Witaminy dla dzieci

Dieta prawie połowy dzieci w wieku szkolnym jest źle zbilansowana! Kiedy szybka poprawa odżywiania nie jest możliwa, warto sięgnąć po suplementy witaminowe.

Ułożenie codziennej diety tak, aby zapewniała odpowiednią podaż wszystkich witamin i minerałów, a jednocześnie była atrakcyjna dla dzieci, jest dość trudne, często wręcz niemożliwe. Problemy, jakie możemy napotkać, związane są z upodobaniami żywieniowymi dzieci i rodziców oraz dostępnością poszczególnych produktów.

Groźne puste kalorie

Wspomniane kłopoty znajdują odzwierciedlenie w wynikach badań Instytutu Żywności i Żywienia. Pokazują one, że dieta prawie połowy dzieci w wieku szkolnym jest źle zbilansowana. Łatwy dostęp do słodyczy, niezdrowych przekąsek i gazowanych, słodzonych napojów sprawia, że całodzienne pożywienie zawiera coraz więcej cukrów prostych i tłuszczów nasyconych. Wysoko przetworzone produkty spożywcze charakteryzują się bardzo małą gęstością odżywczą - zawierają mało witamin i minerałów, a dużo tak zwanych „pustych kalorii". Spada jednocześnie spożycie mleka i jego przetworów, warzyw, owoców i produktów zawierających ziarno z pełnego przemiału, czyli tego, co powinno stanowić podstawę zdrowej, zrównoważonej diety. To wszystko prowadzi do niedoborów składników odżywczych, a ich niedostateczna ilość może powodować powstawanie wielu zaburzeń zdrowotnych.

W Polsce uszczerbek stanu zdrowia spowodowany złą dietą i choroby dietozależne to problem około 20% ludności. Niestety, te statystyki cały czas rosną.

Wspomaganie diety

Celem, jaki powinien przyświecać osobom odpowiedzialnym za zdrowie dzieci, jest poprawa ich odżywiania. Dotyczy to zarówno rodziców, jak i specjalistów. Sezon letni, w którym mogliśmy cieszyć się bogactwem świeżych owoców i warzyw, sprzyjał wprowadzeniu korzystnych zmian w diecie, a dzięki wakacyjnym wyjazdom w jadłospisie pojawiały się atrakcyjne urozmaicenia. Mimo to nie zawsze udawało nam się osiągnąć oczekiwane rezultaty. W takich sytuacjach powinniśmy rozważyć możliwość wprowadzenia suplementacji diety.

Choć ciągle istnieją kontrowersje dotyczące zalet suplementacji, w literaturze naukowej znajduje się wiele dowodów potwierdzających skuteczność takiego postępowania w zmniejszaniu ryzyka zaburzeń zdrowia wynikających z nieprawidłowego żywienia. Korzystne efekty obserwowano też u osób o zwiększonym zapotrzebowaniu, gorszym wchłanianiu lub wykorzystaniu witamin w organizmie.

U dzieci zdrowych suplementy powinno się stosować okresowo, jedynie jako uzupełnienie diety. Wydaje się, że najlepszym momentem na włączenie preparatów wielowitaminowych do codziennego jadłospisu jest okres jesienno-zimowy. W tym czasie suplementy mogą niwelować skutki ograniczenia podaży naturalnych składników pochodzących ze świeżych owoców i warzyw.

Co za dużo...

Ważne jest, aby preparat podawany dzieciom był tak skomponowany, aby zapewniał odpowiednie ilości poszczególnych składników odżywczych. Produkty takie często zawierają 100% zalecanego dziennego spożycia i może pojawić się pytanie, czy zażycie takiego preparatu jako uzupełnienia diety nie spowoduje przedawkowania witamin. Uważa się, że obecnie nie ma dużego zagrożenia nadmiernym ich spożyciem. Podanie zbyt dużej dawki witamin rozpuszczalnych w wodzie kończy się z reguły ich wydaleniem z moczem, bez uszczerbku na zdrowiu. Natomiast większą uwagę należy poświęcić wielkości spożycia witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Stałe przyjmowanie zbyt dużych dawek witamin A i D może powodować ich kumulację w wątrobie i zaburzenia jej pracy. Za toksyczne uważane jest jednak dopiero 10-krotne przekroczenie dozwolonej dawki tych witamin.

lek. med. Paweł Kańka

„Farmacja i ja”, październik 2009