Serwis farmaceutyczny
szukaj w farmacjaija.pl


Kobieta

Mięśniaki macicy

- 2013-06-03
Mięśniaki macicy Powieksz
Lokalizacja mięśniaków macicy

Dlaczego nie mogę mieć dzieci?

Już co szósta para ma problemy z poczęciem dziecka. Niepłodność to jeden z największych problemów współczesnego świata. Doskonale...

Kichanie na światło

za gwałtowne kichanie odpowiadać może jaskrawe światło. Ludzie gwałtownie kichają wystawieni na jego działanie: oczy łzawią obficiej, łzy spływają do jamy nosowej wywołując kichanie.

Histerektomia - co to znaczy, gdy trzeba usunąć macicę

Dla każdej kobiety wiadomość o tym, że konieczne będzie usunięcie macicy jest ogromnym stresem. Oprócz typowego lęku przed operacją...

Mięśniaki, czyli łagodne zmiany nowotworowe, należą do najczęściej diagnozowanych schorzeń ginekologicznych. Nie muszą powodować dolegliwości, jednak w znacznym stopniu obniżają komfort życia kobiety. Czasami stają się przyczyną pogorszenia stanu zdrowia.


Mięśniaki macicy to problem kobiet w wieku rozrodczym i dojrzałym. Wykrywa się je u 20–40% pacjentek między 35. a 50. r.ż, a po 40. r.ż. u ponad 60% kobiet. Prawdopodobnie częstotliwość występowania tych guzów jest znacznie wyższa, ponieważ powyższe statystyki dotyczą tylko kobiet regularnie odwiedzających gabinety ginekologiczne.

Włókniaki, fibroma, fibromyoma, fibroadenoma – tak w literaturze medycznej określa się mięśniaki, czyli guzy monoklonalne zbudowane z tkanki mięśni gładkich i tkanki łącznej. Ze względu na niezłośliwy charakter zmian obecność mięśniaków macicy nie powinna budzić większego niepokoju. Prawdopodobieństwo przekształcenia się mięśniaka w mięsaka, czyli nowotwór złośliwy, jest bardzo niskie (0,7–1,7%).


Przyczyny powstawania

Wykazano, że mięśniaki są guzami hormonozależnymi (głównie estrogenozależnymi). Na ich powstawanie może mieć wpływ zbyt wysoki poziom estrogenów w stosunku do obniżonego poziomu progesteronu. Stwierdzono także, iż wzrost tych guzów spowodowany jest wyższym stężeniem receptorów estrogenowych i progesteronowych w mięśniaku w porównaniu z ich niezmienioną gęstością w zdrowej tkance mięśnia macicy.

Ryzyko wystąpienia mięśniaków rośnie z wiekiem do momentu wygasania czynności jajników. Nie opisano przypadków występowania mięśniaków u dziewczynek przed pokwitaniem, natomiast po menopauzie te nowotwory zazwyczaj ulegają regresji. Istnieje zależność między wczesnym pokwitaniem a występowaniem włókniaków macicy. Im dłużej kobieta miesiączkuje, tym ryzyko pojawienia się mięśniaków jest wyższe. Potwierdzono związek między liczbą porodów a prawdopodobieństwem powstania mięśniaków. U kobiet, które rodziły, wykrywa się je rzadziej. Niektóre doniesienia opisują takie czynniki ryzyka, jak wpływ diety (czerwone mięso) oraz intensywnych ćwiczeń fizycznych we wczesnym okresie rozrodczym.

Uzasadnione są tezy o przyczynach genetycznych powstawania mięśniaków oraz o ekspresji niektórych cytokin (białek) stymulujących wzrost zmian.


Rodzaje mięśniaków

Mięśniaki macicy są litymi, kulistymi, bogato unaczynionymi tworami o barwie białej, różowej lub jasnobrązowej. Są wyraźnie odgraniczone od otaczającej je tkanki. Większość z nich umiejscawia się w trzonie macicy, a niektóre mogą się rozrastać w jej dnie lub szyjce. Rzadko występują pojedynczo (ok. 10%), najczęściej jest ich kilka lub kilkanaście. W wypadku licznych mięśniaków mówi się o mięśniakowatości macicy. Narząd ten jest symetrycznie powiększony i zniekształcony. Wymiary mięśniaków są zróżnicowane: małe (1–4 cm), średnie (5–9 cm), duże (powyżej 9 cm).

Początkowo wszystkie mięśniaki rozwijają się w mięśniu macicy, następnie w kierunku zewnętrznym lub wewnętrznym.
Ze względu na lokalizację wyróżnia się następujące rodzaje mięśniaków:

śródścienne – umiejscowione w ścianie macicy,
podsurowicówkowe – znajdujące się pod błoną okrywającą macicę od zewnątrz, występują prawie u połowy kobiet,
podśluzówkowe – rosnące bezpośrednio pod śluzówką macicy, wpuklające się do światła jamy macicy, występują u ok. 14% kobiet.

