Biegunki u dzieci

W przypadku biegunki u dziecka należy wprowadzić leczenie dietetyczne:ograniczyć podawanie pokarmów stałych i intensywnie poić

Zmęczone Polki potrzebują urlopu

Dzięki laptopom, komórkom i powszechnemu dostępowi do internetu udało nam się podnieść wydajność, ale skrócić czasu pracy już nie. Wypoczywamy...

Naświetlanie w Skandynawii

Czy wiesz, że w krajach skandynawskich w okresie zimowym jest zalecane korzystanie z solariów? Ma to zapobiegać objawom depresji wynikających z braku światła dziennego.

Na skurcze miesiączkowe ibuprofen czy drotaweryna?

Obydwie substancje łagodzą dolegliwości bólowe związane z menstruacją, ale, aby dokonać odpowiedniego wyboru, warto poznać mechanizmy...

Niezależnie od przyczyn i czasu wystąpienia, biegunka jest uciążliwym problemem dla dziecka i źródłem uzasadnionego niepokoju rodziców. Jakie są zasady postępowania w takich sytuacjach?

W medycynie funkcjonuje kilka definicji biegunki, nie wszystkie jednak są praktyczne w zastosowaniu. Przyjmuje się, że z biegunką mamy do czynienia wówczas, gdy pojawiają się stolce o nieprawidłowej konsystencji (papkowate, półpłynne, płynne), nieprawidłowej częstości (powyżej trzech na dobę) i/lub objętości, zawierające nieprawidłowe składniki (śluz, krew, ropę) lub mające nieprawidłową barwę (zielone, szare, szarożółte).

Interpretując to zjawisko, warto pamiętać o kilku odrębnościach wynikających z fizjologii dziecka. Prawidłowym obrazem są zielone lub żółtozielone stolce u noworodków w 4.-7. dobie życia. Nazywamy je stolcami przejściowymi. Ich kolor jest następstwem rozpoczęcia żywienia mlekiem i fermentacji laktozy w jelicie grubym. Podobnie powodem do alarmu nie są dwa, trzy wolne stolce u starszego dziecka, którego ogólną kondycję można ocenić jako dobrą. Taki stan najczęściej spowodowany jest błędem dietetycznym lub zwyczajnie przejedzeniem. Zdarza się, że w ten sposób dziecko reaguje na nowy składnik w diecie. Dlatego zaleca się stopniowe jej rozszerzanie i wprowadzanie nowych elementów pojedynczo z zachowaniem minimum 2-3 dni odstępu pomiędzy poszczególnymi rozszerzeniami.

Leczenie bezlekowe

W pozostałych przypadkach wystąpienia biegunki u dzieci należy wdrożyć postępowanie dietetyczne. Polega ono przede wszystkim na wprowadzeniu tzw. przerwy wodnej, czyli odstąpieniu od podawania pokarmów stałych przez 4-6 godzin. W tym czasie dziecko należy poić. Do tego celu najlepiej służą specjalnie przygotowane płyny nawadniające, o składzie chociaż zbliżonym do składu płynu rekomendowanego przez WHO (specjalna mieszanka glukozy i sodu, tzw. Oral Rehydration Salt – ORS). Po tym czasie zaleca się wprowadzenie na 2-3 dni diety lekkostrawnej opartej na ryżu, gotowanej marchwi, bananach, sucharach bezcukrowych (zastąpionych później biszkoptami) oraz tartym jabłku.

Podawanie leku

Z uwagi na fakt, iż nawadnianie doustne nie wpływa na czas trwania biegunki oraz nie zmniejsza liczba stolców biegunkowych, podjęto próby podawania leków przeciwbiegunkowych, np. loperamidu. Przeprowadzono liczne badania, których celem była ocena skuteczności i bezpieczeństwa stosowania tej substancji u dzieci, które nie ukończyły 12 lat. Podsumowanie i łączna analiza wyników tych badań (przeprowadzono ich 13) wskazuje, że loperamid skraca czas trwania biegunki. Wykazano także zmniejszenie liczby stolców biegunkowych oddanych w ciągu pierwszych 24 godzin od momentu podania leku. Efekt ten obserwowano w każdej badanej grupie wiekowej. Jednak analiza częstości występowania działań niepożądanych wskazała, że w populacji dzieci poniżej 3. roku życia ich częstość była istotnie większa. Dlatego uznano, że produkt może być bezpiecznie podawany dzieciom powyżej 2. roku życia.

Kiedy do lekarza

Biegunka u dziecka rzadko przybiera groźną postać. Zwykle jest 1-3-dniowym, samoograniczającym się zjawiskiem. Należy jednak pamiętać, że w dwóch przypadkach choroba może stanowić zagrożenie dla zdrowia małego pacjenta. Dzieje się tak, gdy dojdzie do odwodnienia organizmu lub rozsiania infekcji. Stąd bardzo ważne jest, aby dokładnie obserwować chorego. Wskazaniem do konsultacji z lekarzem jest pojawienie się objawów znacznego odwodnienia, gorączki, dreszczy, bólów brzucha, głowy i mięśni. Również obecność ropy, śluzu, krwi lub innych anomalii w kale (objawów sugerujących infekcyjne podłoże choroby) powinna skłonić do natychmiastowego szukania fachowej pomocy

Objawy odwodnienia

• nadmierne pragnienie
• kurcze mięśniowe
• utrata elastyczności skóry
• zapadnięte gałki oczne
• podsychające śluzówki jamy ustnej
• skąpomocz
• głębokie, szybkie oddechy
• słaby puls
• obniżone ciśnienie
• utrata masy ciała

lek. med. Agnieszka Szumska-Olczak

„Farmacja i Ja”, marzec 2010