Telefon dla niesłyszących

Mimo że od skonstruowania pierwszego telefonu minęło ponad 130 lat, do dzisiaj osoby niesłyszące nadal nie mogą w pełni korzystać z dobrodziejstw tego wynalazku. Jednak jest szansa, że w najbliższym czasie wreszcie się to zmieni.

Pomysłów i projektów, jak wesprzeć osoby niesłyszące, było i jest wiele. Najpopularniejszy, a jednocześnie najstarszy to tekstofon, czyli połączenie ekranu i klawiatury. Dla osób korzystających z aparatów słuchowych wymyślono pętle indukcyjne (czyli zwój kabli przypominający zestaw głośnomówiący) niwelujące zakłócenia aparatu komórkowego i słuchowego. Oczywiście pozostają także popularne SMS-y, MMS-y, a także poczta elektroniczna. Wszystkie te rozwiązania nie są jednak do końca tym, czym na co dzień posługują się osoby niesłyszące. A te najczęściej wykorzystują język migowy.

Nadzieja w kompresji

W Stanach Zjednoczonych ruszył pilotażowy projekt pod nazwą MobileASL, dzięki któremu osoby niesłyszące mogą rozmawiać językiem migowym. Potrzebny do tego jest smartfon, czyli połączenie telefonu komórkowego i minikomputera z dużym wyświetlaczem (np. Nokia E90, HTC TyTN II) oraz oprogramowanie dopracowywane na University of Washington umożliwiające kompresję plików wideo w stopniu umożliwiającym swobodną rozmowę w języku migowym. Wprawdzie obecnie - dzięki zastosowaniu szybkiego przesyłu danych - możliwe są już tzw. wideokonferencje, jednak niewielkie opóźnienia w przesyle plików wideo niesprawiające kłopotu osobom słyszącym (wizja jest dodatkiem do fonii) są nie do zaakceptowania w trakcie rozmowy w języku migowym. Tu głównym medium jest obraz rozmówcy - nawet sekundowe opóźnienie powoduje niemożność zrozumienia przekazu. Dzięki zastosowaniu wysokiej kompresji plików wideo (bardzo szybki przesył „paczek" plików z danymi) obraz będzie faktycznie odtwarzany bez jakichkolwiek opóźnień - na ekraniku monitora w systemie PIP (Picture In Picture) będzie widać dwie rozmawiające ze sobą osoby.

Słuchając policzkiem

Przyzwyczailiśmy się, że słuchamy uchem, jednak aby usłyszeć, wcale nie trzeba korzystać z tej części ciała. Japoński koncern Matsushita, który swoje wyroby sprzedaje pod marką Panasonic, wprowadził do sprzedaży (za ok. 650 zł) pierwszy na świecie telefon typu DECT (stacjonarny, bezprzewodowy) wykorzystujący do przenoszenia dźwięku efekt przewodnictwa kostnego. Elementem transmisyjnym dźwięku są po prostu kości czaszki.

Aparat przeznaczony jest przede wszystkim dla osób dotkniętych niedosłuchem przewodzeniowym i noszących aparaty słuchowe. Dolegliwość ta polega na niemożności swobodnego przechodzenia dźwięku z ucha zewnętrznego do wewnętrznego (najczęściej z powodu zablokowania kanału słuchowego bądź zwyrodnienia ucha zewnętrznego lub środkowego). Z telefonu nie mogą natomiast korzystać osoby z głuchotą czuciowo-nerwową, u których występuje uszkodzenie ślimaka lub nerwu słuchowego.

Panasonic postanowił ominąć ucho, zaś miejscem odbioru rozmowy uczynić... policzek. Stacjonarny telefon koncernu Matsushita wyposażony jest w wibrator przewodnictwa kostnego, dzięki czemu rozmówca przykłada słuchawkę do kości policzkowej zamiast do ucha (patrz zdjęcie). Wibrator znajduje się w górnej części słuchawki telefonu, w miejscu, gdzie standardowo znajduje się głośnik. Zamiast więc dźwięku telefon generuje wibracje przekładające się normalną mowę.

Wielce prawdopodobne jest, że podobna technologia zostanie zastosowana w najbliższym czasie również w telefonach komórkowych.

Badacze pracujący nad komórką dla osób używających języka migowego mają do rozwiązania jeszcze jeden „drobiazg": jak... uwolnić ręce niezbędne w rozmowie migowej.

Andrzej Osypowicz

„Farmacja i ja”, maj 2008