Witaminy dla wątroby

Praca wątroby zostaje upośledzona, gdy w miąższu pojawia się włóknista tkanka łączna

Inulina

Regularne spożywanie produktów bogatych w błonnik pokarmowy zapewnia poprawę czynności jelit, co sprzyja regularności wypróżnień i sprawnemu...

Jesienne przeziębienia

Ze statystyk wynika, że corocznie w okresie jesiennym co czwarty Polak łapie przeziębienie

Błonnik na co dzień

Warzywa, owoce i pełnoziarniste pieczywo to główne źródła błonnika w codziennej diecie - wymieniają wszyscy. A ile jest błonnika w przeciętnej...

Wątroba jest jednym z największych i najważniejszych narządów w organizmie człowieka. Jest gruczołem stanowiącym część układu pokarmowego,  jednak jej funkcje wykraczają daleko poza utylizowanie pokarmów.

Aktywność wątroby możemy podzielić na funkcje wydzielnicze (wydzielanie żółci), metaboliczne (przemiany węglowodanów, białek i tłuszczów) oraz oczyszczające i detoksyfikacyjne. Mnogość procesów zachodzących w komórkach wątroby sprawia, że do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje ona wielu substancji egzogennych, w tym witamin i minerałów. Od kilkudziesięciu lat prowadzone są obserwacje mające na celu ocenę wpływu poszczególnych składników odżywczych na konkretne funkcje i budowę wątroby.

Skutki diety bez B6

Jedną z pierwszych korelacji pomiędzy stanem wątroby a składnikami odżywczymi, jakie udało się zaobserwować, opisano w 1964 r. w wydawnictwie Vitamins and Hormones. Louis D. Greenberg z wydziału medycznego Uniwersytetu Kalifornijskiego opisał skutki długotrwałego stosowania diety pozbawionej witaminy B6 u małp z gatunku rezus (Macaca mulatta). Podczas badania okazało się, że długotrwały niedobór tej witaminy sprzyjał powstawaniu stłuszczenia i marskości wątroby, powodował rozwój próchnicy, zmniejszał syntezę insuliny oraz nasilał powstawanie zmian miażdżycowych. Dogłębna analiza powstałych odchyleń pokazała, że są one identyczne z tymi, które powstają spontanicznie u ludzi. Pozwoliło to stworzyć podstawy do dalszego badania aktywności witaminy B6. Obecnie wiemy, że jest ona niezbędna również do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, odpornościowego, krwiotwórczego i wielu innych. Jedną z funkcji, które mogą mieć wpływ na prawidłowe funkcjonowanie wątroby, jest jej udział w przemianach fosfolipidów i kwasów tłuszczowych (także tych wielonienasyconych). Związki te, stanowiąc składniki błony komórkowej, są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania i regeneracji komórek m.in. w wątrobie.

Znaczenie ryboflawiny

Wpływ na prawidłową budowę oraz funkcjonowanie wątroby wykazuje również kolejna witamina z grupy B – ryboflawina. Jej podstawową funkcją jest udział w przemianach węglowodanów, tłuszczów i białek oraz wytwarzanie energii w łańcuchu oddechowym. Codzienne dostarczanie odpowiedniej ilości witaminy B2 ma kluczowe znaczenie, ponieważ jak większość rozpuszczalnych w wodzie witamin nie gromadzi się w organizmie człowieka w większych ilościach. Udało się natomiast zaobserwować, że długotrwały niedobór ryboflawiny może powodować zmniejszenie stężenia wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w surowicy krwi i w wątrobie, a to, podobnie jak w przypadku witaminy B6, może zaburzać funkcjonowanie i regenerację błon komórkowych. Rozpoznano również zaburzenia enzymatyczne i metaboliczne, prowadzące między innymi do nadmiernego gromadzenia glikogenu w wątrobie u osób z niedoborem ryboflawiny.

Witamina B2 wykazuje również właściwości oksydoredukcyjne, które są niezwykle ważne dla pełnionej przez wątrobę funkcji oczyszczania i detoksyfikacji organizmu. W ciągu ostatnich kilkunastu lat ukazało się wiele publikacji wskazujących na niezbędność pewnych substancji antyoksydacyjnych, w tym witamin, do prawidłowego przebiegu usuwania substancji toksycznych. W badaniach prowadzonych na zwierzętach laboratoryjnych udało się udowodnić, że witaminy E, C, B1, B6, beta-karoten oraz cynk i selen biorą aktywny udział podczas inaktywacji związków toksycznych (takich jak związki ołowiu, tetrachlorometan, etanol, nadmiar tłuszczów itp.) do substancji nieszkodliwych lub o małej aktywności biologicznej, które można wydalić z organizmu wraz z moczem. W wielu przypadkach autorzy powiązali tę aktywność właśnie z potencjałem antyoksydacyjnym badanych substancji.

lek. med. Paweł Kańka

„Farmacja i Ja”, kwiecień 2010