Jak zapobiec osteoporozie

Vinum. Non solum veritas sed etiam sanitas...

Zainteresowanie naukowców wzbudzają nie tylko owoce Vitis vinifera. Liście winorośli, oprócz walorów smakowych wykorzystywanych w kuchni...

Naświetlanie w Skandynawii

Czy wiesz, że w krajach skandynawskich w okresie zimowym jest zalecane korzystanie z solariów? Ma to zapobiegać objawom depresji wynikających z braku światła dziennego.

Odjąć kilogramów, dodać składników

Kuracja odchudzająca oznacza nie tylko odejmowanie. Czasem wiąże się z dodawaniem... A co powinno być dodawane do diety osób zdecydowanych na...

Zanim dopadnie nas choroba kości, warto zawczasu pomyśleć, jak się przed nią uchronić. Suplementacja wapniem i witaminą D zmniejszy ryzyko osteoporozy.

Statystyczna Europejka dożywa dziś osiemdziesiątki. Jest to niewątpliwy sukces cywilizacji, trzeba jednak zdać sobie sprawę, że wraz z wydłużającym się życiem zwiększa się ryzyko rozwoju chorób związanych z podeszłym wiekiem. Jedną z nich jest osteoporoza, która przez Światową Organizację Zdrowia zaliczona została do głównych chorób cywilizacyjnych. Ze względu na zmiany hormonalne często pojawia się u kobiet, jednak chorobę tę obserwuje się również u mężczyzn.

Jak dużym problemem jest osteoporoza, świadczą liczby – z badań epidemiologicznych wynika, że w Polsce ponad 25% osób po 50. roku życia grożą złamania osteoporotyczne. W Stanach Zjednoczonych w wyniku tej choroby dochodzi do 1,3 mln złamań rocznie. Ze względu na wzrost populacji ludzi starszych oraz utrzymującą się tendencję do niehigienicznego trybu życia liczba osób dotkniętych tą chorobą będzie rosła.

Lepsza profilaktyka niż leczenie

Obecnie wiadomo, że wystąpienie osteoporozy jest związane ze zmianami hormonalnymi zachodzącymi w organizmie kobiety w okresie okołomenopauzalnym. Zmniejszenie ilości estrogenów zaburza gospodarkę wapniową w kościach, zmniejszając kościotworzenie i zwiększając resorpcję wapnia z kości. Zmniejsza się też wchłanianie wapnia i witaminy D w jelitach. Podobne efekty wywołuje niedobór androgenów u mężczyzn, jednak u nich zmiany nie są tak gwałtowne i choroba rozwija się wolniej. Przyczyną osteoporozy jest także nieprawidłowa dieta.

Analiza przyczyn choroby skłania do skupienia się na profilaktyce, która jest znacznie łatwiejsza i tańsza od leczenia skutków choroby.

Profilaktykę mającą powstrzymać wystąpienie choroby możemy prowadzić w warunkach domowych, modyfikując dietę lub sięgając po suplementy diety. Trzeba jednak pamiętać, że profilaktykę chroniącą przed kolejnymi objawami choroby należy prowadzić pod kontrolą lekarza specjalisty.

Czy monoterapia wystarcza?

Suplementacja wapniem i dostarczanie witaminy D są zalecane w profilaktyce osteoporozy. Badania wykazały, że podawanie wapnia sprzyja budowaniu maksymalnej masy kostnej i zmniejsza jej utratę w ciągu całego życia. Nie udało się jednak wykazać całkowitego zatrzymania utraty masy kostnej u pacjentów, którym podawano jedynie wapń. Liczba nowych złamań także nie zmniejszała się u tych pacjentów. Monoterapia witaminą D zwiększa mineralizację kości, ale nie daje przyrostu masy kostnej i nie zmniejsza liczby złamań u osób chorych.

Terapia łączna

Skutkiem łącznego podawania witaminy D i wapnia jest synergizm, związany z lepszym wchłanianiem i wykorzystaniem minerału w obecności witaminy. Największą zaletą terapii łącznej jest zmniejszenie liczby nowych złamań u osób starszych. Terapia ta może być stosowana jako profilaktyka lub leczenie wspomagające.

Owoce morza i mleko

Wapnia i witaminy D można dostarczyć organizmowi, komponując dopowiednio dietę. Doskonałym źródłem wapnia są produkty mleczne, natomiast witaminy D – produkty pochodzenia morskiego (ryby, owoce morza). W przypadku niepowodzenia modyfikacji diety wskazane jest, aby dostarczyć obu składników w formie suplementów. Należy pamiętać, że nadmierna podaż wapnia i witaminy D jest niewskazana w wypadku chorujących na kamicę nerkową, a także cierpiących na hiperkalcemię lub hiperkalciurię.

Niedobór witamin i ruchu

Całodzienne pożywienie, dostarczające 1500-1600 kcal, nie pokrywa zapotrzebowania na witaminy i minerały konieczne do zachowania zdrowia kości. Na rysunku po lewej przedstawiono kość zdrową, a po prawej dotkniętą osteoporozą – nastąpił ubytek masy kostnej i została osłabiona struktura przestrzenna kości, także z powodu małej aktywności fizycznej.

25% Taka część populacji jest zagrożona złamaniami osteoporotycznymi w Polsce.

lek. med. Paweł Kańka

„Farmacja i ja”, grudzień 2009