4 dolegliwości pokarmowe w ciąży

25% kobiet w ciąży odczuwa zgagę każdego dnia

Sposób na skurcze

Może pojawić się u każdego i w każdej chwili, ale przeważnie atakuje w nocy. Ból, jaki mu towarzyszy, często jest nie do zniesienia. Każdy z nas...

Jesienne przeziębienia

Ze statystyk wynika, że corocznie w okresie jesiennym co czwarty Polak łapie przeziębienie

Nie oszczędzajmy na zdrowiu

O dostępie do diagnostyki oraz o najważniejszych badaniach laboratoryjnych, jakie powinniśmy wykonywać, rozmawiamy z dr. n. med. Jakubem Swadźbą -...

Zmiany zachodzące w czasie ciąży dotyczą także przewodu pokarmowego. Dlatego tak często ciężarne kobiety skarżą się na różne dolegliwości związane z systemem trawiennym. Oto kilka praktycznych porad, których możesz udzielić pacjentce.

Na skutek ciążowych zmian hormonalnych, zwłaszcza relaksującego działania progesteronu na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dochodzi do rozluźnienia mięśniówki, spowolnienia motoryki jelit, osłabienia czynności zwieracza przełyku, a także poszerzenia przewodu pokarmowego. W rezultacie prowadzi to do refluksu żołądkowo-przełykowego, czyli zgagi. Powiększająca się macica powoduje wzrost ciśnienia brzusznego, a uciskając na narządy jamy brzusznej, przemieszcza je ku górze. Z tego powodu nawet po niewielkim posiłku ciężarne mają często uczucie pełności. Relaksujący wpływ hormonów sprawia, że perystaltyka jelit staje się bardziej leniwa, dzięki czemu, z jednej strony, składniki pokarmowe mogą być lepiej wchłaniane, ale z drugiej, pojawiają się zaparcia. W dodatku zmienia się pH śliny, z odczynu zasadowego w kwaśny, co przyczynia się do powstawania próchnicy.

Na dolegliwości wątroby

Świąd skóry brzucha wcale nie musi być skutkiem rozciągania skóry, ale może świadczyć także o cholestazie ciężarnych, zwłaszcza jeśli towarzyszy jej swędzenie dłoni i stóp. Zamiast więc zalecać nawilżające kosmetyki, warto zasugerować ciężarnej badania. W cholestazie wspomagająco działa suplementacja witaminy K, cholestyramina lub preparaty kwasu ursodeoksycholowego. W poważnych przypadkach stosowane są glikokortykosteroidy (np. prednizon, hydrokortyzon, czasem deksametazon), oczywiście wydane na zlecenie lekarza. Leczenie wspomaga papka mentolowa.

1. Poranne nudności

Nudności i wymioty – najczęściej występują między 4. a 6. tygodniem ciąży, zwykle rano. Są jednak kobiety, które odczuwają je przez dziewięć miesięcy. Pacjentce szukającej porady u farmaceuty warto przede wszystkim przypomnieć, że w czasie ciąży nie wolno przyjmować leków przeciwwymiotnych bez konsultacji z lekarzem. Zamiast tabletek można jej polecić profilaktykę, doradzić, aby unikała ostrych zapachów, dań o intensywnym smaku, perfum i innych kosmetyków o mocnej woni. Przed wstaniem z łóżka kobieta może sięgnąć po lekkostrawną przekąskę, np. krakersa lub kawałek chrupkiego pieczywa. Skutecznym sposobem na złagodzenie nudności może okazać się kilka łyków napoju o intensywnym smaku (np. zimnej coli, słodkiej herbaty), żucie świeżego, obranego imbiru lub gumy miętowej.

Warto przypomnieć pacjentce o regularnym zjadaniu małych posiłków – zapobiegną hipoglikemii i napadom głodu, który może prowokować nudności.

Można jej także zaproponować akupresurę. Wystarczy uciskać kciukiem przez kilka sekund punkt znajdujący się 3-4 centymetry poniżej nadgarstka. Amerykańscy naukowcy opracowali specjalne opaski, które wywołują nacisk na nadgarstki i w ten sposób zapobiegają nudnościom (akupresurowa opaska Sea-Band). Uwaga! Silne wymioty mogą świadczyć o wysokim stężeniu beta-hCG na skutek ciąży mnogiej lub zaśniadu groniastego. Dlatego jeśli z rozmowy z ciężarną wywnioskujemy, że w jej przypadku są to uporczywe wymioty, zawsze należy zalecać konsultację lekarską.

