HIV bez tajemnic

Każdego dnia wirusem HIV zaraża się ponad siedem tysięcy osób, w tym tysiąc dzieci (!). Do zakażenia dochodzi co sześć sekund. Co godzinę na AIDS umiera dwieście osób. Te statystyki szokują – wykryty prawie 30 lat temu wirus nadal pozostaje poza kontrolą.

Nazwa HIV to skrót od angielskiej nazwy „human immunodeficiency virus” i oznacza „ludzki wirus niedoboru odporności”. Wirus został odkryty w 1983 roku przez francuskiego naukowca Luca Montagniera, za co otrzymał on (wraz z Francoise Barre-Sinoussi) Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny.

Alarmujące statystyki!

Na świecie jest aż 33,3 miliona nosicieli wirusa HIV, w tym aż 22,5 miliona w Afryce - alarmowali w tym roku przedstawiciele ONZ. Raport UNAIDS wykazał, że najbardziej dotkniętymi AIDS krajami są: Suazi (25,9 proc.), Botswana (24,8 proc.), Lesoto (23,6 proc.) oraz Republika Południowej Afryki (17,8 proc).

Natomiast w Polsce odnotowano już ponad 14 tysięcy zakażeń HIV i ponad 2,4 tysiąca zachorowań na AIDS (ponad tysiąc chorych już zmarło). Niestety te statystyki nie oddają w pełni skali problemu. Eksperci z Krajowego Centrum ds. AIDS szacują, że liczba Polaków zakażonych HIV jest co najmniej dwa razy wyższa od liczby wykrytych zakażeń, czyli nawet 20 tysięcy osób nie wie o infekcji. Co więcej, epidemia HIV i AIDS dotyczy przede wszystkim młodych ludzi. Według najnowszych danych prawie 75 procent zakażonych ma od 20 do 49 lat, czyli jest w wieku produkcyjnym.

Ta sytuacja zadziwia, zważywszy na to, że badanie sprawdzające zakażenie HIV jest proste i bezpłatne. Wystarczy anonimowo oddać krew w punktach konsultacyjno-diagnostycznych, które znajdują się w każdym większym mieście.

Należy pamiętać, że do zakażenia może dojść niezależnie od wieku, płci, orientacji seksualnej. Wszyscy jesteśmy narażeni.

Światło w tunelu

Prace nad lepszym poznaniem wirusa HIV trwają od lat. I choć bardzo dużo o nim wiemy, nadal nie ma skutecznej szczepionki, która by przed nim chroniła. Na szczęście światowe media coraz częściej donoszą o skuteczności profilaktyki oraz leczenia AIDS.

Nie u wszystkich osób zarażonym HIV rozwija się AIDS. Naukowcy z Massachusetts General Hospital, University of Harvard oraz Massachusetts Institute of Technology sprawdzili, dlaczego tak się dzieje. Po zbadaniu 1500 zakażonych osób okazało się, że mają one podwyższony poziom białka p21. Blokowanie produkcji tego białka powoduje, że komórki łatwiej poddają się atakom wirusa. Stąd już prosta droga do opracowania odpowiedniego leku, który będzie podnosił poziom białka p21.

Natomiast naukowcy z Uniwersytetu w Genewie oraz Zurychu pochwalili się, że są coraz bliżej opracowania skutecznego preparatu na HIV. Uważają, że każdy z nas jest z urodzenia uodporniony na działanie wirusa HIV-1. Każdy z nas ma białko TRIM5, które wcześniej wykryto u małp z gatunku rhesus odpornych na HIV. Wiadomo już, że białko w momencie zakażenia wirusem HIV od razu powstrzymuje jego namnażanie. Jest tylko jedno "ale". Komórki ludzkie co prawda produkują białko TRIM5, ale nie jest ono tak skuteczne w zwalczaniu wirusa HIV jak u małp rhesus. Obecnie trwają prace nad możliwościami zmiany ludzkiego TRIM5, by był równie efektywny jak jego małpi odpowiednik.

W maju tego roku amerykańscy naukowcy z Oregon Health & Science University w Beaverton pochwalili się, że opracowana przez nich szczepionka działa na małpią odmianę wirusa HIV (SIV). Zapewniają, że są o krok od przygotowania lekarstwa dla ludzi. Zastosowanie zmodyfikowanych cytomegalowirusów, ma pomagać zakażonym w zahamowaniu rozwoju AIDS.

Jedyny, który wyzdrowiał

W 2010 roku świat obiegła informacja o tym, że 44-letni Timothy Ray Brown - Amerykanin, leczący się w Berlinie, wygrał z HIV. O tym, że jest nosicielem wirusa, dowiedział się w 1995 roku, a 11 lat później zachorował na białaczkę. Pomimo chemioterapii nowotwór powrócił, więc konieczne było przeprowadzenie przeszczepu szpiku. Znaleziono więc odpowiedniego dawcę z genotypem odpornym na wirus HIV. Po przeszczepie Brown był uleczony z białaczki oraz przestał być nosicielem wirusa HIV. Niestety białaczka wróciła, więc mężczyzna został poddany kolejnemu przeszczepowi - z sukcesem.

Marta Nowik

Przeczytaj także Raport o zdrowiu intymnym.

„Farmacja i Ja", sierpień 2011