Wiosenne przemyślenia reumatologa

Wiosną warto zadbać o ruch

4 dolegliwości pokarmowe w ciąży

Zmiany zachodzące w czasie ciąży dotyczą także przewodu pokarmowego. Dlatego tak często ciężarne kobiety skarżą się na różne dolegliwości związane...

Naświetlanie w Skandynawii

Czy wiesz, że w krajach skandynawskich w okresie zimowym jest zalecane korzystanie z solariów? Ma to zapobiegać objawom depresji wynikających z braku światła dziennego.

Właściwości zdrowotne kwasów tłuszczowych omega-3

Wpływ wielonienasyconych kwasów tłuszczowych na metabolizm człowieka od wielu lat wywołuje duże zainteresowanie ekspertów z zakresu żywienia. Nie...

Nadchodzi wiosna. To idealny moment, aby obudzić ciało z zimowego snu. Metod jest wiele, nie ma jednak wątpliwości, że to ruch jest jednym z najbardziej skutecznych sposobów na ożywienie ciała i mięśni.

Wiosenna aura powinna zmotywować nas do zintensyfikowania aktywności fizycznej. Prawdopodobnie teraz chętniej i częściej będziemy chodzić na spacery, uprawiać jogging, ćwiczyć na siłowni lub grać w tenisa. To bardzo dobrze, pod warunkiem że aktywność będzie systematyczna, umiarkowana, a wysiłek fizyczny będzie podejmowany stopniowo. Ruch korzystnie wpływa na zwiększenie wydolności, wzrost siły i masy mięśni, co w efekcie przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Odpowiednio dawkowany pozwoli na zachowanie sił witalnych przez długie lata. Podczas wysiłku wytwarzane są także endorfiny, znane powszechnie jako hormony szczęścia, które poprawiają nastrój i pozytywnie pobudzają organizm. Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie formy ćwiczeń są równie dobre dla każdego z nas.

Problem cywilizacyjny

Schorzenia narządu ruchu są uznawane za jedne z najpoważniejszych chorób współczesnego świata. Starzenie się społeczeństwa, rozwój cywilizacji oraz siedzący tryb życia przyczyniają się do rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów i kręgosłupa oraz osteoporozy. Każda przewlekła choroba reumatologiczna prowadzić może do uszkodzenia czasowego lub stałego jakiegoś elementu narządu ruchu (chrząstki stawowej, kości, ścięgna). A jeśli coś już ulegnie uszkodzeniu, to z pewnością nie należy niepotrzebnie obciążać tej części aparatu ruchu. Zatem nie zawsze wskazany jest intensywny wysiłek fizyczny.

Dlatego ważne jest, aby planując wypoczynek, wybierać właściwą formę aktywności, zgodnie z indywidualnymi potrzebami i możliwościami. Dla chorych ze zmianami zwyrodnieniowymi stawu kolanowego lub biodrowego przeciwwskazane będą intensywne marsze, a wskazane będą ćwiczenia odciążające, czyli np. pływanie. Pływanie poprawia sprawność, ale, niestety, nie wpływa na wzrost gęstości mineralnej kości, co ma istotne znaczenie w zapobieganiu i leczeniu osteoporozy. Jeśli zatem cierpimy z powodu przewlekłych dolegliwości układu ruchu i zależy nam, aby ruch oznaczał zdrowie, to ważne jest precyzyjne określenie własnych możliwości, najlepiej wspólnie z lekarzem reumatologiem lub ortopedą.

Bóle stawów i kręgosłupa

Coraz powszechniejsze jest także występowanie bólów stawów i kręgosłupa. Niestety, mogą być one związane z poważnymi chorobami zapalnymi, takimi jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) lub toczeń rumieniowaty, które częściej rozpoznawane są u osób młodych. Na pewno nie można lekceważyć objawów bólu lub obrzęku stawów utrzymujących się dłużej niż kilka dni, szczególnie jeśli towarzyszą im dodatkowo inne, pozastawowe objawy, takie jak gorączka, osłabienie, bóle mięśni, uczucie porannej sztywności stawów. Istotne jest, że w procesach zapalnych tylko wcześnie postawione rozpoznanie i właściwa intensywna terapia lekami modyfikującymi przebieg choroby dają szansę na sukces w walce z chorobą.

Szybka pomoc

Przyczyna dolegliwości bólowych stawów, mięśni, kręgosłupa wymaga wyjaśnienia, ale jednocześnie nie można lekceważyć bólu. Konieczne jest podjęcie działań uśmierzających tę dolegliwość. Nie możemy pozwolić, aby ostry ból przeszedł w przewlekłą formę i aby doszło do tzw. chronifikacji bólu. O terapii bólu narządu ruchu wiemy coraz więcej. Wiemy również, że w ocenie leków stosowanych w terapii bólu bardzo ważne jest określenie wpływu stosowanych preparatów, nie tylko na przewód pokarmowy, ale i układ sercowo-naczyniowy. Wśród niesteroidowych leków przeciwzapalnych najczęściej stosowanych w terapii bólu narządu ruchu są również takie, które okazały się najbezpieczniejsze w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego– należy do nich naproksen. Warto o nim pamiętać, szczególnie gdy pacjent bez konsultacji z reumatologiem podejmuje decyzję o wyborze leku w aptece.

Wówczas to farmaceuta pomaga wybrać pacjentowi odpowiedni preparat. W pewnych przypadkach może uświadomić pacjentowi konieczność konsultacji lekarskiej. Ma też możliwość zasugerowania prowadzenia aktywnego trybu życia i doboru odpowiednich ćwiczeń, istotnych dla organizmu podczas przesilenia zimowo-wiosennego.

Dr med. Maria Rell-Bakalarska

Specjalistyczne Centrum Reumatologiii Osteoporozy RHEUMA MEDICUS w Warszawie

mb@farmacjaija.pl

"Farmacja i Ja" marzec 2011