2. Pieczenie za mostkiem

Inną typową dolegliwością ciążową jest zgaga. Najprostszym i najbezpieczniejszym w ciąży sposobem na jej zwalczenie jest zmiana diety – trzeba jeść mniej, za to częściej (5-6 razy dziennie). Dzięki temu żołądek nie jest przepełniony, a pokarm zostaje szybciej strawiony. Ważne jest także, by dokładnie przeżuwać każdy kęs, unikać jedzenia w pośpiechu, a ostatni posiłek zjadać przynajmniej trzy godziny przed snem. Pacjentce należy przypomnieć, że tłuste, smażone i pikantne potrawy, a także marynaty w zalewie octowej nasilają dolegliwości. W takiej sytuacji pomocne bywa podgryzanie migdałów, suszonych owoców, picie herbatki miętowej oraz zjedzenie szczypty mieszanki majeranku i kminku (w proporcji 1:1).

Uwaga! W ciąży niewskazane są inhibitory pompy protonowej, dlatego warto o tym przypominać ciężarnym pacjentkom. Z preparatów aptecznych można im zalecić niektóre środki zobojętniające kwaśną treść żołądka, np. Manti.

3. Uporczywa obstrukcja

Zaparcia to jedne z częstych dolegliwości ciężarnych. Powodowane są nie tylko relaksującym działaniem progesteronu, ale także siedzącym trybem życia, często niestosowną dietą obfitującą w słodycze, a ubogą w warzywa, a także przyjmowanymi preparatami żelaza. W takich sytuacjach bardzo ważna jest zmiana diety. Należy wzbogacić menu o gotowane buraczki, kasze, niełuskany ryż, pełnoziarniste pieczywo, płatki owsiane, świeże warzywa i owoce, otręby pszenne. Dzięki nim poprawi się perystaltyka jelit. Paniom, które nie lubią takich produktów, można polecić apteczne preparaty z błonnikiem (nie wszystkie może stosować kobieta w ciąży, ale np. Xenea Błonnik jest bezpieczna). Ulgę przynieść mogą również produkty z żywymi kulturami bakterii lub probiotyki.

Należy kobietom w ciąży także przypomnieć o wypijaniu odpowiedniej ilości płynów. Codziennie powinno być to nie mniej niż 2,5 l, najlepiej by była to woda mineralna, soki warzywne, zupy, napoje mleczne fermentowane. Lepiej unikać soków owocowych, ponieważ są bardzo kaloryczne, można je pić od czasu do czasu, najlepiej rozcieńczone wodą.

Gdy obstrukcja trwa już kilka dni, warto doradzić pacjentce czopek glicerynowy, który „odkorkuje” zablokowane jelita.

Uwaga! Kobietom w ciąży nie wolno zażywać żadnych leków przeczyszczających. Powodują one przekrwienie miednicy mniejszej, co może wywołać skurcze i doprowadzić do przedwczesnego porodu.

4. Atak rotawirusa

W przypadku biegunki należy przede wszystkim zapobiegać odwodnieniu. Ciężarnej pacjentce należy zalecić nie tylko wypijanie dużej ilości wody, ale przede wszystkim doustne płyny nawadniające (DPN). Koniecznie należy wyjaśnić ciężarnej, że choć DPN nie są smaczne, to zawierają cenne elektrolity i glukozę w odpowiednim stężeniu. Warto jej także polecić probiotyki, które przywrócą równowagę flory bateryjnej jelit i środek rozkurczowy, by uśmierzyć bolesne skurcze.

Ostrożności nigdy za wiele

Z pozoru banalne dolegliwości w czasie ciąży mogą zwiastować poważne problemy zdrowotne. Dlatego zawsze warto poradzić ciężarnej, aby skonsultowała się z lekarzem.

lek. med. Anna Jaworska

„Farmacja i Ja”, kwiecień 2010