Statyny kontra miażdżyca

Obserwując rynek farmaceutyczny, nietrudno zauważyć, że ostatnie lata to era panowania statyn. Nie wydaje się, aby miała się ona szybko zakończyć.

W ciągu ostatnich 10 lat opublikowano wyniki wieloośrodkowych badań klinicznych, których wyniki uzasadniają celowość stosowania statyn w prewencji zawałów mięśnia serca, w zapobieganiu restenozie po angioplastyce oraz udarom mózgu. Wprowadzenie tej grupy leków uznano za postęp w leczeniu chorób układu krążenia. Wskazań do stosowania statyn ciągle przybywa.

W walce z miażdżycą

Zainteresowanie wzbudziły opublikowane w 2003 r. wyniki badania ASCOT (Anglo-Scandinavian Cardiac Outcomes Trial), w którym oceniano m.in. wpływ terapii hipolipemizującej atorwastatyną w populacji osób z nadciśnieniem tętniczym. Chorych losowo przydzielono do grupy otrzymującej (prócz podstawowego leczenia hipotensyjnego) 10 mg atorwastatyny lub do grupy otrzymującej placebo. Po średnio 3,3 latach obserwacji osoby biorące lek (w porównaniu z placebo) charakteryzowało m.in.: o 36% rzadsze występowanie zawału serca niezakończonego zgonem oraz zgonu z powodu choroby wieńcowej.

Również wyniki badania HPS (Heart Protection Study) wytyczają nowe kierunki stosowania statyn. Do badania włączono pacjentów z szerokim zakresem stężenia cholesterolu całkowitego, ludzi starszych, kobiety oraz chorych na cukrzycę. Po

5 latach przyjmowania simwastatyny w dawce 40 mg/dzień, w porównaniu z placebo, wystąpiła redukcja poważnych incydentów wieńcowych o 27%, zgonów wieńcowych o 18% i zgonów ogółem o 13%.

Działanie Przeciwzapalne

Poza działaniem na profil lipidowy statyny wykazują działanie plejotropowe. Można je opisać jako antyoksydacyjne, przeciwzakrzepowe, przeciwzapalne, poprawiające funkcję śródbłonka i stabilizujące blaszkę miażdżycową. Do niedawna nie próbowano upatrywać w działaniach przeciwzapalnych nowego wskazania klinicznego w postaci wygaszania uogólnionego stanu septycznego. Podejście to ulega zmianie po opublikowaniu badań, w których wykazano, że simwastatyna poprzez działanie przeciwzapalne zmniejsza generowaną endotoksynami bakteryjnymi ekspresję czynników tkankowych. Warto przypomnieć, że już w 2004 r. stwierdzono, iż przyjmowanie statyn wiąże się z mniejszym ryzykiem rozwoju ciężkich przypadków sepsy.

Oczywiście na świecie trwają badania i do obrotu są wprowadzane inne leki o działaniu przeciwmiażdżycowym. Jednak zdaniem ekspertów nowe generacje leków będą tylko jednym z elementów terapii złożonych. A my będziemy nadal świadkami umacniania się statyn w terapii chorób związanych z rozwojem miażdżycy.

lek. med. Agnieszka Szumska-Olczak

„Farmacja i ja”, luty 2009