Mówiące gadżety dla niedowidzących

Dziś w cyklu „Odkrycia" wyjątkowo nie o medycynie, a o wynalazkach technicznych. Nie dają one nadziei na wyleczenie, ale ułatwiają codzienne funkcjonowanie osobom niedowidzącym.

Jeszcze kilkanaście lat temu osoby niewidome były niemal całkowicie uzależnione od swoich bliskich. Na szczęście rozwój techniki pozwolił na wprowadzenie narzędzi umożliwiających im pracę z komputerem czy korzystanie z telefonu komórkowego.

Pogawędki z komputerem

Specjalne programy przekładające na dźwięki czy język Braille'a system operacyjny komputerów (2) mają trudne zadanie. Przedstawiają one niewidomemu to, co jest wyświetlane na ekranie, poprzez komunikaty generowane za pomocą syntezatora mowy i jednocześnie wyświetlają tekst na Braille'owskim monitorze.

Syntetyzatory mowy umożliwiające przekształcanie tekstu pisanego na głos zbliżony do ludzkiego znajdują też inne zastosowania. Wykorzystywane są m.in. podczas przesyłania poczty elektronicznej w zintegrowanych systemach przesyłania wiadomości, w telefonii komórkowej, motoryzacji, grach i urządzeniach multimedialnych.

W pracy i w bibliotece

Urządzenia do czytania głosem syntetycznym pisma drukowanego (1) umożliwiają czytanie dowolnego druku (gazet, a nawet telefaksów). Takie narzędzie zastępuje osoby trzecie, będące dotychczas jedynym źródłem dostępu do wielu pozycji literatury, prasy i korespondencji. Umożliwia zachowanie dyskrecji i intymności, otwiera nowe możliwości przed osobami niewidomymi. Niewidomy pracownik uzyskuje dostęp do drukowanych dokumentów i literatury potrzebnej w jego pracy.

Syntetyzatory mowy stosowane są również jako środek dydaktyczny. Niewidomi uczniowie i studenci w bibliotekach mogą korzystać z tych samych książek, co ich widzący rówieśnicy. Wreszcie każdy z niewidomych może czytać dla przyjemności i własnego rozwoju.

Telefon, który mówi

Współcześnie dostępne są również programy dźwiękowe do telefonów komórkowych, które odczytują opcje wyświetlane na ekranie. Umożliwiają odbieranie i wysyłanie wiadomości SMS, MMS i e-mail, identyfikację numeru przy rozmowie przychodzącej, korzystanie z rejestru połączeń (wybrane numery, nieodebrane, odebrane) i wielu innych funkcji.

Do wyboru, do koloru

Opracowano także dźwiękowe identyfikatory kolorów (5), które potrafią rozpoznać około 150-200 barw. Przy użyciu testera kolorów osoba niewidząca może ich rozpoznawać tyle, by wykonywać wszystkie codzienne czynności bez pomocy osoby widzącej.

Zmierzy i powie

Przygotowano także narzędzia umożliwiające niewidomym dbanie o stan swojego zdrowia. Niewidomi chorzy na cukrzycę mają do dyspozycji specjalne glukometry (4) do pomiarów cukru we krwi. Pomyślano też o osobach niewidomych chorujących na nadciśnienie, konstruując odpowiednio wyposażone ciśnieniomierze (3). Na rynku dostępne są nawet specjalne kroplomierze dla niewidomych. Do pomiaru temperatury ciała służą Braille'owskie i mówiące termometry.

Mówiące termometry są szczególnie przydatne dla osób niewidomych mieszkających samotnie lub niewidomych matek wychowujących małe dzieci.

lek. med. Agnieszka Szumska-Olczak

„Farmacja i ja”, maj 2008