Mięśniaki podsurowicówkowe i podśluzówkowe mogą ulec uszypułowaniu. Oznacza to, że mięśniak łączy się z trzonem macicy tylko pasmem tkanki łącznej. W wypadku mięśniaków podsurowicówkowych ich uszypułowanie może nastręczać trudności diagnostycznych. Sama szypuła może ulec skręceniu, wywołując silny ból i podrażnienie otrzewnej. Podśluzówkowe mięśniaki uszypułowane, rozszerzając kanał szyjki, mogą wpuklać się do światła pochwy. Nazywane są wówczas mięśniakami „rodzącymi się”. Rzadziej mięśniaki są znajdowane w szyjce macicy i więzadłach obłych.


Objawy mięśniaków

Większość kobiet mających mięśniaki nie odczuwa żadnych dolegliwości, zwłaszcza na początkowym etapie ich wzrostu. Na intensywność objawów wpływ ma nie tyle wielkość guza, co jego umiejscowienie. Mięśniaki podśluzówkowe i śródścienne są przyczyną obfitych, skrzepliwych i przedłużających się krwawień miesiączkowych oraz krwawień międzymiesiączkowych. Jest to spowodowane zaburzeniami kurczliwości mięśnia macicy i tętnic spiralnych w podstawnej części błony śluzowej jamy macicy. Nieprawidłowe krwawienia prowadzą do niedokrwistości z niedoboru żelaza.

Kolejnym przykrym objawem mięśniaków jest ból o różnym charakterze i umiejscowieniu. Mogą to być bolesne miesiączki, ból podczas współżycia lub ból z powodu skrętu mięśniaka uszypułowanego. Może temu towarzyszyć podwyższona temperatura.
Mięśniaki mogą wywoływać ucisk na sąsiadujące narządy wewnętrzne. Efektem ucisku na pęcherz moczowy są problemy z mikcją (częste oddawanie moczu, trudności w opróżnieniu pęcherza moczowego, nietrzymanie moczu). Dużych rozmiarów guzy mogą uciskać moczowody i prowadzić do wodonercza. Rzadziej dochodzi do ucisku na jelita i problemów z wypróżnianiem się.

Obecność mięśniaków może niekorzystnie wpływać na płodność, utrudniając m.in. zagnieżdżenie się zarodka w błonie śluzowej macicy.


Diagnostyka i  leczenie

Do oceny stanu i zmian macicy wykorzystuje się ultrasonografię z głowicą przezpochwową, natomiast jeśli macica jest znacznie powiększona –  ultrasonografię przezbrzuszną.  Czasem stosuje się histeroskopię – wziernikowanie jamy macicy. Służy ona głównie do oceny mięśniaków podśluzówkowych. W szczególnych wypadkach lub w celu kwalifikacji do niektórych zabiegów wykorzystuje się rezonans magnetyczny (MRI).


Co warto wiedzieć na temat histerektomii? Przeczytaj artykuł


Mięśniaki najczęściej są usuwane operacyjnie poprzez wyłuszczanie (miomektomia) techniką klasyczną lub laparoskopowo. Alternatywnie stosuje się histeroskopię zabiegową. Kobietom, które nie planują już ciąży i są w wieku przedmenopauzalnym, proponuje się zabieg histerektomii – usunięcia macicy (z przydatkami lub bez).

Technika MRgFUS umożliwia bezinwazyjne zniszczenie mięśniaka przy użyciu wysokich dawek skoncentrowanych fal ultradźwięków pod kontrolą rezonansu magnetycznego. Wybór metody leczenia mięśniaków musi być dostosowany do rodzaju guza i sytuacji zdrowotnej kobiety.


Leczenie zachowawcze

W leczeniu zachowawczym mięśniaków macicy wykorzystuje się:

  • analogi gonadoliberyny
  • selektywne modulatory receptora estrogenowego i progesteronowego
  • androgeny

W celu złagodzenia objawów stosuje się:

  • doustne preparaty żelaza (dawkowanie i czas trwania terapii powinny uwzględniać utratę zapasów tego pierwiastka)
  • kwas traneksamowy

Doraźnie:

  • NLPZ
  • opioidowe leki przeciwbólowe


Badania laboratoryjne:

  • monitorowanie morfologii i poziomu żelaza we krwi (co dwa miesiące)



dr n. farmacji Katarzyna Stolarska


Komentarze czytelników (0)
« poprzedni Kobieta (3 z 7) następny »
« poprzedni Kobieta (3 z 7) następny »
  • Ostatnio dodane
  • Najczęściej czytane

Mapa farmaceutów

Masz aptekę,
hurtownię leków?
Dodaj swoją lokalizację
na naszej interaktywnej
mapie.

Wyślij e-kartkę...

swojej rodzinie,
znajomym, bliskim
i współpracownikom...
a może nam?
1 2