotowane na parze, pieczone w folii, np. łosoś; są bogate w białko i kwasy tłuszczowe omega-3 wspomagające układ odpornościowy,

• wywary mięsne, buliony zawierające związki purynowe pobudzające apetyt,

• mięso z drobiu, cielęcina, najlepiej gotowane w postaci pulpetów, potrawek – źródło białka,

• galaretki owocowe, rybne, drobiowe lub mięsne, które chętnie w tym okresie spożywamy (zawarta w galaretce żelatyna wspomaga regenerację stawów),

• jajka – podawane na miękko lub jajecznica na parze; mają dużą wartość odżywczą,

• orzechy – szczególnie te wyhodowane w Polsce, cenne ze względu na witaminę E (naturalny przeciwutleniacz) i NNKT (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe),

• tłuszcze w postaci masła, śmietanki lub oleju (jeśli nie ma biegunek) podawane na surowo (przypominam o nieserwowaniu potraw smażonych lub pieczonych w tłuszczu, gdyż są źle tolerowane), oleje, np. sojowy, słonecznikowy, są bogate w NNKT i witaminę E wspomagające odporność organizmu,

• owoce i warzywa, szczególnie te obfitujące w witaminy C i A, odgrywające dużą rolę w zwalczaniu zakażeń przebiegających z gorączką, pobudzające organizm do produkcji przeciwciał oraz działające bakteriobójczo – sok z cytryny, pomarańczy, porzeczek, przetwory z dzikiej róży, np. herbatki, ale także pomidorów, kapusty kiszonej. Nie zapominajmy o czosnku i cebuli, bogatych w bakteriobójcze fitoncydy,

• pieczywo w postaci bułki pszennej, sucharków, a także biszkoptów, herbatników. W miarę zdrowienia można wprowadzać do diety błonnik pod postacią razowego pieczywa.

Oprócz diety ważne jest, by odseparować chorego od innych, odpoczywać i nie męczyć się, dużo spać. Odpowiednio dobrana dieta może działać na naszą korzyść, pod warunkiem że będzie urozmaicona, racjonalna i dobrana do naszych potrzeb energetycznych. Nieprawidłowe żywienie w okresie zwiększonej zachorowalności może dodatkowo osłabiać organizm, narażając go na częste infekcje.


Ryba z warzywami
dzwonko łososia
lsok z cytryny
2 marchewki
cukinia
kilka małych ziemniaków
łyżeczka masła
sól, pieprz
koperek
jogurt naturalny na sos

Rybę oprószyć solą i pieprzem, skropić sokiem z cytryny, odstawić. Marchewki obrać, przekroić wzdłuż. Cukinię pokroić w plastry. Na dnie garnka ustawić koszyczek i nalać tyle wody, by nie dotykała ułożonych na jego powierzchni ryby i warzyw. Gotować około20 minut. Na gotowe danie położyć wiórki schłodzonego masła i posypać koperkiem. Podawać z sosem jogurtowym.

Rosół
włoszczyzna
kurczak
30 dag wołowiny na rosół
natka pietruszki lcebula
sól, pieprz

Wołowinę i kurczaka umyć, zalać zimną wodą i gotować na bardzo małym ogniu bez przykrycia. Gdy wytworzą się szumowiny, trzeba je delikatnie zebrać sitkiem. Do podgotowanego mięsa włożyć obraną włoszczyznę i gotować do miękkości mięsa. Pod koniec dołożyć opieczoną cebulę. Ugotowany rosół przecedzić, doprawić do smaku solą i pieprzem. Podawać z domowym makaronem, posypany natką pietruszki.

Napój orzeźwiający
3 torebki zielonej herbaty
3 świeże gałązki mięty
3 łyżki cukru
2 owoce kiwi
2 gruszki

Zaparzyć herbatę. Dolać 2 szklan-ki przegotowanej wody. Miętę zaparzyć w szklance wrzą-cej wody. Posłodzić, dodać do herbaty. Całość wystudzić, dobrze wymieszać. Dodać obrane i pokrojone owoce i gałązkę mięty.
Podawać schłodzone lub ewentualnie z kostkami lodu.

Edyta Gulińska
specjalista żywienia człowieka

"Farmacja i Ja" luty 2012