Serwis farmaceutyczny
szukaj w farmacjaija.pl


Zdrowie

Hipertoniczne roztwory NaCl

- 2011-11-03

Kto i dlaczego chrapie

W poszukiwaniu medykamentu, który pozwoli bezgłośnie przespać noc, trafiają do apteki nie tylko osoby chrapiące, ale też ich zdesperowani...

Tajemnica długości życia

Czynniki genetyczne wpływają na długość życia tylko w 15-20% cała reszta – ponad 80% – to już efekt "obchodzenia się" ze swoim organizmem.

Uwaga: Kontuzje!

Gdy za oknem robi się cieplej, a wiosenna aura zachęca budzący się po zimowej hibernacji organizm do odrobiny ruchu i powrotu do utraconej...

Niedrożność nosa jest jednym z najczęstszych objawów zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych. Objaw ten towarzyszy stanom zapalnym zarówno o etiologii wirusowej, bakteryjnej, jak i zapaleniu alergicznemu.


Niedrożność przewodów nosowych jest nie tylko przyczyną dyskomfortu i obniżenia jakości życia chorych, ale także zaburza fizjologiczne funkcje nosa i ma znaczący wpływ na występowanie powikłań ze strony ucha środkowego, zatok przynosowych, krtani i dolnych dróg oddechowych. Uciążliwość niedrożności nosa sprawia, że preparaty sympatykomimetyczne są przez chorych nadużywane, co prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej nosa oraz polekowego nieżytu nosa (rhinitis medicamentosa). Długotrwałe stosowanie tych leków może prowadzić do anemizacji błony śluzowej nosa i uszkodzenia aparatu śluzowo-rzęskowego.

Nie bez znaczenia pozostają też liczne przeciwwskazania do stosowania preparatów o działaniu sympatykomimetycznym. Poszukiwania bezpiecznych metod poprawy drożności nosa doprowadziły do wprowadzenia do powszechnego użycia hipertonicznych roztworów NaCl.


Zalety hipertonicznego roztworu NaCl

Zastosowanie hipertonicznego roztworu NaCl na błonę śluzową nosa wywołuje resorpcję wody z obrzękniętych tkanek, a tym samym wpływa na obkurczenie błony śluzowej nosa i udrożnienie przewodów nosowych oraz ujść zatok przynosowych. Roztwory hipertoniczne charakteryzują się wyższym niż tkanki i komórki organizmu stężeniem substancji osmotycznie czynnych.

Żywe komórki kontaktujące się z wodnym roztworem hipertonicznym NaCl tracą wodę i ulegają skurczeniu poprzez utratę części płynu komórkowego. Pod wpływem działania hipertonicznych roztworów NaCl wzrasta wydzielanie gruczołów śluzowych, a wydzielina śluzowa nosa ulega rozrzedzeniu, zmniejsza się też obrzęk błony śluzowej nosa i przywracana jest fizjologiczna funkcja aparatu śluzowo-rzęskowego.


Efekt działania hipertonicznych roztworów NaCl na drożność nosa jest krótszy niż w przypadku zastosowania kropli zawierających preparaty alfa-adrenergiczne, dlatego niezbędne może być kilkakrotne w ciągu doby zastosowanie tych preparatów. Prócz zmniejszenia obrzęku błony śluzowej preparaty te ułatwiają ewakuację charakterystycznej dla procesu zapalnego błony śluzowej gęstej, patologicznej wydzieliny z przewodów nosowych. Wydaje się, że stosowanie hipertonicznych roztworów wody morskiej jest jedną z bardziej fizjologicznych metod przywracania naturalnych funkcji nosa w przebiegu infekcji nosa i zatok przynosowych.


Potwierdzone w badaniach

W bazie Cochrane dostępne są liczne metaanalizy potwierdzające skuteczność terapii hipertonicznymi roztworami wody morskiej i NaCl zarówno u chorych z zapaleniem błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, jak i chorych z alergicznym nieżytem nosa i towarzyszącą niedrożnością przewodów nosowych.

Dlatego obecnie płukanie jam nosa izotonicznymi i hipertonicznymi roztworami NaCl jest zalecane w schematach leczenia ostrego i przewlekłego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych oraz jako leczenie wspomagające w alergicznym nieżycie nosa. Roztwory wody morskiej zalecane są również w okresie pooperacyjnym (po operacjach w obrębie nosa i zatok przynosowych), gdyż ich stosowanie wspomaga usuwanie skrzepów krwi i zalegającej w jamach nosa gęstej wydzieliny śluzowej.

Zarówno blokada przewodów nosowych uniemożliwiająca wnikanie preparatów aerozolowych do wnętrza nosa, jak i warstwa patologicznej wydzieliny pokrywającej błonę śluzową nosa utrudnia lub wręcz uniemożliwia działanie leków podawanych donosowo. Należy pamiętać, aby preparat z hipertonicznym roztworem NaCl został przez chorego zastosowany przed podaniem innych leków donosowo. Usunięcie zalegającej na błonie śluzowej gęstej wydzieliny i zanieczyszczeń oraz udrożnienie przewodów nosowych umożliwi prawidłową aplikację i penetrację do jam nosa innych podawanych donosowo leków.


Efekt działania roztworu hipertonicznego jest mocniejszy w porównaniu z roztworem izotonicznym, dlatego jest zalecany do oczyszczania i udrażniania nosa w przypadku zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych z towarzyszącym obrzękiem błony śluzowej nosa i po zabiegach operacyjnych.

dr n. med. Piotr Rapiejko, specjalista otolaryngolog, Klinika Otolaryngologii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie

„Farmacja i Ja" liatopad 2011



Komentarze czytelników (0)
« poprzedni Zdrowie (249 z 693) następny »
« poprzedni Zdrowie (249 z 693) następny »
  • Ostatnio dodane
  • Najczęściej czytane

Mapa farmaceutów

Masz aptekę,
hurtownię leków?
Dodaj swoją lokalizację
na naszej interaktywnej
mapie.

Wyślij e-kartkę...

swojej rodzinie,
znajomym, bliskim
i współpracownikom...
a może nam?
1 2