Jesteś moją kofeiną…

Najbardziej popularnym wakacyjnym środkiem transportu jest samochód. Gdy za kółkiem trzeba spędzić wiele godzin, dobrze mieć pod ręką coś, co pozwoli opanować senność - np. kofeinę.

Każda podróż samochodem jest dla kierowcy wyzwaniem, gdyż umysł człowieka jest się w stanie w pełni intensywnie skupić na tym, co robi, na najwyżej godzinne okresy. Potem potrzebny jest mu odpoczynek. Przerwa, choćby krótka.

Kiedy droga długa, a noc nieprzespana, bywa, że umysł odmawia posłuszeństwa. Oczy stają się ciężkie, myśli odpływają. Warto wtedy wdać się w rozmowę z pasażerami, puścić głośno muzykę lub śpiewać piosenki. Jeśli i to nie pomaga, trzeba zatrzymać samochód, zrobić spacer lub uciąć sobie krótką, 10-minutową drzemkę. Kiedy mimo to dalej czujemy się zmęczeni i senni, warto wypróbować działanie kofeiny.

W małych lub dużych dawkach

Niewielkie dawki kofeiny, nieprzekraczające 80 mg, można znaleźć w produktach zaliczanych do żywności - cukierkach, napojach (niewielkie ilości również w kakao, mate i herbacie), przetworach z guarany - jak również tych, które służą do wspomagania normalnej diety, tj. suplementach diety w postaci tabletek lub kapsułek. Dawki powyżej 100 mg, nawet do 1000 mg dziennie, stosowane są wyłącznie leczniczo.

Dlaczego kofeina? Otóż jest to jedna z tych substancji, których działanie przynosi bardzo szybkie i widoczne efekty analeptyczne. Stymuluje ona bowiem ośrodkowy układ nerwowy, zwiększając aktywność psychiczną. Dzięki właściwościom pobudzającym zyskała popularność nie tylko w medycynie.

Działania niekoniecznie pożądane

Należy pamiętać, że kofeina jest alkaloidem, który wywołuje również działania niepożądane. U niektórych osób po spożyciu kofeiny lub zbyt dużych jej ilości może pojawić się bezsenność , niemożność skupienia uwagi, drżenia mięśniowe, niemiarowość rytmu serca, drażliwość, jak również dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Kierowcy powinni pamiętać, że kofeina ma działanie diuretyczne, co po wypiciu napoju z kofeiną lub zażyciu jej w innych formach, spowoduje nieuniknioną konieczność przerwy w podróży.

Bezpieczne dawkowanie

Należy pamiętać, aby nie spożywać kofeiny w kilku postaciach naraz. Jeśli kierowca decyduje się na napój z kofeiną, nie powinien w tym samym czasie zażywać kofeiny w postaci np. cukierków. W przypadku skumulowania się dawek kofeiny z kilku źródeł mogą pojawić się wspomniane działania niepożądane.

Kupując produkt zawierający kofeinę, warto przeczytać dokładnie jego skład i uświadomić sobie, ile miligramów tego alkaloidu jest w porcji produktu i jak ta ilość ma się do filiżanki kawy. Przyjmuje się, że jedna średniej wielkości filiżanka kawy zawiera 40 mg kofeiny. Jeśli dziennie wypijamy dwie filiżanki, spożywajmy nie więcej niż równowartość 80 mg kofeiny w postaci jej ekwiwalentów.

Umiejętne i rozsądne stosowanie kofeiny może przynieść wiele pożytku, zaś jej nadużywanie lub nawet jednorazowe nadużycie może doprowadzić do pogorszenia samopoczucia. To z kolei może popsuć każdą podróż samochodem.

dr n. farm. Katarzyna Żurowska

„Farmacja i Ja”, lipiec - sierpień 2008