Nowe zastosowanie ibuprofenu

Wirusy warte Nobla

Tegoroczną nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny przyznano niemieckiemu badaczowi Haraldowi zur Hausenowi za poznanie roli wirusa HPV w...

Jesienne przeziębienia

Ze statystyk wynika, że corocznie w okresie jesiennym co czwarty Polak łapie przeziębienie

Pożytki z ćwiczenia umysłu

Ludzka pamięć osłabia się z wiekiem w sposób nieuchronny. Jednak większość osób ma możliwość opóźnienia tego procesu przez ciągłe ćwiczenie swoich...

Co miesiąc wiele kobiet zadaje sobie pytanie, czy miesiączce musi towarzyszyć ból. Na szczęście środki, którymi dysponuje współczesna medycyna, skutecznie ten problem rozwiązują.

Zespół bolesnego miesiączkowania dotyka 50-80% kobiet w wieku reprodukcyjnym i jest jednym z częstszych powodów ich nieobecności w pracy lub szkole. Jest to szczególnie problem dziewcząt i młodych kobiet (do 25. r.ż.), które nie rodziły i nie stosują antykoncepcji hormonalnej. Różne źródła wskazują, że od 10% do 46% cierpiących dziewcząt i kobiet rezygnuje z pójścia do pracy lub uczestniczenia w zajęciach szkolnych z powodu dolegliwości towarzyszących miesiączce.

Przyczyny bolesności

Trzeba pamiętać, że te dolegliwości to nie tylko ból w podbrzuszu. W populacji osób młodych zwykle mamy do czynienia z pierwotnym zespołem bolesnego miesiączkowania (primary dysmenorrhea), czyli o nieustalonej etiologii choroby. Medycyna wyróżnia jeszcze zespół wtórnego bolesnego miesiączkowania, u którego podłoża leżą patologie w obrębie miednicy mniejszej wymagające leczenia przyczynowego (takie jak: wrodzone zaburzenia w budowie macicy lub pochwy, zwężenie szyjki macicy, stan zapalny narządów miednicy mniejszej, endometrioza, mięśniaki macicy lub inne postacie guzów).

Prawdopodobną przyczyną zespołu pierwotnego bolesnego miesiączkowania jest zachwianie proporcji żeńskich hormonów płciowych (17β-estradiolu i progesteronu) oraz zaburzenia uwalniania hormonów podwzgórzowych (wazopresyny i oksytocyny). Zmiany te utrudniają syntezę prostaglandyn – hormonów odpowiedzialnych m.in. za pobudzanie lub hamowanie skurczów mięśni gładkich (w tym mięśnia macicy). Nadmierna produkcja i uwalnianie prostaglandyn powoduje wysoką amplitudę i dużą częstość skurczów mięśnia macicy oraz jest przyczyną jego wysokiego napięcia spoczynkowego. Taki wzór czynności skurczowej powoduje niedokrwienie mięśnia, co klinicznie manifestuje się występowaniem bólu.

Metoda pomiaru skurczów

Pomiar czynności skurczowej mięśnia macicy wydaje się więc racjonalnym podejściem do problemu zobiektywizowania nasilenia bólu miesiączkowego, a pośrednio także do oceny skuteczności leków stosowanych w celu jego łagodzenia. Zapis wzoru aktywności skurczowej mięśnia macicy uzyskuje się za pomocą cewników mikroprzewodowych z pojedynczym czytnikiem ciśnienia umieszczonym na szczycie cewnika. Cewnik umieszczany jest w dnie macicy. Metodę tę wykorzystywano w badaniach mechanizmów powstawania zespołu bolesnego miesiączkowania oraz w celu udowodnienia skuteczności działania ibuprofenu.

Skuteczność NLPZ

Dzięki wspomnianej metodzie badawczej udowodniono, że podawanie ibuprofenu hamuje syntezę prostaglandyn uwalnianych w mięśniu macicy, przez co zmniejsza się napięcie spoczynkowe, amplituda i częstość skurczów. W uproszczeniu można powiedzieć, że leki te „działają rozkurczowo”. Wykazano również korelację pomiędzy stężeniem substancji czynnej w surowicy krwi a czynnością skurczową mięśnia macicy: wysokie stężenia leku w surowicy łączą się z hamowaniem czynności skurczowej macicy. Te właściwości substancji przekładają się na subiektywne zmniejszenie nasilenia dolegliwości bólowych.

Jednym z NLPZ, które wykazują dużą skuteczność jako środki przeciwbólowe stosowane w leczeniu zespołu bolesnego miesiączkowania, jest ibuprofen.

lek. med. Agnieszka Szumska-Olczak

„Farmacja i Ja”, styczeń 2010