Inulina

TOPINAMBUR HELIANTHUS TUBEROSUS L. - bulwy zawierają 20% inuliny

Luteina na straży wzroku

Nie tylko nadaje liściom barwy jesieni, uczestniczy w fotosyntezie i chroni komórki roślin. Zabezpiecza także oczy przed groźnymi chorobami....

Naświetlanie w Skandynawii

Czy wiesz, że w krajach skandynawskich w okresie zimowym jest zalecane korzystanie z solariów? Ma to zapobiegać objawom depresji wynikających z braku światła dziennego.

Witaminy dla wątroby

Wątroba jest jednym z największych i najważniejszych narządów w organizmie człowieka. Jest gruczołem stanowiącym część układu pokarmowego,  jednak...

Regularne spożywanie produktów bogatych w błonnik pokarmowy zapewnia poprawę czynności jelit, co sprzyja regularności wypróżnień i sprawnemu usuwaniu niestrawionych resztek pokarmowych. Inulina nie ma efektu przeczyszczającego, ale bardziej regulujący pracę jelit.

W stanie naturalnym inulina występuje w korzeniach lub bulwach niektórych roślin. To polisacharyd składający się z kilkudziesięciu cząsteczek fruktozy, połączonych w nierozgałęzione łańcuchy. Jest odporna na enzymy trawienne układu pokarmowego człowieka, zarówno te znajdujące się w ślinie, jak i w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego.

Niemożność strawienia inuliny sprawia, że nie jest ona absorbowana w jelicie cienkim i w postaci niezmienionej dociera do jelita grubego, gdzie może być hydrolizowana przez bytujące tam bakterie jelitowe. Jeżeli podkreślimy jeszcze roślinne pochodzenie inuliny, okaże się, że spełnia ona pięć podstawowych kryteriów, aby pełnić w organizmie rolę błonnika pokarmowego (patrz ramka).

Wpływ inuliny na funkcjonowanie jelita grubego

Jako błonnik pokarmowy inulina wykazuje korzystny wpływ na podstawowe funkcje jelita grubego, jakimi są formowanie i wydalanie kału. Wiązanie wody przez cząsteczki inuliny powoduje powstawanie swoistego rodzaju żelu, który nie dość, że zwiększa masę i objętość stolca, poprawiając perystaltykę, dodatkowo, dzięki właściwościom poślizgowym, ułatwia masom kałowym przesuwanie się wzdłuż jelita.

Zaobserwowano również, że inulina zwiększa objętość stolca poprzez zwiększenie ilości znajdujących się w nim bakterii. Oznacza to, że fermentacja, której poddawana jest inulina w jelicie grubym, sprzyja rozwojowi bakterii mających korzystny wpływ na zdrowie. Wiadomo również, że w tym mechanizmie hamowany jest rozwój flory potencjalnie szkodliwej. Te właściwości sprawiają, że inulina jest uznana za substancję prebiotyczną.

Zwiększanie wchłaniania składników mineralnych

Dzięki badaniom na zwierzętach udało się ustalić, że inulina może zwiększać absorpcję składników mineralnych, szczególnie wapnia i magnezu. Co ciekawe, u człowieka efekt ten nie jest osiągany w jelicie cienkim, gdzie zwyczajowo wchłaniane są składniki żywności, a w jelicie grubym, najprawdopodobniej przez jakieś zmiany w mikroflorze jelitowej. Wykazano również, że efekt zwiększenia wchłaniania minerałów jest tym większy, im gorsza jest absorpcja podstawowa, bez inuliny.

Istnieją również dane potwierdzające hipotezę, że inulina wpływa korzystnie nie tylko na wchłanianie minerałów, ale również na inne aspekty zdrowia kości, takie jak ich mineralizacja, gęstość mineralna, zwiększenie masy kostnej. Biorąc to pod uwagę oraz fakt, że poprawę wchłaniania zaobserwowano również u kobiet w okresie pomenopauzalnym, inulina może być istotnym składnikiem chroniącym przed osteoporozą.

Obecność inuliny w jelitach powoduje również zmiany w czynnościach hormonalnych tego organu związanych z odczuwaniem sytości i głodu. Wstępne badania u ludzi wykazują zjawisko regulacji apetytu, hamowania łaknienia i zmniejszenia ilości przyjmowanych pokarmów.

Istnieją hipotezy, że opisywane zmiany w czynności wewnątrzwydzielniczej jelita wpływają również na metabolizm lipidów. Eksperymenty na zwierzętach wykazały, że dodanie inuliny do diety powoduje znaczne zmniejszenie ilości trójglicerydów krążących we krwi, zarówno po posiłku, jak i na czczo.

Zaobserwowano również niewielki wpływ na stężenie cholesterolu obniżeniu ulegała jednak najgorsza dla zdrowia frakcja lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL). Zaobserwowano również zmniejszenie wątrobowej produkcji lipidów. Dane z badań na ludziach potwierdzają opisane korzyści, choć mechanizm ich uzyskiwania nie jest do końca odkryty.

lek. med. Paweł Kańka
pk@farmacjaija.pl

5 podstawowych cech błonnika pokarmowego

• pochodzenie z jadalnych części roślin,
• związek należy chemicznie do węglowodanów,
• odporność na enzymy trawienne ssaków,
• brak wchłaniania w jelicie cienkim,
• hydroliza lub fermentacja przez bakterie bytujące w jelicie grubym.

Piśmiennictwo
Marcel B. Roberfroid. Inulin-Type Fructans: Funcional Food Ingrediens. J. Nutr. 137: 2493S-2502S, 2007

„Farmacja i Ja" czerwiec 2011